6 Mart, Miladi takvime göre yılın 65. (artık yıllarda 66.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 300.
Demiryolu
- 6 Mart 1908 yazında Hicaz Demiryolu’nda görev yapan asker sayısı 15 bine çıkartıldı. Haziran ayında demiryoluna muhalif bütün kabileler eylem birliği yaptılar ve ortak saldırılara geçtiler.
Olaylar
- 1521 – Ferdinand Magellan, Guam’a vardı.
- 1714 – İngiliz mühendis Henry Mill, daktilo makinesinin patentini aldı.
- 1853 – Giuseppe Verdi’nin La Traviata operası, Venedik’te ilk kez sahnelendi.
- 1869 – Dimitri Mendeleyev, ilk periyodik tabloyu açıkladı.
- 1899 – Bayer, aspirini ticari bir marka olarak kayıt altına aldı.
- 1902 – Real Madrid Futbol Kulübü kuruldu.
- 1919 – III. Enternasyonal kuruldu.
- 1924 – Türkiye’nin 2. Hükümeti, İsmet İnönü’nün Başbakanlığında kuruldu.
- 1925 – Takrir-i Sükûn Kanunu’na dayanılarak İstanbul’da 6 gazete ve dergi, (Tevhidi Efkar, İstiklal, Son Telgraf, Aydınlık, Sebilülreşat ve Orak Çekiç) Bakanlar Kurulu kararıyla kapatıldı.
- 1943 – Rommel, Alman Afrika Kolordusu Komutanlığı görevini bıraktı.
- 1946 – İlk başarılı yüksek hızlı elektronik bilgisayar “Eniac”, ABD’de kullanıma girdi. “Eniac”, elektronik-dijital bilgisayara giden yolda atılmış büyük adımlardan biri olarak 1955’e kadar kullanıldı.
- 1947 – Milliyetçi öğrenciler, Ankara’da Ulus Meydanı’nda toplanarak, solcular aleyhine gösteri yaptılar ve solcu öğretim üyelerinin üniversiteden uzaklaştırılmasını istediler.
- 1948 – Anadolu Ajansı’nda 1925’te şirket kurucuları arasında yer alan ve Başyazarı olan ünlü şair, yazar ve gazeteci Kemalettin Kamu, 47 yaşında Ankara’da öldü.
- 1949 – Kadınlığı Koruma ve Sosyal Yardım Cemiyeti kuruldu. Cemiyet, kimsesiz kızlara ve dul kadınlara yardım etme amacını benimsedi.
- 1952 – İstanbul’da yılın ilk aylarında işlenen cinayetlerde ciddi bir artış tespit edildi. Bunun üzerine nedenlerini araştırmak ve önleyici tedbirler alınmasını sağlamak amacıyla, Vali ve Belediye Başkanı Fahrettin Kerim Gökay Başkanlığında ilmi bir heyet toplandı.
- 1957 – İsrail Birlikleri, Sina Yarımadası’ndan çekildi.
- 1957 – Afrika’da “Altın Kıyısı”, Gana adını alarak bağımsızlığını ilan etti.
- 1961 – İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth, Türkiye üzerinden geçerken Ankara’ya uğradı. Esenboğa Havaalanı’nda Devlet ve Hükûmet Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel tarafından karşılanan II. Elizabeth, Gürsel ile 40 dakika görüştükten sonra, Türkiye’den ayrıldı. Gazetecilerin ısrarlı sorularına Cemal Gürsel şu yanıtı verdi: “İngiltere kraliçesi ile ne konuşulursa onları konuştuk. Gazetecileri enterese edecek hiçbir şey de konuşulmadı. Ötesini siz de biliyorsunuz” dedi.
- 1962 – Ekrem Alican, Yeni Türkiye Partisi Genel Başkanlığından istifa etti.
- 1962 – Niyazi Akı, İstanbul Valisi olarak göreve başladı
- 1964 – Cassius Clay, resmi olarak Muhammet Ali adını aldı.
- 1969 – Atatürk’ün yakın arkadaşlarından eski Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras, eski Gaziantep Milletvekili Kılıç Ali ve eski Millî Eğitim Bakanı Cemal Hüsnü Taray, törenle Yeni Türkiye Partisi’ne girdi. Tevfik Rüştü Aras Atatürk’ün ölümünden bu yana ilk defa bir siyasi partiye üye oldu.
- 1970 – İstanbul’da Sultanahmet İktisadi ve Ticaret Akademisi’nde bir konferans veren Amerikalı Profesörün üzerine bir torba un dökülerek başına da yumurta atıldı. “Kahrolsun Amerikan Uşakları”, “Yankee go home” diye atılan sloganlar sonucu, Amerikalı profesör konferansı yarıda bıraktı.
- 1970 – Türkiye’nin 32. Hükümeti, Süleyman Demirel’in Başbakanlığında kuruldu.
- 1972 – TBMM Adalet Komisyonu; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idam cezalarını onayladı.
- 1972 – MHP Niğde Senatörü Arif Kudret Bayhan, otomobille İtalya’dan Fransaya geçerken, 146 kilo baz morfinle yakalandı. Yargılanan Kudret Bayhan, 15 yıl hapse mahkûm oldu.
- 1974 – Hilâfetin kaldırılışının 50. yılı dolayısıyla, PTT tarafından çıkarılması kararlaştırılan seri pulların basımı, Millî Selamet Partili Bakanların önerisi üzerine durduruldu.
- 1974 – İngiltere’de seçimleri, İşçi Partisi kazandı. Harold Wilson Başbakan oldu.
- 1977 – Başbakan Süleyman Demirel, 1 saat 10 dakika süren bir televizyon konuşması yaptı. 1977 bütçesinin hedeflerini anlattı ve “Bir milyondan başladık, 100 milyara geldik. Türkiye trilyonları telaffuz etmeye alışmalıdır” dedi.
- 1978 – Orgeneral Kenan Evren, Genelkurmay Başkanlığına atandı.
- 1980 – Maliye Bakanı İsmet Sezgin, dünyada yiyecek maddesi ithal etmeyen birkaç ülkesinden biri olan Türkiye’nin bu özelliğini, Cumhuriyet tarihinde ilk defa bu yıl kaybettiğini söyledi. Türkiye’nin içinde bulunduğu şartlardan dolayı, 1980 yılı içerisinde yağ ve şeker ithal edileceğini söyledi.
- 1981 – Yunanistan, Ege hava sahasındaki bazı kısıtlamaları kaldırdığını açıkladı.
- 1983 – Resmi verilere göre son üç yılın fiyat artışları, 250 dolayında gerçekleşti. En çok artış ise KİT ürünlerinde oldu.
- 1984 – ABD Temsilciler Meclisi, Türkiye’ye yapılması önerilen askeri yardımda, 39 milyon dolar kesinti yapılmasını kararlaştırarak, yardımı 716 milyon dolara indirdi.
- 1984 – Askeri Yargıtay, Milliyet gazetesi yazarı Metin Toker ile Yazı İşleri Müdürü Doğan Heper hakkında, İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi tarafından verilen mahkûmiyet kararını bozdu.
- 1984 – 60 bin öğrenciyi kapsayan öğrenci affı, Cumhurbaşkanı Kenan Evren tarafından onaylandı.
- 1986 – Basın tarafından “Basına Sansür Yasası” olarak tanımlanan “Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Yasası”, TBMM’de kabul edildi.
- 1987 – Erzincan Sıkıyönetim Mahkemesi’nde görülen Espiye Dev-Yol davasında; 1 sanık ölüm, 20 sanık ise 2-8 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırıldı.
- 1987 – IMF raporunda, Türkiye’de asgari ücretin son bir yılda yüzde 20 gerilediği belirtildi.
- 1987 – Türkiye’nin Kuzey Irak’taki PKK kamplarını bombalamasını eleştiren İran ve Libya’yı yanıtlayan Ankara; “Harekatın üçüncü bir ülkeyi ilgilendiren bir yönü yok” dedi.
- 1987 – Herald of Free Enteprise adlı İngiliz feribotu, Zeebrugge-Belçika’dan Dover-İngiltere’ye doğru yola çıktıktan 90 saniye sonra ters dönerek battı: 193 kişi öldü.
- 1992 – Michelangelo virüsü, bilgisayarları etkiledi.
- 1992 – Güneş gazetesi, mali kriz nedeniyle yayımına ara verdi.
- 1993 – Dev-Sol davası sanıklarından Latife Ereren, muhbir olduğu iddiasıyla Bayrampaşa Cezaevi’nde örgüt üyesi arkadaşları tarafından öldürüldü.
- 1993 – İstanbul’un Kartal ilçesinde bir eve düzenlenen Polis baskınında, aralarında Dev-Sol’un liderliğini ele geçirmeye çalışan Bedri Yağan’ın da bulunduğu üçü kadın beş kişi öldürüldü. Bedri Yağan, Gülcan Özgür, Hemşireler Derneği İstanbul Şubesi’nin eski Başkanı Menekşe Meral ve ev sahibi Rıfat Kasap ile eşi Asiye Fatma Kasap öldürülürken; Rıfat ve Asiye çiftinin çocukları 2,5 yaşındaki Özgür ile 6 aylık Sabahat baskından sağ olarak kurtuldu. Bedri Yağan’ın babası, oğlunun çatışma sonucu ölmediğini, infaz edildiğini, ölen militanların avukatları da, duvarlarda kurşun izi bulunmadığından, beş kişinin ele geçirilip işkenceyle öldürüldüğünü ileri sürdüler. Sosyaldemokrat Halkçı Parti Merkez Yönetim Kurulu da, olayı yargısız infaz olarak nitelendirdi.
- 1993 – Yeni Demokrasi Hareketi (YDH) Genel Başkanı Cem Boyner’in, “Ordu demokrasiyi tehdit ediyor” sözleri üzerine hakkında soruşturma başlatıldı.
- 1995 – Türkiye’nin 1963’te Ankara Antlaşması’yla başlattığı Avrupa’yla bütünleşme sürecinde bir adım daha atıldı. Avrupa Birliği üyesi 15 ülke ile Türkiye arasında Gümrük Birliği Antlaşması, Dışişleri Bakanı Murat Karayalçın tarafından imzalandı.
- 1997 – Picasso’nun Tête de Femme adlı tablosu, Londra’daki bir galeriden çalındı. Bir hafta sonra da bulundu.
- 1998 – TBMM Karma Komisyonu, DYP Mİlletvekili Mehmet Ağar’ın dokunulmazlığını, uyuşturucu kaçakçısı Yaşar Öz’ün serbest bırakılmasını sağladığı iddialarını içeren dosya nedeniyle ikinci kez kaldırdı.
- 1999 – Hindistan’da bulunan Senragadha Volkanı, saat 05:45’te püskürdü.
- 2002 – Yargıtay 9. Ceza Dairesi, gazeteci-yazar Çetin Emeç ve Turan Dursun ile İran rejim muhalifi Ali Akbar Gorbani’nin öldürülmesi olaylarının da aralarında bulunduğu birçok saldırıdan sorumlu tutulan İslami Hareket Örgütü’nün İcra Şurası üyesi İrfan Çağırıcı hakkındaki idam cezasını onadı.
- 2007 – Endonezya’da 6,3 şiddetinde deprem: En az 70 kişi öldü, yüzlerce kişi de yaralandı.
- 2007 – Türkiye’de işsizlik oranı, 2006 yılında yüzde 9,9 olarak açıklandı.
Doğumlar
- 1475 – Michelangelo, İtalyan heykeltıraş, ressam, mimar ve şair (ö. 1564)
- 1483 – Francesco Guicciardini, İtalyan tarihçi, diplomat ve devlet adamı (ö. 1540)
- 1619 – Cyrano de Bergerac, Fransız asker, oyun yazarı ve şair (ö. 1655)
- 1779 – Giovanni Battista Bugatti, Papalık Devletleri’nin infazcısı ve celladı (ö. 1864)
- 1784 – Anselme Gaëtan Desmarest, Fransız zoolog ve yazar (ö. 1838)
- 1787 – Joseph von Fraunhofer, Alman fizikçi (ö. 1826)
- 1791 – Anna Claypoole Peale, Amerikalı ressam (ö. 1878)
- 1806 – Elizabeth Barrett Browning, İngiliz şair (ö. 1861)
- 1810 – George Robert Waterhouse, İngiliz doğa tarihçisi (ö. 1888)
- 1826 – Marietta Alboni, İtalyan opera şarkıcısı (ö. 1894)
- 1835 – Mariya Aleksandrovna Ulyanova, Rus sosyalist devrimci (ö. 1916)
- 1872 – Ben Harney, Amerikalı besteci ve piyanist (ö. 1938)
- 1886 – Saburō Kurusu, Japon diplomat (ö. 1954)
- 1889 – Hamza Hakimzade Niyazi, Özbek şair, yazar ve edebi çevirmen (ö. 1929)
- 1889 – Ulrich Grauert, Alman Luftwaffe generali (ö. 1941)
- 1891 – Clarence Garrett, Amerikalı beyzbol oyuncusu (ö. 1977)
- 1897 – Joseph Berchtold, Alman SturmabteilungSturmabteilung ve Schutzstaffel‘in kurucularından biri (ö. 1962)
- 1906 – Lou Castello, Amerikalı aktör ve komedyen (Abbott ve Costello ikilisinin Costello’su) (ö. 1959)
- 1911 – Frederick Charles Frank, İngiliz teorik fizikçi (ö. 1998)
- 1925 – Saadettin Erbil, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (Mehmet Ali Erbil’in babası) (ö. 1997)
- 1926 – Alan Greenspan, Amerikalı ekonomist
- 1926 – Andrzej Wajda, Polonyalı sinema yönetmeni (ö. 2016)
- 1927 – Gabriel García Márquez, Kolombiyalı yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 2014)
- 1928 – Cüneyt Arcayürek, Türk gazeteci ve yazar (ö. 2015)
- 1929 – Fazıl İskender, Abhaz yazar (Rusça yazdığı mizahi eserleriyle toplumsal sorunları eleştiren) (ö. 2016)
- 1932 – Felix Tarasenko, Rus matematikçi (ö. 2021)
- 1937 – Ege Ernart, Türk şair, tiyatro, sinema oyuncusu ve reklamcı (ö. 2002)
- 1937 – Valentina Tereşkova, Sovyet kozmonot (16 Haziran 1963’te fırlatılan Vostok 6 ile uzaya çıkan ilk kadın)
- 1946 – David Gilmour, İngiliz müzisyen (Pink Floyd)
- 1951 – Mahmut Gökgöz, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
- 1954 – Harald Schumacher, Alman futbolcu
- 1954 – İzzet Kezer, Türk gazeteci (ö. 1992)
- 1954 – Joey DeMaio, Amerikalı müzisyen (Manowar)
- 1967 – Onur Akın, Türk özgün müzik sanatçısı
- 1968 – Moira Kelly, Amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı
- 1968 – Oktay Mahmuti, Makedon basketbol antrenörü
- 1970 – Chris Broderick, Amerikalı müzisyen (Megadeth)
- 1972 – Shaquille O’Neal, Amerikalı basketbol oyuncusu
- 1973 – Michael Finley, Amerikalı basketbol oyuncusu
- 1974 – Miika Tenkula, Finlandiyalı söz yazarı, bestekâr ve Sentenced grubunun gitaristi (ö. 2009)
- 1977 – Shabani Nonda, Demokratik Kongolu futbolcu
- 1978 – Paola Croce, İtalyan voleybolcu
- 1988 – Marina Erakovic, Yeni Zelandalı tenisçi
- 1996 – Ryota Aoki, Japon futbolcu
- 1996 – Timo Werner, Alman milli futbolcu
- 1996 – Kaede Hondo, Japon seslendirme sanatçısı
Ölümler
- 1616 – Francis Beaumont, İngiliz oyun yazarı (d. 1584)
- 1754 – Henry Pelham, Büyük Britanya başbakanı (d. 1694)
- 1812 – James Madison, İngiliz rahip (d. 1749)
- 1836 – Davy Crockett, Amerikalı halk kahramanı, politikacı ve asker (d. 1786)
- 1836 – Jim Bowie, Amerikalı halk kahramanı ve asker (d. 1796)
- 1836 – William Barret Travis, Amerikalı avukat ve asker (d. 1809)
- 1837 – Yuri Lisyanski, Rus Kraliyet Donanması subayı ve kaşif (d. 1773)
- 1866 – William Whewell, İngiliz polimat, bilim insanı, anglikan rahibi, filozof, teolog ve bilim tarihçisi (d. 1794)
- 1874 – Nukai Peniamina, Niue adasına Hıristiyanlığı getiren Niueli (d. ?)
- 1888 – Louisa May Alcott, Amerikalı yazar (ö. 1832)
- 1900 – Gottlieb Daimler, Alman mühendis ve sanayici (d. 1834)
- 1917 – Jules Vandenpeereboom, Belçikalı siyasetçi (d. 1843)
- 1920 – Ömer Seyfettin, Türk yazar (d. 1884)
- 1930 – Alfred von Tirpitz, Alman amiral (d. 1849)
- 1935 – Refik Ahmet Nuri Sekizinci, Türk tiyatro oyuncusu ve oyun yazarı (d. 1874)
- 1947 – İhsan Eryavuz, Türk asker, ticaret ve siyaset adamı (d. 1877)
- 1948 – Kemalettin Kamu, Türk şair, yazar ve gazeteci (d. 1901)
- 1955 – Mehmed Emin Resulzade, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin kurucusu (d. 1884)
- 1967 – Zoltán Kodály, Macar besteci (d. 1882)
- 1973 – Pearl S. Buck, Amerikalı yazar (d. 1892)
- 1980 – Yusuf Hikmet Bayur, Türk siyasetçi ve tarihçi (d. 1891)
- 1982 – Ayn Rand, Rus asıllı Amerikalı yazar (d. 1905)
- 1984 – Martin Niemöller, Alman Nazi karşıtı din bilgini, vaiz ve Bekennende Kirche’nin (İtiraf Kilisesi) kurucusu (d. 1892)
- 1986 – Egemen Bostancı, Türk organizatör (gösteri dünyasının önde gelen adlarından) (d. 1938)
- 1986 – Georgia O’Keeffe, Amerikalı ressam (d. 1887)
- 1987 – Gülistan Güzey, Türk oyuncu (d. 1927)
- 1988 – Mediha Demirkıran, Türk ses sanatçısı (d. 1926)
- 1989 – Fecri Ebcioğlu, Türk şarkı sözü yazarı ve şovmen (d. 1927)
- 1990 – Taro Kagawa, Japon futbolcu (d. 1922)
- 1994 – Melina Mercouri, Yunan oyuncu ve politikacı (d. 1920)
- 1995 – Nehar Tüblek, Türk karikatürist (d. 1924)
- 2005 – Hans Bethe, Alman fizikçi (d. 1906)
- 2005 – Nüzhet İslimyeli, Türk ressam (d. 1913)
- 2005 – Teresa Wright, Amerikalı aktris (d. 1918)
- 2008 – Nedim Otyam, Türk besteci ve yönetmen (d. 1919)
- 2011 – Erkan Aydoğan Oflu, Türk oyuncu (d. 1972)
- 2013 – Alvin Lee, (doğum adı: Graham Barnes), İngiliz gitarist ve rock müzisyeni (d. 1944)
- 2014 – Maurice Faure, Fransız eski siyasetçi ve direnişçi (d. 1922)
- 2014 – Alemayehu Atomsa, Etiyopyalı politikacı (d. 1969)
- 2014 – Sheila Margaret MacRae (soyadı: Stephens), İngiliz oyuncu, dansçı ve şarkıcı (d. 1921)
- 2016 – Nancy Reagan, ABD Başkanı Ronald Reagan’ın eşi (d. 1921)
- 2017 – Robert Jolin Osborne, Amerikalı oyuncu, seslendirme sanatçısı ve sinema tarihçisi (d. 1932)
- 2018 – Peter Nicholls, Avustralyalı edebi akademisyen, eleştimen ve yazar (d. 1939)
- 2019 – Ertuğrul Akbay, Türk gazeteci, yazar ve aktör (d. 1939)
- 2021 – Altan Karındaş, Türk sinema, tiyatro, dizi oyuncusu ve seslendirme sanatçısı (d. 1928)
- 2021 – Lou Ottens, Hollandalı mühendis ve mucit. Kasedin mucidi olarak tanınmaktadır (d. 1926)
Tatiller ve özel günler
- 3. Cemrenin Toprağa Düşmesi
