Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi’nden Uzm. Diyetisyen ve Uzm. Klinik Psikolog Merve Öz, kilo kontrolü için kilit bir rol oynayan metabolizma hızını artırmaya yönelik önerilerde bulundu.
Stresli durumlarda vücudun “savaş ya da kaç” moduna geçtiğini söyleyen Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi’nden Uzm. Dyt. Merve Öz, şu önerilerde bulundu:
“Akut stres yanıtı, olarak da bilinen bu fizyolojik mekanizma, vücutta algılanan bir tehdide yanıt vermesi gerektiğini söyler. Vücut, adrenalin ve kortizol gibi hormonlar salgılayarak kendini hazırlar. Bu hormonların salgılanması ile birlikte vücut güçlü aktivitelere hazırlanır ve bu durum beslenmenin baskılanmasına neden olabilir.
Metabolizmayı hızlandıracak konuların başında doğru beslenme geliyor. Uzun süre aç kalmak, gece atıştırma yapmak, hızlı ve aşırı yemek yemek gibi yanlış beslenme alışkanlıkları metabolizmayı negatif yönde etkiler. Dolayısıyla kilo vereceğim diye gün boyu yemek yememek kilo vermeye yardımcı olmanın yanında kilo almaya neden olur. Bunun tersi olarak da yeterli karbonhidrat, protein ve yağ alınan beslenme düzenleri metabolizmanın düzenli çalışmasında etkili olur.
Çok güçlü bir antioksidan olan yeşil çayın metabolizmayı da hızlandırma özelliği var. 60 obez bireyle Tayland’da yeşil çay ekstresi alan grup ile almayan grup karşılaştırılarak yapılan bir çalışmada; yeşil çayın enerji yakımını ve yağ oksidasyonunu artırarak vücut ağırlığını azalttığı tespit edilmiştir. Erkek katılımcıların 8 hafta incelenmesi ile yapılan bir başka çalışmada ise yeşil çayın kateşinlerinin hem egzersiz hem de dinlenme sırasında yağ yakımını artırdığı belirlenmiştir.”
Yeterli ve kaliteli uykunun metabolizma hızını artırmada da son derece önemli bir noktada durduğunu söyleyen Dyt. Merve Öz, hem yetersiz uykunun hem de fazla uykunun bu dengeye etki edebileceğini anlattı. Yapılan birçok çalışmayla da bu durumun ortaya konduğunu söyleyen Dyt. Merve Öz, şu bilgileri verdi:
“Yapılan birkaç çalışmanın sonucunda yetersiz uyku uyuyan bireylerde daha yüksek obezite prevelansı bulunmuş. Bununla birlikte yetersiz uykunun glukoz metabolizması ve metabolizmayı düzenleyen hormonlar üzerinde önemli rol oynadığı da biliniyor. Yetersiz uykunun; leptin (tokluk) hormonu seviyesini düşürürken, ghrelin (açlık) hormonu seviyesini artırdığı yapılan çalışmalarda gösterilmiş. Ancak sadece yetersiz uyku değil aynı zamanda fazla uyku da vücudun metabolik dengesini bozma potansiyeline sahip olduğundan yeterli uyku metabolizma hızı için önem arz etmektedir.
Eğer bir kişinin sağlıkla ilgili bir sorunu yoksa ve hekimi bu konuda uyarmadıysa, günlük kilo başına 30 ml su tüketilmelidir. Yani 60 kilo bir kişinin, 60 x 30 ml = 1800 ml su tüketmelidir. 14 sağlıklı yetişkine 500 ml su içirilerek, suyun metabolizma hızına etkisinin ve yağ dokusu metabolizmasına etkisinin incelendiği bir çalışmada 500 ml su içmenin %30 oranında metabolizma hızını artırdığı bulunmuştur. Su içtikten sonraki 10 dakikalık süreçte artış görülmüş olup maksimum hıza 30-40 dakika aralığında ulaşılmıştır. Bu termojenik etkinin enerji tüketimini yaklaşık 100 kj artıracağı hesaplanmıştır ve çalışmanın sonucu olarak 2000 ml su içmenin enerji tüketimini 400 kj artıracağı öngörülmüştür.
Vücuttaki kas kütlesi arttıkça gereken enerji ve yapıtaşı ihtiyacı artacağından metabolizma hızı da artar. Ayrıca kas kütlesi fazla olan kişilerde hareket sırasında daha çok kas çalışacağından metabolizma hızı da fazla olur” dedi.
