Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) ile TUBİTAK’ın ortaklığıyla kurulan TUBİTAK Raylı Ulaşım Teknolojileri Enstitüsünün (RUTE) üstün gayreti sonucunda üretilen “Türkiye’nin İlk Yerli Tasarım Motoru” görücüye çıktı.
Türkiye’de sıfırdan tasarlanan ve üretilen, lisans hakları da TÜBİTAK’ta olan ilk motor özelliği taşıyan lokomotif motoru “Özgün Motor” Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu ve Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank ve TCDD Genel Müdürü Hasan Pezük’ün katıldığı törenle tanıtıldı.
“160 Serisi Özgün Motor Ailesi Lansmanı”nda konuşan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu, bundan sonra demiryolu ağırlıklı bir yatırım dönemine girdiklerini belirterek şu an hızlı tren bağlantılı 8 ilimizi 52’ye çıkarmak için yoğun bir çabalarının olduğunu söyledi.
ARAÇ VE EKİPMANLARIN YERLİ VE MİLLİ YAPILMASI ÇOK ÖNEMLİ
Türkiye’de demiryolu tarihinin çok eski olduğunu, 1850’lilerde Türkiye’de demiryolu tarihinin başladığını kaydeden Bakan Karaismailoğlu, yaklaşık 167 yıllık demiryolu kültürünün olduğunu belirtti. “Demiryolu bizim bayatımızın bir parçası” diyen Karaismailoğlu, bunu geliştirmeyi, hızlı tren konforunu Türkiye’ye yaymayı hedeflediklerini ifade etti. Master planlarının hazırlandığını anımsatan Karaismailoğlu, bugün 19.5 milyon olan demiryolunda taşınan yolcu sayısını 270 milyona çıkarılacağını kaydetti. Geçen yıl demiryollarında 38 milyon ton yük taşındığını, yapılacak yatırımlarla birlikte bunun 440 milyon tona çıkaracaklarını anlatan Karaismailoğlu, şöyle devam etti: “Demiryollarının yaygınlaştırılması sonucunda burada çalıştırılacak araç ve ekipmanlarının yerli ve milli olarak yapılması çok önemli. Özellikle İstanbul’daki metrolarda dünyanın demiryolu markalarının bütün metro araçları var. Bugün demiryolu sektöründe çok önemli seviyeleri geride bıraktık. Yakın zamanda açılışını yapacağımız Gayrettepe-Havalimanı Metro Hattımızda kullanacağımız araçların yüzde 60 yerlilik oranı ile Ankara’da üretiyoruz. Yine bu hattımızda devrim gibi bir şey gerçekleştirdik. Yerli ve milli sinyalizasyonumuzu ASELSAN’la ortak çalışma yürüttük. Şu anda sertifika çalışmaları devam ediyor. Aynı şekilde Gebze-Darıca Metro Hattımızın araçlarını da Ankara’da özel sektörümüz üretiyor. Sinyalimizi de Gayrettepe-Havalimanı’da olduğu gibi yerli ve milli olması için çalışmalarımıza başladık. Kayseri’de tramvay hattımızda kullanılacak araçlardan birini teslim aldık. GAZİRAY’daki kullanılacak araçlar Adapazarı’nda üretilecek. Bunun da çalışmaları devam ediyor. Önümüzdeki yıl GAZİRAY’da yerli ve milli araçlarımız çalışmaya başlayacak.”
Sadece Türkiye’nin 2035 yılına kadar olan ihtiyacının 17,5 milyar dolar olduğunu vurgulayan Karaismailoğlu, “Yakın komşularımız yakın coğrafyadaki ihtiyaçları da düşündüğünüz de buradaki hakikaten 17.5 milyar doların kat be kat üzerinde bir pazar var. Bu pazardan da önemli bir pay almak için hem devletimizin kurumları hem de özel sektörün dinamizminden bu pazarı hep birlikte gerçekleştireceğiz. Bu ihtiyacı yerli milli kaynaklardan sağlayacağız. Bu yaptığımız demiryolu çalışmalarında özellikle Gebze-Köseköy Hattımız var. Burada da çalışmalarımız devam ediyor. Bu çalışmalarımızın burada bahsetmemizin önemli nedeni hem TÜBİTAK’ın hem de Bilişim Vadisi’nin istasyonları da bu hat üzerinde olacak. Yapım süreçleri devam ediyor. Hem bilişim vadisi hem de TÜBİTAK’ın istasyonlarını da yakın bir zamanda bitiriyoruz. Peşinden sinyalizasyon sistemini de kurduğumuzda bundan sonra TÜBİTAK’ta bilişim vadisinde çalışan arkadaşlarımız raylı sistemin konforundan faydalanmaya başlayacaklar.” değerlendirmesinde bulundu.
ÖZGÜN MOTORUNU LOKOMOTİFLERDE KULLANACAĞIZ
Özgün Motor Projesi’nin çok kıymetli olduğunun altını çizen Karaismailoğlu, şunları kaydetti: “TÜBİTAK Ruteyle çalışmalar yapıyoruz. Demiryolu sektöründeki bu demiryolu araçlarını ihtiyacımızın önemli bir kısmını, altyapısını TÜBİTAK Rute ve TCDD’deki çalışma arkadaşlarımızla birlikte önemli seviyeleri aşmış durumdayız. Biliyorsunuz geçtiğimiz yıl üç tane önemli demiryolları fabrikası Eskişehir Adapazarı ve Sivas’taki fabrikaların güçlerini birleştirerek önemli bir aşamaya geçtik. Artık Adapazarı’nda hem banliyö trenlerimiz hem de milli elektrikli trenlerimiz, Eskişehir’de lokomotiflerimiz ve demiryolu bakım ekipman araçlarımızı üretiyoruz ve Sivas’ta da vagon ihtiyacımızın çok önemli bir kısmını karşılıyoruz. Milli Elektrikli trenimizin imalatları bitti. Şu an test sürüşleri 10 bin kilometreye ulaştı. İkinci tren setimizin de imalatları tamamlandı. Bir taraftan da seri imalatlarımıza da başladık. Önümüzdeki günlerde bu sertifikasyon ve test sürüşleri tamamlandığında yerli milli trenimiz de demiryolu raylarımızda görmeye başlayacağız. Peşinden 160 kilometre hıza ulaşacak trenimiz 225 kilometre hıza sahip yerli milli elektrikli trenimizin de tasarım çalışmaları bitmek üzere. Onun da ilk prototipinden sonra seri imalatlarımıza başlayacağız. Özgün Motor 8 silindirli olarak üretildi ama mühendislik altyapısı 12 ve 16 silindirliğe de cevap verecek şekilde tasarlandı. Demiryolu araçlarımızda özellikle lokomotiflerimizde kullanmaya başlayacağız ama önümüzdeki günlerde gemi sanayinde de tersanelerde de aranan bir motor olacak.”
Konuşmaların ardından Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır, Kocaeli Vali Yardımcısı İsmail Gültekin, Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, TCDD Genel Müdürü Hasan Pezük, TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal ve TÜRASAŞ Genel Müdürü Mustafa Metin Yazar, butona basarak lansmanı yapılan motoru çalıştırdı.
Program, projede görev alan araştırmacı ve mühendislerle toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.
ÖZGÜN MOTOR GELİŞTİRİLMESİ PROJESİ
TÜBİTAK Araştırma Destek Programları Başkanlığı (ARDEB) 1007 Programı kapsamında desteklenen “Özgün Motor Geliştirilmesi Projesi” TÜBİTAK RUTE, TÜRASAŞ, Marmara Üniversitesi ve Sıradışı Mühendislik ortaklığı ile gerçekleştirildi. Özgün Motor, lokomotif için Türkiye’de sıfırdan tasarlanan ve üretilen, aynı zamanda lisans hakları da TÜBİTAK’ta yani Türkiye’de olan ilk motor olma özelliği taşıyor. Raylı ulaşım alanındaki 160 Serisi Özgün Motor Ailesi, 1 litre motor hacminden elde edilen en yüksek güce sahip. Lisans hakları TÜBİTAK’a ait 160 serisi motor ailesi tasarımının ilk ürünü olan 8 silindirli 1200 beygir gücündeki motor, global ölçekte belirlenen emisyon limitlerini karşılıyor. V8, V12 ve V16 motor ailesi seçenekleri ile 2700 beygire kadar güç sınıflarında çözüm olacak özgün motor, lokomotiflerde, jeneratörlerde ve birçok “su üstü gemide” rahatlıkla kullanılabilecek.
