19 Eylül, Miladi takvime göre yılın 262. (artık yıllarda 263.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 103 gün vardır.
Olaylar
- 1575 – Padişah III. Murat’ın görevlendirdiği Müneccimbaşı Takiyüddin Efendi’nin öncülüğünde kurulan İstanbul Rasathanesi açıldı. Rasathane, devrin Şeyhülislamı tarafından 1580’de yıktırıldı. Araştırmacılar, rasathanenin Galatasaray Lisesi civarında kurulduğunu tahmin ediyorlar.
- 1893 – Yeni Zelanda Kolonisi, kadınlara oy hakkı tanıyan ilk ulus oldu. Bu atılımın öncüsü, 1866’da “Kadın Hareketi”ni başlatan Kate Sheppard idi.
- 1921 – TBMM, Mustafa Kemal Paşa’ya, “Mareşal” rütbesi ile “Gazi” unvanı verdi.
- 1935 – Almanya’da, Yahudilerin kamu sektöründe çalışması yasaklandı.
- 1941 – II. Dünya Savaşı’nda Alman Kuvvetleri, Kiev’i işgal etti.
- 1944 – Finlandiya ile Sovyetler Birliği ateşkes imzaladı.
- 1951 – Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO), Türkiye ve Yunanistan’a örgüte katılma çağrısı yaptı.
- 1955 – Arjantin Cumhurbaşkanı Juan Peron, askerî darbeyle devrildi ve Paraguay’a sürüldü.
- 1976 – THY’nin İstanbul-Antalya seferi ile 452 sefer sayılı uçuşunu gerçekleştiren “Antalya” adlı uçağı, Isparta yakınlarında “alçalma hatası” nedeniyle Toros Dağları’na çarptı: 8’i personel 154 kişi öldü.
- 1979 – TMMOB tarafından, 54 ilde 736 iş yerinde 100 binden fazla mühendis ve mimarın katılımıyla gerçekleştirilen büyük bir iş bırakma eylemi gerçekleştirildi.
- 1980 – 14 Eylül 1980’de fraksiyon ayrılığı sebebiyle İGD’li (İlerici Gençler Derneği) Erdoğan Polat’ı öldüren, kaçmaya çalışırken güvenlik güçleriyle çatışan (Yüzbaşı Bülent Angın öldürüldü.) sol görüşlü militan Serdar Soyergin, ölüm cezasına çarptırıldı.
- 1982 – İsveç’te seçimleri Sosyal Demokratlar kazandı; Olof Palme Başbakan oldu.
- 1985 – Meksika’nın başkenti Meksiko’da meydana gelen 8,1 büyüklüğündeki depremde, 10000 ila 40000 kişi hayatını kaybetti.
- 1987 – 10. Akdeniz Oyunları’nda, Türk Serbest Güreş Millî Takımı, 6 altın ve 1 gümüş madalya ile takım halinde şampiyon oldu.
- 1994 – Emlak Bankası Genel Müdürü Engin Civan’ın vurulmasıyla ortaya çıkan ve “Civangate” olarak adlandırılan skandal meydana geldi.
- 2002 – Tel Aviv’de bir otobüse düzenlenen intihar saldırısında 5 kişi öldü. Saldırının ardından İsrail tankları, yeniden Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat’ın Ramallah’taki Karargah’ına girdi.
Doğumlar
- 86 – Antoninus Pius, Roma İmparatoru (ö. 161)
- 866
- Aleksandros, Bizans İmparatoru (ö. 913)
- VI. Leon, Bizans İmparatoru (ö. 912)
- 1551 – III. Henri, Fransa Kralı (ö. 1589)
- 1560 – Thomas Cavendish, İngiliz korsan ve kâşif (ö. 1592)
- 1754 – Pavel Dmitriyeviç Tsitsianov, Rus general (ö. 1806)
- 1802 – Lajos Kossuth, Macar siyasetçi (ö. 1894)
- 1867 – Arthur Rackham, İngiliz kitap ressamı (ö. 1939)
- 1898 – Giuseppe Saragat, İtalyan sosyalist politikacı (ö. 1988)
- 1907 – Lewis F. Powell Jr., Amerikalı avukat ve hukukçu (ö. 1998)
- 1908
- Robert Lecourt, Fransız siyasetçi ve hukukçu (ö. 2004)
- Mika Waltari, Finlandiyalı yazar (ö. 1979)
- 1909 – Ferry Porsche, Avusturyalı otomobil üreticisi (ö. 1998)
- 1911 – William Golding, İngiliz yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1993)
- 1913 – Frances Farmer, Amerikalı oyuncu (ö. 1970)
- 1921
- Paulo Freire, Brezilyalı eğitimci (ö. 1997)
- Conway Berners-Lee, İngiliz matematikçi ve bilgisayar mühendisi (ö. 2019)
- 1922 – Emil Zátopek, Çek atlet (ö. 2000)
- 1923 – Hanzade Sultan, Osmanlı hanedanı üyesi (Osmanlı Padişahı Sultan Vahdettin ve Halife Abdülmecit Efendi’nin torunu) (ö. 1988)
- 1926
- Masatoshi Koshiba, Japon fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2020)
- James Lipton, Amerikalı yazar, besteci, aktör ve televizyon sunucusu (ö. 2020)
- 1927
- Harold Brown, Amerikalı nükleer fizikçi (ö. 2019)
- Rosemary Harris, İngiliz oyuncu
- 1928 – Adam West, Amerikalı oyuncu (ö. 2017)
- 1930 – Muhal Richard Abrams, Amerikalı klarnetçi, grup lideri, besteci ve caz piyanisti (ö. 2017)
- 1932 – Mike Royko, Amerikalı gazeteci (ö. 1997)
- 1933
- Behiye Aksoy, Türk ses sanatçısı (ö. 2015)
- Gilles Archambault, Kanadalı roman yazarı
- 1936 – Al Oerter, Amerikalı disk atıcısı (ö. 2007)
- 1937
- Yoo Jae-geon, Güney Koreli siyasetçi (ö. 2022)
- José Vida Soria, İspanyol hukukçu ve siyasetçi (ö. 2019)
- 1938
- Alpay Koçaklı, Türk futbolcu
- Jacob Bruun Larsen, Danimarkalı futbolcu
- 1941
- Cass Elliot, Amerikalı şarkıcı (ö. 1974)
- Mariangela Melato, İtalyan oyuncu (ö. 2013)
- 1944 – İsmet Özel, Türk şair, yazar ve düşünür
- 1947 – Tanith Lee, İngiliz çizgi roman, bilimkurgu ve hikâye yazarı (ö. 2015)
- 1948 – Jeremy Irons, İngiliz oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
- 1952 – Nile Rodgers, Amerikalı müzisyen, yapımcı, besteci, aranjör ve gitarcı
- 1963
- Jarvis Cocker, İngiliz müzisyen ve sunucu
- David Seaman, Eski İngiliz millî kaleci
- 1965 – Şükriye Tutkun, Türk halk müziği sanatçısı
- 1967 – Aleksandr Karelin, Emekli Rus Grekoromen güreşçi
- 1968 – Tito Vilanova, İspanyol eski futbolcu ve teknik direktör (ö. 2014)
- 1969 – Alkinoos İoannidis, Kıbrıslı Rum şarkı yazarı ve şarkıcı
- 1970 – Antoine Hey, Alman futbolcu ve teknik direktör
- 1971 – Sanaa Lathan, Amerikalı oyuncu
- 1972
- Ulrich Ramé, Fransız eski futbolcu
- Akira Ito, Japon eski futbolcu
- 1974 – Jimmy Fallon, Amerikalı oyuncu ve müzisyen
- 1975
- Hiroyasu Kawakatsu, Japon eski futbolcu
- Sérgio Ricardo de Jesus Vertello, Brezilyalı eski futbolcu
- 1976 – Alison Sweeney, Amerikalı oyuncu
- 1977 – Tommaso Rocchi, İtalyan millî futbolcu
- 1978 – Mehmet Perinçek, Türk yazar ve araştırma görevlisi
- 1980 – Ayşe Tezel, Türk asıllı Britanyalı oyuncu
- 1982 – Eduardo Carvalho, Portekizli futbolcu
- 1983 – Jussiê Ferreira Vieira, Brezilyalı eski futbolcu
- 1984
- Ali Ersan Duru, Türk oyuncu
- Eva Marie, Amerikalı aktris, fitness mankeni ve profesyonel güreşçi
- Ángel Reyna, Meksikalı futbolcu
- 1985 – Song Joong-ki, Güney Koreli oyuncu
- 1986 – Sally Pearson, Avustralyalı atlet
- 1988 – Hande Sarıoğlu, Türk sunucu
- 1989 – Tyreke Evans, Amerikalı profesyonel basketbolcu
- 1990
- Josuha Guilavogui, Fransız futbolcu
- Kieran Trippier, İngiliz millî futbolcu
- 1991 – Waris Majeed, Ganalı futbolcu
- 1992 – Diego Antonio Reyes, Meksikalı millî futbolcu
- 1993 – Tatsuki Nara, Japon futbolcu
- 1994
- Luka Krajnc, Slovenyalı millî futbolcu
- Alfredo Juraidini, Meksikalı futbolcu
- Mamadou Diallo, Gineli futbolcu
- 1995 – Wato Kuaté, Portekizli futbolcu
- 1996 – Umut Bozok, Türk futbolcu
- 1997 – Konrad Michalak, Polonyalı milli futbolcu
- 1998
- Alpay Koçaklı, Türk futbolcu
- Jacob Bruun Larsen, Danimarkalı futbolcu
- Trae Young, Amerikalı profesyonel basketbolcu
Ölümler
- 961 – Helena Lekapene, VII. Konstantinos’un eşi, I. Romanos ile Theodora çiftinin kızı (d. 910)
- 1123 – Aguda, Çin’in Kin Hanedanı’nın kurucusu ve ilk imparatorudur (d. 1068)
- 1147 – II. İgor, 1146’da Kiev’in Büyük Prensi’ydi (d. ?)
- 1339 – Go-Daigo, Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 96. imparatoru (d. 1288)
- 1710 – Ole Rømer, Danimarkalı astronom (d. 1644)
- 1761 – Peter Van Musschenbroek, Hollandalı bilim insanı (d. 1692)
- 1812 – Mayer Amschel Rothschild, Yahudi girişimci, iş insanı ve Rothschild Hanedanlığı’nın kurucusu (d. 1744)
- 1843 – Gaspard-Gustave Coriolis, Fransız matematikçi, mekanik mühendis ve bilim insanı (d. 1792)
- 1881 – James A. Garfield, ABD’nin 20. Başkanı (d. 1831)
- 1902 – Masaoka Shiki, Japon şair, yazar ve edebiyat eleştirmeni (d. 1867)
- 1952 – C. H. Douglas, İngiliz mühendis (d. 1879)
- 1960 – Zakar Tarver, Ermeni asıllı Türk siyasetçi ve radyolog hekim (Yassıada’da hapiste) d. 1893)
- 1968 – Chester Carlson, Amerikalı fizikçi ve mucit (d. 1906)
- 1985 – Italo Calvino, İtalyan yazar (d. 1923)
- 1985 – Sabri Altınel, Türk şair (d. 1925)
- 1987 – Einar Gerhardsen, Norveçli politikacı (d. 1897)
- 2002 – Robert Guéï, Fildişi Sahilli asker ve siyasetçi (d. 1941)
- 2003 – Dursun Akçam, Türk öykücü ve romancı (d. 1930)
- 2004 – Eddie Adams, Amerikalı fotoğrafçı ve foto muhabiri (d. 1933)
- 2011 – George Cadle Price, Belizeli siyasetçi (d. 1919)
- 2011 – Taylan Taylancı, Türk basketbolcu (d. 1983)
- 2013 – Hiroshi Yamauchi, Japon iş insanı (d. 1927)
- 2013 – Saye Zerbo, Yukarı Voltalı (günümüzde Burkina Fasolu) asker ve siyasetçi (d. 1932)
- 2015 – Jackie Collins, İngiliz roman yazarı (d. 1937)
- 2015 – Marcin Wrona, Polonyalı senarist ve yönetmen (d. 1973)
- 2016 – Fehmi Sağınoğlu, Türk millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1937)
- 2017 – Bernie Casey, Amerikalı oyuncu, şair ve eski Amerikan futbolu oyuncusu (d. 1939)
- 2017 – Leonid Kharitonov, Rus Sovyet bass-bariton sese sahip opera ses sanatçısı (d. 1933)
- 2017 – Jake LaMotta, Amerikalı emekli profesyonel boksör, komedyen ve oyuncu (d. 1921)
- 2017 – José Salcedo, İspanyol film editörü (d. 1949)
- 2017 – David Shepherd, İngiliz sanatçı ve ressam (d. 1931)
- 2018 – Jon Burge, Amerikalı eski polis şefi (d. 1947)
- 2018 – Kondapalli Koteswaramma, Hint komünist devrimci siyasetçi lider, feminist ve yazar (d. 1918)
- 2018 – Győző Kulcsár, Macar eskrimci (d. 1940)
- 2018 – Marilyn Lloyd, Amerikalı iş insanı ve siyasetçi (d. 1929)
- 2018 – Ferdi Merter, Türk tiyatro, sinema oyuncusu, yazar ve yönetmen (d. 1939)
- 2018 – Arthur Mitchell, Amerikalı dansçı ve koreograf (d. 1934)
- 2018 – Denis Norden, İngiliz mizah yazarı ve televizyon sunucusu (d. 1922)
- 2018 – Kamil Ratip, Mısırlı oyuncu (d. 1926)
- 2019 – Zeynel Abidin Bin Ali, Tunuslu siyasetçi (d. 1936)
- 2019 – Irina Bogacheva, Sovyet-Rus opera sanatçısı ve akademisyen (d. 1939)
- 2019 – Charles Gérard, Fransız oyuncu, senarist ve film yönetmeni (d. 1922)
- 2019 – Sandie Jones, İrlandalı şarkıcı (d. 1951)
- 2020 – David Somerville Cook, İngiltere doğumlu avukat ve politikacı (d. 1944)
- 2020 – Lee Kerslake, İngiliz müzisyen ve söz yazarı (d. 1947)
- 2020 – John Turner, Kanadalı avukat ve politikacı (d. 1929)
- 2021 – John Challis, İngiliz aktör (d. 1942)
- 2021 – Stephen Critchlow, İngiliz aktör ve dublaj sanatçısı (d. 1966)
- 2021 – Jimmy Greaves, İngiliz eski millî futbolcudur (d. 1940)
- 2021 – Mats Paulson, İsveçli şarkıcı, şair, söz yazarı, besteci ve ressam (d. 1938)
- 2021 – Marina Tucaković, Sırp söz yazarı (d. 1953)
- 2021 – Charles Vardis, Ganalı pofesyonel futbolcu (d. 1985)
- 2021 – Petter Vennerød, Norveçli film yönetmeni (d. 1948)
- 2021 – Liam Walsh, İngiliz profesyonel ragbi birliği oyuncusu (d. 1998)
- 2022 – Vladimir Golubev, Rus asıllı Sovyet millî teknik direktör ve futbolcudur (d. 1950)
