Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Elvan Çiftçi, sıcak havaların psikiyatrik sorun yaşayan bireyleri nasıl etkilediğini anlattı ve psikiyatrik ilaç kullanan şahısların sıcak havalarda dikkat etmesi gerekenlere değindi.
İklim değişikliğinin ruh sıhhati üzerindeki tesirlerine ait araştırmaların son birkaç yılda değerli ölçüde arttığını belirten Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Elvan Çiftçi, “Isıya bağlı hastalık ile psikiyatrik bozuklukların gelişme riski ortasındaki bağlantının araştırıldığı bir çalışmada, psikiyatrik bozuklukların oluşma riskinin 4 kata yakın arttığı tespit edildi. Şizofreniform bozukluklar, travma sonrası gerilim bozuklukları ve akut gerilim bozukluğu dışındaki psikiyatrik bozuklukların gelişimi ile alakalıydı. Sıcaklık, psikiyatrik bozuklukların artması üzerinde potansiyel bir tehlike olabileceği sonucuna varıldı.” dedi.
1993-2006 yılları ortasında, Güney Avustralya’da sıcak hava dalgalarının, hastaneye müracaatlar ve zihinsel, davranışsal ve bilişsel bozukluklara atfedilen vefatlar üzerindeki tesirinin araştırıldığı bir öteki araştırmadan bahseden Dr. Öğr. Üyesi Elvan Çiftçi, “Tüm akıl hastalıkları için 26,7 derecelik ortam sıcaklığı eşiğinin üzerinde hastaneye müracaatlarda yüzde 7,3’lük bir artış olduğu bildirildi. Yüksek hava sıcaklıklarının demans, ruh hali duygusal bozuklukları, nevrotik, gerilime bağlı ve somatoform bozukluklar, ruhsal gelişim bozuklukları ve yaşlılık üzere organik hastalıklara bağlı hastaneye müracaat oranları üzerinde kıymetli bir tesire sahip olduğu görüldü. Ayrıyeten araştırmacılar 65-74 yaş kümesindeki bireylerde ve şizofreni, şizotipal ve sanrısal bozukluk hastalarında ruhsal bozukluklara atfedilen ölümlerde bir artış gözlemlemiştir. Emsal biçimde, Toronto, Kanada’da, yüksek sıcaklıklar ile zihinsel ve davranışsal hastalıklarla alakalı acil servis ziyaretleri ortasında şizofreni, duygudurum ve nevrotik bozukluklara yönelik değerli eğilimler ile bir bağ olduğu rapor edilmiştir.” dedi.
PSİKİYATRİK İLAÇLARIN YAZ DEVRİNDE DÜZENLENMESİ GEREKEBİLİR
Psikiyatri ilaçları kullanan bireylerin yaz mevsiminde doz ayarlaması yapması gerekebileceğini lisana getiren Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Elvan Çiftçi, bu mevzuda yapılmış araştırmalara da değindi:
“1950’den 1984’e kadar New York Eyaleti psikiyatri hastanesindeki mevt datalarını tahlil eden araştırmacılar, bu devirde psikiyatri hastalarının sıcak hava dalgası sırasında ölme riskinin genel nüfusa nazaran iki kat daha fazla olduğunu belirtti. Ayrıyeten, antipsikotik ilaçların geniş çapta kullanıma sunulmasından evvel, 1950’lerde vefat riskinin 1980’lere nazaran daha yüksek olduğunu da gözlemledi. Hem psikiyatrik hastalığın hem de antipsikotik ilaç kullanımının sıcak hava dalgaları sırasında artan vefat riskine katkıda bulunduğu sonucuna varıldı.”
Antidepresanlar ve antipsikotik ilaçların, monoaminlerin düzeylerini direkt etkilediğine dikkat çeken Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Elvan Çiftçi, “Sıcak hava dalgaları sırasında antipsikotik ilaçlar uyumsuz tesirler oluşturabilir. Antikolinerjik ilaçlar yahut antikolinerjik tesirleri olan ilaçlar terlemeyi bozar, ısı atılımını azaltır, böylelikle kullanıcılarının sıcak hava dalgalarına karşı savunmasızlığını artırır. Kimi ilaçlar derideki kan akışının azalmasına, hasebiyle hipertermiye yani sıcak çarpmasına neden olabilir. Antikolinerjik tesirler dışında başka hücresel yansımalar ile de ısı istikrarı değişebilir. Bilhassa antrenman yapan bireylerde beden sıcaklığını değerli ölçüde artırabilir. Susuzluk algısı, düzenleme sisteminin çeşitli düzeylerindeki ilaçlar tarafından bozulabilir, bu da dehidrasyonun gelişmesine katkıda bulunur. Psikiyatrik ilaçların yaz devrinde düzenlenmesinde, psikiyatri hekiminiz ile iş birliğinde olmanız gerekir.” diye konuştu.
