Sayıştay’ın 2023 Yılı Dışişleri Bakanlığı Denetim Raporu
Sayıştay, 2023 yılı Dışişleri Bakanlığı Denetim Raporu’nu yayımladı. Raporda, 2022 yılı için toplam bütçe ödeneği 10 milyar 942 milyon 311 bin 761 lira olarak belirlenmişken, 2023 yılı için bu ödeneğin 16 milyar 778 milyon 583 lira olarak tahsis edildiği ifade edilmiştir. Ayrıca, 537 milyon lira ek ödenek ile birlikte toplam bütçe ödeneğinin 17 milyar 315 milyon 583 bin liraya ulaştığı belirtilmiştir. Raporda yer alan ifadelerle, “Geçen yıldan devreden 86 milyon 891 bin 526 lira 60 kuruş ödeneğin, yıl içerisinde idareye tahsis edilen 50 milyon liralık ödeneğin eklenmesi ve tertipler arası ödenek aktarımları sonucunda ödenek toplamı 17 milyar 837 milyon 827 bin 440 lira 60 kuruşa ulaşmıştır” denilmektedir.
2022 Yılındaki İşlemler 2023 Yılı İşlemi Gibi Yer Aldı
Raporda, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan dört önemli bulguya da yer verilmiştir. İlk bulgu, taşınır mallara ilişkin bazı muhasebe kayıtlarında dönemsellik ve tutarlılık kavramlarına uyulmaması ile ilgilidir. Bu bağlamda, 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı, 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254-Taşıtlar Hesabı ve 255-Demirbaşlar Hesabı’na konu olan işlemlerden bazıları, 2022 yılında gerçekleşmesine rağmen 2023 yılı işlemi gibi kaydedilmiştir. Ayrıca, mahsup dönemi geçmiş olmasına rağmen harcama birimlerinde önceki yıllara ait taşınır düzeltme kayıtlarının ve veri girişlerinin yapıldığı tespit edilmiştir.
Sayıştay, yurt dışına yapılacak ödemeler nedeniyle oluşan kur farklarının tamamının personel giderleri ekonomik kodunda takip edildiğini de belirlemiştir. Bu bulguya ilişkin olarak, “Bakanlık tarafından Hazine üzerinden yurt dışı ödemelere ilişkin yapılan işlemlerin incelenmesi neticesinde; personel giderleri, mal ve hizmet alımları, transfer harcamaları gibi yabancı para birimi cinsinden yapılan işlemlerde, Hazine’den talep edilecek nakit tutarına dayanak oluşturan, idare tarafından belirlenen döviz kuru ile banka tarafından ilgilisine ödenmek üzere temin edilen dövize esas döviz kuru arasında oluşan farklılıklar nedeniyle meydana gelen kur farklarına ilişkin idare tarafından bankaya yapılan ödemelerin tamamı 630.01.01.10.01-Temel Maaşlar ekonomik kodu kullanılarak muhasebeleştirildiği görülmüştür. Söz konusu işlemlerin 2023 yılında gerçekleştirilmemesi nedeniyle idarenin 2023 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu’nun genel toplamını etkilemese de, anılan Tablo’da 630.01-Personel Giderleri Hesabı’nın 110 milyon 103 bin 282 lira 56 kuruş fazla olarak yer almasına neden olmuştur” denilmektedir.
Raporda, 2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu eki cetvelinde yer alan sermaye giderleri limitlerine uygun olmayan kayıtların bulunduğu tespit edilmiştir. Belirtilen limitlerin üzerindeki araç bakım giderleri gibi harcamaların 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri tertibinden ödendiği saptanmıştır. Sonuç olarak, “idare tarafından 2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu eki (E) Cetvelinin 25’inci maddesinde belirlenen limitleri aşan harcamalarının 06-Sermaye Giderleri tertibinden karşılanmasının sağlanması gerekmektedir” ifadelerine yer verilmiştir.
Son bulgu ise, Bakanlık ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) arasında yurt dışı tedavi evrakının incelenmesi ve tedavi giderlerinin ödenmesi süreçlerinde eşgüdümü mümkün kılacak bir mekanizmanın henüz kurulmamış olmasıdır.
