Türkiye’de Hava Kirliliği Sorunu
Son yapılan bir rapora göre, Türkiye’deki nüfusun %92’si kirli hava solumakta. Bu durum, sağlık açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor. Türk Tabipleri Birliği (TTB) gibi 15 meslek ve sivil toplum kuruluşunun bir araya gelerek oluşturduğu Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP), her yıl yayımladığı “Kara Rapor” ile hava kirliliğinin halk sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini gözler önüne seriyor. Bu yıl yayımlanan altıncı raporda, hava kirliliği nedeniyle yaşanan ölümlerin hem sayısal hem de oransal olarak arttığına dikkat çekiliyor.
Rapor, Dünya Sağlık Örgütü standartlarına dayandırılarak, Türkiye’de hava kirliliği ile mücadele edilmediği takdirde 68 bin 440 kişinin hayatını kaybetmesinin önüne geçilebileceğini vurgulamaktadır. Bu yılki raporda ayrıca, hava kirliliği ile meme kanseri arasındaki bağlantı da ilk kez ele alınmıştır.
Temiz hava hakkı ile ilgili ulusal ve uluslararası mevzuatlara da yer verilen raporun sonuç bölümünde, THHP’nin önerileri şu şekilde sıralanmıştır:
- Fosil Yakıt Bağımlılığının Azaltılması: Türkiye, enerjide fosil yakıtlara olan bağımlılığını hızla azaltmalıdır.
- Ulusal Hava Kalitesi Standartları: Ulusal hava kalitesi standartları iyileştirilmelidir.
- PM2,5 Limit Değeri: PM2,5 için ulusal limit değer belirlenmeli ve yürürlüğe alınmalıdır.
- Hava Kalitesi İzleme: Hava kalitesi izleme çalışmaları daha etkili bir şekilde yürütülmelidir.
- Ağır Sanayi Bölgeleri: Ağır sanayi bölgelerinde hava kalitesinin izlenmesi, değerlendirilmesi ve yönetimi sistematik hale getirilmelidir.
- Sağlık Etkileri Araştırmaları: Hava kirliliğinin sağlık üzerindeki etkileri saha çalışmaları ile araştırılmalıdır.
- Sağlık Etki Analizleri: Çevresel etkisi olan tüm projeler için sağlık etki analizinin yapılması zorunlu hale getirilmelidir.
- Uluslararası Sözleşmeler: Türkiye, imzaladığı hava kalitesine yönelik uluslararası sözleşmeleri etkin bir şekilde uygulamalıdır.
- Bilgi Edinme Hakkı: Çevresel bilgiye ulaşım için bilgi edinme hakkının etkin bir biçimde kullanılabilmesi sağlanmalıdır.
(BSHA – Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)
