Tarih sayfalarında saklanan bir anı, Mardin’de çekilen bir fotoğrafla gün yüzüne çıktı ve Türkiye’nin ilk güzellik kraliçesi Feriha Tevfik’in bu şehri ziyaret ettiğini ortaya koydu. 1938 yılında Türkiye turnesi sırasında Mardin’i ziyaret eden Feriha Tevfik, şehrin önde gelen isimleriyle bir araya gelerek tarihi mekanları gezdi. Mardin’de kaldığı süre boyunca, Kayacan Sitesi’nde bulunan ve Artuklu Hükümdarı el-Melikü’l-Mansûr Necmeddin Gazi için inşa edilen tarihi Firdevs Köşkü’nde konakladı. Burada, Mardin’i arkasına alarak çekilen tarihi bir fotoğraf, onun bu kadim şehri ziyaret ettiğine dair önemli bir kanıt sundu.
FERİHA TEVFİK KİMDİR?
Feriha Tevfik, 1910 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. 1929 yılında Türkiye’nin ilk güzellik kraliçesi seçilen Tevfik, bu unvan ile birlikte sinema ve tiyatro dünyasına adım attı. Ancak 1939 yılından sonra sahnelerden tamamen çekildi. Üç kez evlilik yaşayan Feriha Tevfik, 1955 yılında hayatını kaybeden üçüncü eşi, ceza avukatı Sadi Rıza Dağ’dan bir çocuğu, Atilla Germiyanoğlu’nu dünyaya getirdi. 1991’de geçirdiği beyin kanaması sonucu hayata veda etti.
NASIL YARIŞMAYA KATILDI?
Feriha Tevfik, 13 yaşında, hem Amerika’daki bir film şirketine mektup yazıp olumlu geri dönüş aldıktan sonra, güzellik yarışmalarına katılma fikrini düşünmeye başladı. Ancak, evlerine misafir gelen eski Roma Büyükelçisi Kazım Bey’in kızı Saffet Hanım’ın teşviki ile yarışmaya katılmaya karar verdi.
125 KİŞİ ARASINDAN İLK FİNALİST OLUR
Yarışmaya katılmak için 125 aday arasından yapılan oylama sonucunda, 48 kişi finalist olarak belirlendi. 2 Eylül’deki yarışmada, Cumhuriyet Gazetesi binasında 60 kişilik bir jüri, Türkiye’nin ilk güzellik kraliçesini seçmek için toplandı.
HİCRAN HANIM EVLİ ÇIKINCA OYLAMA DIŞI KALIR
Jüri, ilk sekiz adayı belirledikten sonra, bunları üç defa oylayarak birinciyi seçti. Hicran Hanım, jürinin oy birliğiyle belirlediği birinci olarak ilan edildi; ancak evli olduğu anlaşılınca oylama dışı kaldı. Bu durum, yeniden bir oylama yapılmasına sebep oldu. Yazar Peyami Safa, adaylara hitaben yaptığı konuşmada, “Bu bir seçimden ziyade, kalplerimizle güzellikleriniz arasında çekilecek bir kuradır.” dedi.
TÜRKİYE GÜZELİ FERİHA TEVFİK
Feriha Tevfik, yarışmanın sonunda Türkiye Güzeli seçildiğini öğrenince büyük bir şaşkınlık yaşadı. O, kendini bu unvana layık görmediğini ifade ederek, “Galiba insan kıtlığında beni seçtiler.” dedi.
İLK FİLMİ KAÇAKÇILAR
Feriha Hanım, 1929 yılında ilk filmi “Kaçakçılar” ile Türk sinema dünyasına adım attı. Bu filmde Besleme adlı karakteri canlandırdı. 1939’a kadar sekiz farklı yapımda yer aldı ve aldığı konservatuvar eğitimi sayesinde Şehir Tiyatrolarında kariyerine devam etti.
MİSS TURKEY
10 Ocak 1930’da düzenlenecek olan bir sonraki yarışmaya 42 aday katıldı. Finale kalan 22 aday arasında en güzel seçilen Mübeccel Namık Hanım oldu. Feriha Tevfik, ikinci olarak bu yarışmada yer aldı.
12 EYLÜL 1929
Yarışma komitesi, birinci olan Mübeccel Hanım’ı Paris’teki Miss World yarışmasına, Feriha Hanım’ı ise Amerika’daki Miss Universe yarışmasına göndermeye karar verdi. Feriha Hanım, Ağustos ayında düzenlenecek olan yarışmaya katılmak için deniz yoluyla Amerika’ya gitti.
AMERİKA
Feriha Tevfik, Amerika’ya vardığında gazetecilerin yoğun ilgisi ile karşılaştı. Ancak, bir süre sonra karşılaştığı önyargılar ve zorluklar onu derinden etkiledi. İlk gün otele gittiğinde, kendisine yapılan uyarılarla halkın ona karşı olumsuz bir tavır içinde olabileceği belirtildi. Ancak tüm bu zorluklara rağmen, güzellik yarışmasında dikkatleri üzerine çekmeyi başardı.
KAÇIRILMA HADİSESİ
Yarışma sırasında, Feriha Tevfik bir Kanadalı milyoner tarafından kaçırılmaya çalışıldı. Ancak bu durum otel salonundaki gürültü ile sona erdi. Olay sonrasında polisler müdahale etti ve kaçırma teşebbüsü engellendi.
YURDA DÖNÜŞ
Miss Universe yarışmasında dereceye giremeyen Feriha Tevfik, Hollywood hayallerinin suya düştüğünü hissetti. Yurda döndüğünde ise kendisine gelen teklifler, ülkesindeki savaş durumu nedeniyle gerçekleşmedi.
İLK GÜZELLİK KRALİÇESİ: “GÜZELLİK YARIŞMALARINA KARŞIYIM”
1964 yılında, güzellik yarışmalarının asıl amacından saptığını düşünerek, Türk kadınını temsil etme görevini vurguladı. Yarışmaların, Türk kadınını kötü yola düşüren bir eğlence aracı haline geldiğini ifade etti.
ÜÇ EVLİLİK VE ARDINDAN GELEN YALNIZLIK
Feriha Tevfik, toplamda üç evlilik yaptı ve bir oğlu oldu. Ancak sanata olan tutkusu ve kariyerine devam etme isteği, onu yalnızlığa iten nedenler arasında yer aldı. 1985 yılında yapılan bir röportajda, geçmişteki gibi hatırlanmak istediğini ifade etti.
60’LI YILLAR
1991 yılında hastaneye kaldırıldıktan sonra, 22 Nisan’da beyin kanaması geçirerek hayata veda etti. Feriha Tevfik, Türk sinemasında ve güzellik yarışmalarında kalıcı bir iz bırakarak, yaşadığı dönemde önemli bir figür haline gelmeyi başardı.
