Konut ve İşyeri Kiraları Üzerine Gelişmeler
Konut kiraları gündemdeki yerini korumaya devam ederken, mağaza ve işyeri kiraları da dur durak bilmiyor. Eva Gayrimenkul Değerleme verilerine göre, son bir yılda Türkiye genelindeki işyeri kiraları yüzde 70’in üzerinde bir artış gösterdi. Son dört yılda ise bu oran, dramatik bir şekilde yüzde 300’ü aşmış durumda. Geçtiğimiz hafta Birleşmiş Markalar Derneği, işyeri kiralarındaki bu artışların yarattığı olumsuz etkileri görüşmek üzere acil bir toplantı düzenleyerek yasal düzenleme talep etti.
Kiraların esnafı zor duruma soktuğunu vurgulayan Türkiye Esnaf ve Sanaatkârlar Konfederasyonu (TESK) Başkanı Bendevi Palandöken, devletten en azından stopaj gelirinden vazgeçmesini istedi. Kiraların yüzde 20’sine denk gelen stopaj vergisi ödediklerini belirten Palandöken, “10 bin liralık bir kira, aslında 12 bin lira gibi bir maliyete dönüşüyor. Mal sahibinden ayrıca kira vergisi alındığından, kamu burada dükkân kirasından çift vergi almış oluyor. Bu verginin sıfırlanması için Hazine ve Maliye Bakanlığı ile görüşmeler yaptık ve bize ‘ilgileniyoruz’ dediler,” şeklinde konuştu.
Kira artışlarının devam edeceğini öngören Palandöken, düzenli yerleşik esnafın kalmadığını ifade ederek, “Daha önce 10-20 yıl boyunca aynı yerde iş yapan esnaflar vardı. Şimdi bu süre ortalama 3 yıla düştü. Çünkü artan maliyetlere dayanmak mümkün değil. Eğer işler iyi giderse mal sahibi fahiş zam talep ediyor, işler kötü giderse kirayı ödeyemediğiniz için dükkanı kapatmak zorunda kalıyorsunuz,” dedi.
MAL SAHİBİNİN VİCDANINDA
Kira artışlarının kontrol altına alınması gerektiğini belirten Eva Gayrimenkul Değerleme Genel Müdür Yardımcısı Zuhal Balsarı, esnafa yönelik vergi indirimlerinin önemine dikkat çekti. Balsarı, “Yerel yönetimlerin ticari bölgelerdeki kira artışlarını düzenlemek için gayrimenkul piyasasını daha yakından takip etmesi ve gerekli düzenleyici müdahalelerde bulunması, bu sorunun çözümünde etkili olabilir,” ifadelerini kullandı.
İstanbul Emlak Komisyoncuları Esnaf Odası Başkanı Nizameddin Aşa, eski kiracıların zamlı fiyatları ödeyemediği için hava parası alarak dükkanlarını devrettiklerini aktardı. Aşa, “Bu zamlar, esnafın sattığı ürünlere dolayısıyla sokaktaki vatandaşların cebine de yansıyor,” diyerek durumu özetledi. Kira konusunda ortalama bir fiyat belirlemenin zor olduğunu söyleyen Aşa, “Aynı sokakta bir dükkan 50 bin TL iken, diğer dükkan sırf caddeye yakın olduğu için 200 bin TL’ye kiraya veriliyor; bu tamamen dükkan sahibinin insafına bağlı,” şeklinde konuştu.
GAYRİMENKULDE PAYLI SATIŞ DÖNEMİ BAŞLIYOR
Artan konut fiyatları nedeniyle yatırımcıları geri çekmeye çalışan markalı konut üreticileri, yeni projelerle dikkat çekiyor. Son olarak Sinpaş GYO, portföyündeki 1200 konutun paylara bölünerek satılacağı yeni bir satış modelini tanıttı. İstanbul, Ankara, Bursa ve Denizli’deki projelerinde hayata geçireceği bu sistemi anlatan Sinpaş Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ahmet Çelik, “Satış fiyatı 10 milyon TL’nin altında olan gayrimenkulleri 10 paya bölerek satışa sunacağız. Peşin satış fiyatı 10 milyon TL ve üstünde olan gayrimenkuller ise 20 eşit paya kadar bölünebilecek. Yatırımcıların aldıkları gayrimenkulleri bizim iş ortaklarımız kiralayacak ve yatırımcı, payı oranında kira geliri elde edecek. Daha sonra bu payların satılabilmesi için bir platform da oluşturacağız,” dedi.
ALICININ BAHÇE TALEBİ TÜRKİYE’YE YÖNLENDİ
Uluslararası gayrimenkul geliştirme şirketi Reportage Properties’in Türkiye markası Reportage Türkiye, Bahçeşehir’de inşa edeceği ikinci projesi Afra Park’ı tanıttı. 1.5 milyar TL yatırımla hayata geçecek olan projenin tanıtım toplantısında konuşan Reportage Türkiye Üst Yöneticisi (CEO) Kemal Alamo, “Pandemi döneminde tüketici alışkanlıklarının villa tarzında bahçeli ev yönüne doğru değişmesi, Türkiye’de yapılaşma kararı almamızda etkili oldu. İlk projemiz, İtalyan mimarisine uygun bir konseptle Bahçeşehir’de 2.2 milyar TL yatırımla, 232 adet bahçeli villalardan oluşan Sylvana İstanbul oldu. İstanbul’da ikinci projemizi hayata geçiriyor olmaktan mutluluk duyuyoruz. Afra Park, gayrimenkul geliştirme alanındaki vizyonumuzu tam olarak yansıtan bir proje olacak,” dedi. Alamo, yakın zamanda İstanbul’u bölge merkezi haline getirerek Arnavutluk ve Rusya’yı buradan yöneteceklerini de sözlerine ekledi.
İNŞAAT SEKTÖRÜNDE RİSKLER ARTIYOR
KPMG Türkiye tarafından hazırlanan “İnşaat ve Gayrimenkul Sektörel Bakış Raporu”na göre, inşaat sektörünün 2024 yılı ve sonrası için pozitif büyüme trendini sürdüreceği öngörülüyor. KPMG Türkiye İnşaat ve Gayrimenkul Sektörü Lideri Savaş Görkem Yapan, “Ancak finansman zorlukları ve talep yetersizliği gibi faktörler, sektör oyuncularının dikkat etmesi gereken risk unsurları arasında öne çıkıyor,” diyerek sektördeki olası zorluklara dikkat çekti.
