Adana’nın Kozan İlçesindeki Anavarza Antik Kenti
Adana’nın Kozan ilçesinde yer alan Anavarza Antik Kenti, tarihi boyunca “Yenilmez şehir” unvanıyla anılmış ve bu özelliğiyle dikkat çekmiştir. Şu anda, bu önemli antik kentte Havariler Kilisesi’nin kazı çalışmaları, “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında başlatılmıştır. Ayrıca, Anavarza, UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’nde yer almasıyla da uluslararası bir öneme sahiptir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Kültür Varlıkları ve Müzeleri Genel Müdürlüğü öncülüğünde yürütülen kazı çalışmalarını, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fatih Erhan yönetmektedir. Anavarza, antik dünyanın ilk çift şeritli yolunu ve zafer takını barındırmasıyla bilinirken, bu sezon kazıları yanı sıra “Geleceğe Miras Projesi” çerçevesinde çeşitli çalışmalar da gerçekleştirilmektedir.
Havariler Kilisesi’nin Önemi
Kazı Başkanı Doç. Dr. Fatih Erhan, Anavarza’nın tarihi boyunca başkentlik yapmış önemli bir antik kent olduğuna dikkat çekerek, “Roma ve Bizans dönemine ait tapınaklar ile Abbasi dönemine ait camilerin bulunduğu bu antik kentte 2012 yılından beri yürütülen kazı çalışmalarında henüz kazısı tamamlanmış bir yapı yok” şeklinde açıklama yaptı. Havariler Kilisesi’nin kentin merkezinde inşa edildiğini ve üç bölmeli bazilikal plana sahip olduğunu belirten Erhan, yapının ölçülerinin 56 metreye 28 metre olduğunu ifade etti. Ayrıca, bu yapının Roma tapınağı özellikleri taşıdığını da vurguladı.
Erhan, “En az iki katlı bir Roma tapınağı olduğu anlaşılıyor. Hristiyanlığa geçiş sürecinde yapıya bazı ilaveler yapılmış ve pagan izleri, haç ve Hristiyanlık simgeleri ile değiştirilmiştir” diye ekledi.
Yapının Geleceği
Doç. Dr. Erhan, Havariler Kilisesi’nin Anavarza’daki en büyük kilise olduğunu belirterek, “Erken Hristiyanlık için son derece önemli bir yapı. Kentin 4-5. yüzyıldan itibaren bir piskoposluk merkezi olduğunu biliyoruz. Bu nedenle, bu yapı merkez kilise olarak değerlendirilebilir” dedi.
Kazı çalışmalarının şu anda 25 kişilik bir ekip tarafından yürütüldüğünü ve bu çalışmaların kesintisiz devam edeceğini dile getiren Erhan, “Kısa süre içerisinde, 1.5-2 metrede kilisenin tabanına ulaşmayı planlıyoruz. Kazıları tamamladıktan sonra restorasyon projesine geçeceğiz ve yapıyı ziyarete açmayı hedefliyoruz” şeklinde konuştu. Son olarak, Anavarza’nın tarihe ışık tutacak zenginliklerle dolu olduğunu ifade eden Erhan, buradaki kazıların uzun yıllar süreceğini vurguladı.
