Dünyada her yıl kasım ayının son cuma günü başlayan alışveriş indirimleri, Türkiye’de de dikkat çekici bir ilgiyle karşılanıyor. Ticaret Bakanlığı, e-ticaretin yoğunlaştığı ve bu dönemde tüketici mağduriyetlerinin arttığı indirim dönemine ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, “Tüketicilerimizin özellikle kasım ayıyla birlikte yoğun bir şekilde internet ve mobil uygulamalar üzerinden gerçekleştirilen indirim kampanyalarında mağduriyet yaşamamaları için bazı önlemler almaları gerekiyor.” denildi.
Açıklamada, tüketicilerin aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri büyük önem taşıdığı vurgulandı:
- İhtiyaçlarını doğru bir şekilde belirlemek,
- Satıcı veya sağlayıcı hakkında ön inceleme yapmak,
- Satın alınacak mal veya hizmetin fiyatına özen göstermek,
- İndirim tutarlarını ve oranlarını dikkatlice incelemek,
- İnternet sitesinin adres çubuğunu kontrol etmek,
- Sosyal medya kanalları aracılığıyla yönlendirilen sayfalara karşı temkinli olmak,
- Alışveriş yapılacak sitenin SSL sertifikası, 3D security veya sanal kartla ödeme gibi güvenlik detaylarına sahip olup olmadığını kontrol etmek,
- Ödeme yapmadan önce tüketiciye iletilmesi gereken ön bilgileri dikkatlice okumak.
Reklam Kurulu’nun Takibi
Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan Reklam Kurulu, kasım ayında gerçekleştirilen ve ‘Efsane Kasım İndirimleri’, ‘Şahane Cuma İndirimleri’ gibi isimlerle adlandırılan kampanyaları yakından takip ettiğini belirtmiştir. Açıklamada, “Tüketicileri aldatan, yanıltan veya gerçekte olduğundan daha fazla indirim yapılıyormuş algısı oluşturan indirimli satış reklamları ve uygulamaları hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.” ifadesine yer verildi.
İndirim Hesaplamaları
Yapılan indirimin miktarı veya oranı hesaplanırken, satıcıların indirimli fiyattan bir önceki fiyatı esas alması gerektiği belirtilmiştir. “İndirimli satışa konu edilen mal veya hizmetlerin fiyatında indirimin uygulandığı tarihten önceki 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyatın esas alınması, fiyatın geçerliliği ile ilgili bir süre veya stok sınırı var ise bu süre ve stok miktarının reklamlarda açıkça belirtilmesi gerekmektedir.” denilmiştir. Tüketicilerin mağduriyet yaşamaması için, indirimli satış kampanyalarına ilişkin şikayetlerinin Reklam Kurulu’na iletilmesi gerektiği, hak kaybına uğrayanların ise parasal sınırları dikkate alarak Tüketici Hakem Heyetleri veya Tüketici Mahkemelerine başvurmaları gerektiği vurgulanmıştır.
E-Ticaret Hacmindeki Artış
Öte yandan, 2023 yılında Türkiye’deki e-ticaret hacminin 1 trilyon 850 milyar TL olarak gerçekleştiği kaydedilmiştir. “2023 yılında işlem hacmi olarak en yoğun dönem, indirim kampanyalarının etkisiyle kasım ayı olmuştur. Bu ayda e-ticaret hacmi, yıl genelindeki aylık ortalamaların yüzde 50 üstünde seyretmiştir. Kasım ayındaki işlem hacmi, yıllık hacmin yaklaşık yüzde 12,5’ini oluşturmuştur.” denilmektedir.
Pazar yerlerinin ürün kategorilerinde yıl genelindeki sepet ortalaması 403 TL iken, kasım ayında bu rakam 508 TL’ye ulaşmıştır. 2023 yılında işlem hacminin en yüksek olduğu gün ise 24 Kasım Öğretmenler Günü olarak kaydedilmiştir; bu günü, 11 Kasım izlemektedir. Kasım ayı kampanyalarında öne çıkan başlıca kategoriler ise ayakkabılar, gömlekler, cep telefonları, montlar ve ceketler ile elektrikli süpürgeler olmuştur.
