Başkan Donald Trump, 9 Nisan’da imzaladığı yeni bir politika ile Çin Halk Cumhuriyeti’ndeki rakiplerinin üretim seviyelerinin çok gerisinde kalan Amerikan gemi inşa endüstrisini yeniden canlandırmayı hedefliyor. Yürütme kararnamesinde yer alan “ticari gemi inşa kapasitesinin ve denizcilik iş gücünün” güçlendirilmesinin gerekliliği vurgusu, sektördeki savunma sanayicileri arasında uzun süredir dile getirilen endişeleri yansıtıyor.
8 Nisan’da Senato Silahlı Hizmetler Deniz Gücü Alt Komitesi’nde Deniz Kuvvetleri liderlerinin katılımıyla gerçekleştirilen oturumda, hizmet yetkilileri durgun gemi inşa faaliyetleri ve bunun büyük güç çatışmalarında başarıya olan potansiyel olumsuz etkileri konusundaki derin endişelerini dile getirmişlerdi. Kongre Bütçe Ofisi’nin verilerine göre, Deniz Kuvvetleri yetkilileri Mart 2024’te önümüzdeki 30 yıl içinde savaş gücü gemilerinin filosunu 381’e çıkarma hedeflerini açıklamışlardı. Bu iddialı planın hayata geçirilmesi için her yıl en az 40 milyar dolarlık bir yatırım yapılması gerektiği belirtilmişti. Mevcut durumda 300’den az savaş gücü gemisine sahip olan filonun sayısının önümüzdeki yıllarda daha da düşmesi bekleniyor. Mevcut projeksiyonlar, Donanmanın 2027’ye kadar hizmete almayı beklediğinden yaklaşık bir düzine daha fazla gemiyi emekliye ayıracağını gösteriyor.
Kâr amacı gütmeyen Donanma Birliği yetkilileri de Şubat ayında yayınladıkları bir politika bildirisinde, hizmetin filosunun genişletilmesi ihtiyacını vurgulayarak Kongre’yi kamu tersaneleri ve Sahil Güvenlik buz kırıcıları için ayrılan fonu artırmaya çağırmışlardı. Donanmanın deniz endüstriyel üs programının doğrudan raporlama yöneticisi Matthew Sermon’a göre, gemi inşa ve gemi bakım hedeflerine ulaşmak için önümüzdeki on yılda yaklaşık 250.000 kalifiye veya iyi ücretli işçinin işe alınması gerekiyor. 9 Nisan’daki oturumda konuşan Sermon, Donanmanın tedarik zinciri kapasitesini genişletmeyi, hükümet ve özel kuruluşlarla ortaklık kurmayı ve iş gücü zorluklarını ele almayı hedeflediğini belirtmişti.
Donanmanın araştırma, geliştirme ve satın alma konusunda yardımcı sekreteri Dr. Brett Seidle ise geçen ay Senato Silahlı Hizmetler Komitesi’ne yaptığı açıklamada, “Basitçe söylemek gerekirse, zamanında ve bütçe dahilinde teslim edilen daha fazla gemiye ihtiyacımız var ve bu iki alanda da zorluklarla karşı karşıyayız. Maliyetler enflasyondan daha hızlı artıyor ve birden fazla programdaki takvimler bir ila üç yıl gecikiyor” ifadelerini kullanmıştı.
Seidle’ın ifade verdiği gün, Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO), 381 gemi hedefinin gerçekleşmesi için ABD gemi inşasında kapsamlı değişiklikler yapılması çağrısında bulunan bir rapor yayınlamıştı. Raporda, Donanmanın gemi inşa bütçesinin iki katına çıkmasına rağmen son 20 yılda filosunu artırmayı başaramadığı belirtilmişti. GAO direktörlerinden Shelby Oakley, Donanma gemilerinin planlanandan milyarlarca dolar daha pahalıya mal olduğunu, yapımının yıllar aldığını ve kalite ile performans beklentilerinin çoğu zaman altında kaldığını ifade etmişti.
GAO’nun “sürekli bir acil durum” içinde olduğu şeklinde tanımladığı bir sektörden bahseden Başkan Trump, “onlarca yıllık hükümet ihmalinin, bir zamanlar güçlü olan endüstriyel temelin gerilemesine yol açarken aynı zamanda rakiplerimizi güçlendirdiğini ve Amerika Birleşik Devletleri’nin ulusal güvenliğini aşındırdığını” kınadı.
9 Nisan tarihli başkanlık emrine yanıt olarak, Ulusal Güvenlik İşleri Başkanı Yardımcısı Mike Waltz’a 210 gün içinde başkana bir eylem planı sunması talimatı verildi. Savunma Bakanı Pete Hegseth’in de ticari ve savunma gemi inşa yetenekleri, tedarik zincirleri, liman altyapısı, iş gücü gücü ve gemi onarımına özel sermaye yatırımı için farklı yolları gözden geçirmesi bekleniyor.
Bu arada gemi inşa hedeflerini değerlendiren donanma liderleri, diğer hususların yanı sıra, Hint-Pasifik ve Arktik gibi potansiyel çatışma bölgelerindeki yakın tehditlere karşı koymak için balistik ve hızlı saldırı denizaltılarının yıllık üretiminin artırılması için çabalıyor. Şu anda ABD gemi inşa sektörünün durumu yalnızca ABD gemilerinin teslimatını değil, aynı zamanda Avustralya’nın üçlü AUKUS güvenlik anlaşması kapsamında Virginia sınıfı denizaltılara olan talebini de etkiliyor. Saldırı denizaltıları program yöneticisi Tümamiral Jonathan Rucker, Donanmanın yılda bir Columbia sınıfı ve iki Virginia sınıfı denizaltı teslim etmeyi hedeflerken, AUKUS taahhütlerinin Virginia sınıfı botlara olan yıllık talebi 2,33’e çıkardığını belirtmişti.
Bu talepler, Donanmanın Ohio sınıfı teknelerin yerini alması planlanan ve Donanmanın ilk Columbia sınıfı denizaltısı olan USS District of Columbia ile ilgili devam eden üretim sorunlarıyla örtüşüyor. Bu denizaltının üretimi şu anda 18 aya kadar gecikmiş durumda. Donanmanın stratejik denizaltılar program yöneticisi Tuğamiral Todd Weeks, bu gecikmenin kabul edilemez olduğunu ve Columbia sınıfının Donanmanın 1 numaralı satın alma önceliği olduğunu vurgulamıştı.
ABD’nin denizaltı ve su üstü gemilerinin üretim hızının yavaş olması, ABD’nin yakın muharebe ortamında devre dışı kalmış veya batık gemileri yenisiyle değiştirip değiştiremeyeceği konusunda endişelere yol açtı. Senatör Tim Sheehy, bir çatışma durumunda gemi kayıplarının yaşanabileceğini ve bu kayıpların düşmandan daha hızlı bir oranda telafi edilmesinin hayati önem taşıdığını belirtmişti.
Donanma yakın zamanda Virginia sınıfı saldırı denizaltısı Iowa’yı hizmete soktu. Yetkililer, bu yıl Massachusetts ve Idaho olmak üzere iki ek Virginia sınıfı denizaltının teslim edilmesinin beklendiğini söyledi. Sahil Güvenlik de Aralık ayında çeyrek asırdır ilk kez kutup buz kırıcı gemisini hizmete soktu. Bu gelişme, askeri faaliyetlerin arttığı Arktik bölgesinde kullanım için kritik bir öneme sahip. ABD, yıllardır askeri yetkililer ve yasa koyucular tarafından hızla değişen Arktika ortamına daha fazla kaynak ayırmaya zorlanıyor. Çin ve Rusya arasındaki son bölgesel iş birliği ise bu durumu daha da acil hale getiriyor. Pentagon yetkilileri, Pekin’in Çin’in güç iddialarını ve ekonomik kaynaklarını ilerletecek bir alan olarak giderek daha fazla Arktika’ya yöneldiğini belirtiyorlar.
