ABD Hava Kuvvetleri Araştırma Laboratuvarı’nın (AFRL) geliştirdiği Ortak Alçak İrtifa İnsansız Uçak Sistemi Entegrasyon Çalışması (CLUE), askeri tesislerdeki hava trafik yönetim sistemlerine insansız hava araçlarını (İHA) entegre etmeyi hedefleyen gelecek vaat eden bir proje. Bu sistemin, bir gün dünyanın dört bir yanındaki üslere kurulabileceği belirtiliyor.
CLUE, hava trafik kontrolörleri, güvenlik güçleri ve İHA operatörleri için ortak bir çalışma tablosu oluşturmak amacıyla radarlardan, karşı-İHA sistemlerinden ve diğer sensörlerden gelen verileri birleştiriyor.
CLUE: Hava Sahası Entegrasyonunda Oyun Değiştirici
Savunma Bakanlığı’nın Federal Havacılık İdaresi (FAA) ile hava sahası entegrasyonunu iyileştirmek için ortaklık kurma çabalarına öncülük eden Savunma Müsteşarlığı Tedarik ve Sürdürme Ofisi’nde İHA analisti olarak çalışan John Sawyer, CLUE’nun “oyunun kurallarını değiştireceğini” ifade etti.
Sawyer, 25 Haziran’da Alaska, Fairbanks’te Savunma İnovasyon Birimi’nin (DIU) düzenlediği drone testi sırasında Defense News’e verdiği demeçte, “Güvenlik ekipleriniz, Karşı İHA sensörlerinin gördüklerinden daha fazlasını görüyor. Hava trafik kontrolörleriniz artık dronları görebiliyor. İHA operatörleriniz artık herkesi görebiliyor,” dedi. Bu entegrasyonun, hava sahası yönetimini “çok daha kolay hale getirdiğini” ekledi.
Aynı hava sahasında faaliyet gösteren hem insanlı hava taşıtlarını hem de insansız hava araçlarını yönetmek, hem sivil hem de askeri hava trafik kontrolörleri için giderek artan bir zorluk haline geliyor. Sawyer, ABD’deki hava trafik kontrol hizmetlerinin yaklaşık %20’sini sağlayan Savunma Bakanlığı (DOD) için bu sorunun çözülmesinin, kendi İHA envanterini artırma planlarını desteklerken aynı zamanda üsleri ve birlikleri düşman insansız hava araçlarından korumayı da mümkün kıldığını söyledi.
Testler ve Gelecek Planları
CLUE, 2016 yılında New York, Roma’daki AFRL’nin bilgi müdürlüğünde geliştirilmeye başladı. 2022 yılında, sistem ilk testler için Florida’daki MacDill Hava Kuvvetleri Üssü’ne götürüldü. Geçtiğimiz yıl ise AFRL, DIU, Pentagon’un satın alma ofisi ve çeşitli şirketlerle ortaklaşa, insansız hava aracı (İHA) platformlarını insansız hava aracı trafik yönetim sistemine entegre etti. CLUE, gösteri sırasında operatörlere hava trafiği çakışmalarının giderilmesi, İHA tanımlama ve FAA uyumluluğu konularında yardımcı olacak görsel bir araç sağladı.
Sawyer, sistemin bu gösterilerde ve testlerde “çok umut verici” olduğunu belirtti. Savunma Bakanlığı’nın (DOD) CLUE’yu bu yılın ilerleyen dönemlerinde Almanya’daki Ramstein Hava Kuvvetleri Üssü’ne kurmayı planladığını ifade etti. Aynı zamanda Pentagon, sistemin tedarik ve DOD tesislerinde konuşlandırılması sürecini başlatabilecek bir gereksinim belirlemeye yakın. Sawyer, “Üst düzey yöneticilerin önümüzdeki ay içinde ‘Evet, bu ekosistemin gelişmesi için ihtiyacımız olan bir gereklilik. Bu, görev setlerini bir tesise entegre etmemizi sağlayacak bir ekosisteme sahip olmak için operasyonel bir gereklilik’ demesini umuyorum,” şeklinde konuştu.
FAA ile İş Birliği ve Yeni Düzenlemeler
Sawyer, CLUE’nun ötesinde, FAA ve DOD’un entegre insanlı ve insansız hava sahası operasyonlarını normalleştirmede ilerleme kaydettiğini söyledi. FAA’nın üzerinde çalıştığı yeni bir düzenleme olan 108. Kısım’ı vurguladı. Bu düzenleme, insansız hava aracı işleten kurum ve şirketlerin, daha az kısıtlamayla ve sürekli muafiyetlere ihtiyaç duymadan, görüş hattının ötesinde uçmalarına olanak tanıyan bir çerçeve sunuyor.
Sawyer, “Bunun, görsel görüş hattının ötesinde operasyonları ilerletmek ve insansız trafik yönetimini gerçekten kodlamak için çok şey yapacağını düşünüyorum,” dedi. “Kesinlikle ilerleme var.” Bu gelişmeler, gelecekte İHA’ların hava sahasında daha güvenli ve etkin bir şekilde kullanılmasının önünü açabilir.
