Avrupa’nın iki nükleer silahlı gücü Fransa ve Birleşik Krallık, kıtaya yönelik büyük tehditlere yanıt olarak atom cephaneliklerini koordine etme konusunda anlaştı. Bu tarihi karar, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile İngiltere Başbakanı Keir Starmer‘ın Perşembe günü imzaladığı bir dizi savunma anlaşmasının parçası olarak geldi.
Nükleer Caydırıcılıkta Siyasi Entegrasyon Hedefi
Anlaşma kapsamında, nükleer koordinasyonun ve Fransa ile İngiltere arasında nükleer araştırma iş birliğinin derinleştirilmesi öngörülüyor. Ancak belgede, atom cephaneliklerinin tamamen birleştirilmeyeceği açıkça belirtiliyor. İngiltere hükümeti tarafından yapılan basın açıklamasında, “Her iki ülkenin de caydırıcılık unsurları birbirinden bağımsızdır ancak koordine edilebilir” denildi. Bu durum, iki nükleer gücün operasyonel değil, siyasi entegrasyonunu sağlamayı amaçladığını gösteriyor.
Bu hamle, Avrupa liderlerinin yeniden silahlanmak ve Washington’a güvenlik garantörü olarak bağımlılıklarını azaltmak için çabaladığı, hızla değişen bir güvenlik ortamının ortasında geldi. Özellikle Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşını yoğunlaştırması ve Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bunu NATO’ya karşı bir mücadele olarak göstermesi, Washington’daki savunma liderlerinin dikkatini Pasifik’e çevirmesiyle birlikte, bir süredir Avrupa’da “Avrupa caydırıcılığı” fikri tartışılıyordu. Fransa-İngiltere ikilisinin bu son hamlesi, kıtanın en azından kağıt üzerinde böyle bir stratejik kabiliyete en çok yaklaştığı nokta oldu.
Yeni anlaşmanın tam metni kamuoyuna henüz açıklanmamış olsa da, İngiltere hükümeti anlaşmanın “her iki ülkenin de yanıt vermesini gerektirecek aşırı bir Avrupa tehdidi olmadığını” şart koştuğunu söyledi. Bu ifade, olası bir nükleer müdahalenin tetikleyici koşullarına ilişkin bir çerçeve sunuyor.
Geniş Kapsamlı Askeri ve Endüstriyel Anlaşmalar 0
Fransa Cumhurbaşkanı’nın Londra ziyareti, nükleer koordinasyonun yanı sıra bir dizi önemli askeri anlaşmayı da beraberinde getirdi:
- Yeni Seyir Füzesi Geliştirme: Storm Shadow/SCALP’ın yerini alacak yeni bir seyir füzesinin ortaklaşa geliştirilmesi kararı alındı.
- Gelişmiş İnsansız Hava Araçları (İHA) İş Birliği: Gelişmiş İHA’ların geliştirilmesinde iş birliği yapılacak.
- Yeni Nesil Havadan Havaya Füzeler: Kraliyet Hava Kuvvetleri için yeni nesil görüş menzili dışındaki havadan havaya füzelerin ortaklaşa geliştirilmesi planlanıyor.
Toplantıda ayrıca, Londra ve Paris arasında 2010’dan bu yana var olan bir savunma çerçevesi olan Lancaster House anlaşmalarının güncellenmesi de ele alındı. Yeni versiyon, uzay ve siber gibi yeni alanlarda operasyonel güç entegrasyonu hedefini de ekleyecek.
Savunma anlaşmalarının bir parçası olarak endüstriyel bir bileşen de yer alıyor. Hükümetler, her iki ülkenin askeri teçhizat üretimini hızlandırabilecek bir “Entente Industrielle” (Endüstriyel İttifak) hedefliyor. Bu, savunma sanayilerinde daha fazla iş birliği ve karşılıklı bağımlılık anlamına geliyor.
Değişen Güvenlik Ortamı ve Avrupa’daki Yaklaşımlar
Avrupa’nın içinde bulunduğu tehdit edici güvenlik ortamı, kıta genelindeki liderlerin düşüncelerinde belirgin bir değişime yol açtı. Özellikle Macron, çoğunlukla Fransız liderliğinde de olsa, daha fazla Avrupa entegrasyonu için çaba sarf eden biri olarak öne çıktı. Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden bu yana, Fransız nükleer şemsiyesini kıtanın geri kalanına genişletme fikrini birkaç kez ortaya attı ve bu fikir farklı tepkilerle karşılaştı.
