İtalya, savunma harcamalarını artırma taahhüdü kapsamında Sicilya’ya inşa etmeyi planladığı köprü için NATO fonu kullanmayacağını duyurdu. Bu karar, ABD’nin NATO Büyükelçisi Matthew Whitaker‘ın “stratejik askeri değeri olmayan köprüler” için savunma harcamalarının şişirilmemesi gerektiği yönündeki sert uyarısının ardından geldi.
NATO Savunma Bütçesi ve GSYİH Hedefleri
Haziran ayında NATO üyeleri, ABD Başkanı Donald Trump‘ın baskısıyla savunma harcamalarını 2035 yılına kadar GSYİH’nin %5’ine çıkarma kararı almıştı. Anlaşmaya göre, bu oranın %3,5’i doğrudan savunma harcamalarına, kalan %1,5’i ise “kritik altyapının korunması, inovasyon ve savunma sanayi tabanının güçlendirilmesi” gibi alanlara ayrılacaktı.
İtalya’da, yetkililerin İtalyan anakarasını Sicilya’ya bağlayacak olan Messina Boğazı Köprüsü’nü, adadaki üslere kolay erişim sağlayacağı gerekçesiyle stratejik ve askeri öneme sahip bir proje olarak sınıflandırmayı düşündükleri bildirilmişti. İtalya Ulaştırma Bakanı Matteo Salvini, köprünün “güvenlik nedeniyle çift amaçlı” olduğunu belirtmişti.
“Fırsatçı Muhasebe” Tartışması ve İtalya’dan Gelen Açıklama
İtalyan yetkililerin, 13,5 milyar avroluk köprü bütçesinin, GSYİH’nin %1,5’lik kısmına denk gelen savunma harcaması olarak gösterilebileceğini düşündükleri iddia edildi. Ancak İtalyan yatırım bankası Equita, bu yaklaşımı “fırsatçı bir muhasebe” olarak değerlendirdi.
ABD’nin NATO Büyükelçisi Whitaker’ın bu konudaki olumsuz yaklaşımını belirtmesinin ardından İtalya Ulaştırma Bakanlığı, hızlı bir açıklama yayımladı. Bakanlık, Messina Boğazı Köprüsü’nün finansmanının zaten devlet kaynaklarıyla sağlandığını ve herhangi bir savunma fonunun ayrılmadığını net bir şekilde belirtti. Açıklamada, “NATO kaynaklarının olası kullanımı şu anda gündemde değil ve her şeyden önce mutlak bir zorunluluk da değil,” denilerek tartışmaya son nokta konuldu.