Çin yapımı J-10 savaş uçağı, şu anda sadece Çin ve Pakistan hava kuvvetleri tarafından kullanılıyor. Ancak Bangladeş Hava Kuvvetleri (BAF), bu 4.5 nesil jetin üçüncü operatörü olmaya hazırlanıyor. BAF Komutanı Mareşal Hasan Mahmud Han, ülkedeki geçici hükümetin “çok amaçlı muharebe ve saldırı uçakları” ile yeni karadan havaya füzeler ve uzun menzilli radarların satın alınmasına prensipte onay verdiğini duyurdu.
Uçağın tipi belirtilmese de, Bangladeş’in 20 adet Çin yapımı J-10CE savaş uçağı tedarik etme ihtimalinin yüksek olduğu belirtiliyor.
Bangladeş’in J-10CE Hedefleri ve Finansal Tablo
Bangladeş’in geçici Başdanışmanı Muhammed Yumus’un Mart ayında Çin Devlet Başkanı Şi Jinping ile Pekin’de yaptığı görüşme, J-10CE alımı iddialarını güçlendiriyor. Hükümet kaynaklarına göre BAF, 2027 yılına kadar 20 adet J-10CE jeti satın almayı hedefliyor.
Bu devasa projenin maliyeti ise oldukça yüksek:
- Uçağın Maliyeti: 1,2 milyar dolar.
- Eğitim, Yedek Parça ve Diğer Maliyetler: 2,2 milyar dolar.
- Ödeme Planı: Toplam maliyetin 2030’ların ortalarına kadar on yıllık bir döneme yayılması planlanıyor.
Satın alımın resmiyet kazanması için Han liderliğindeki bakanlıklar arası komitenin nihai onayı ve Çinli yetkililerle müzakerelerin tamamlanması gerekiyor.
Eskiyen Filo ve Jeopolitik Baskı
Bangladeş’in J-10 gibi modern jetlere olan acil ihtiyacı, mevcut hava filosunun büyük ölçüde eskimiş olmasından kaynaklanıyor. BAF filosu çoğunlukla Çin yapımı ve kazalara meyilli F-7’lerden (Çin versiyonu MiG-21) ve Rus yapımı MiG-29’lardan oluşuyor. Bu durum, Temmuz ayında Dakka’daki bir üniversite kampüsüne düşen bir F-7 kazasında tahmini 36 kişinin hayatını kaybetmesiyle trajik bir şekilde gözler önüne serilmişti.
Bangladeş, hem kısıtlı hava sahasını savunmak hem de Bengal Körfezi’ndeki kıyı bölgelerini korumak zorundadır. Komşuları arasında Hindistan ve daha az ölçüde Myanmar’ın bulunması, askeri modernizasyonu jeopolitik açıdan kritik hale getiriyor.
Batı Seçenekleri ve Çin’in Gücü
BAF, Çin yapımı J-10’ların yanı sıra Batı yapımı savaş uçağı seçeneklerini de araştırıyor. Hava Kuvvetleri Komutanı Han ve beraberindeki heyet, Mayıs ayında Eurofighter Typhoon gösteri uçuşlarını izlemek üzere İtalya’da bulunmuştu.
Ancak Çin seçeneği, Bangladeş’in Çin teçhizatına olan bağlılığı nedeniyle ağır basıyor. Ülke, son dönemde Tip 15 hafif tanklar ve Tip 035G denizaltıları gibi Çin üretimi birçok askeri teçhizatı envanterine katmıştır.
J-10CE: Bölgesel Güç Dengesinde Yeni Dinamikler
J-10CE’nin Bangladeş tarafından alınması, ABD gibi Batılı ülkeleri rahatsız etme potansiyeline sahip bir jeopolitik risk taşımaktadır. Zira bu jetler, Hindistan’ın batı, kuzey ve doğu sınırlarında uçmaya başlayacaktır.
ABD Hava Kuvvetleri’ne bağlı Çin Havacılık ve Uzay Çalışmaları Enstitüsü Direktörü Brendan Mulvaney, J-10C’yi “modern ve oldukça yetenekli bir uçak olduğunu, Çin’in ihraç ettiği en iyi uçak” olarak nitelendiriyor. Mulvaney, son dönemde yaşanan Hindistan-Pakistan hava çatışmasının, Çin yapımı ekipmanların artık modern ve yetenekli olduğunu ve gelecekte dikkate alınması gereken bir güç olacağını kanıtladığını belirtiyor.
J-10CE’nin temel teknik özellikleri, BAF’ın muharebe kabiliyetlerinde etkili bir devrim yaratmaya hazırlanıyor:
- Aktif elektronik taramalı dizi (AESA) radarı.
- Gelişmiş veri bağlantıları.
- PL-15E gibi görüş menzili ötesi (BVRAAM) füzeleri.
Bangladeş’in 2030 Kuvvetler Hedefi modernizasyon planı kapsamında gerçekleşmesi beklenen bu alım, Güney Asya’nın hava savunma dinamiklerini yeniden şekillendirecek gibi görünüyor.
