ABD Başkanı Donald Trump, Avustralya ve Birleşik Krallık ile nükleer enerjili denizaltı teknolojisinin paylaşımını içeren AUKUS anlaşması kapsamındaki taahhüdü garanti altına alarak, Pentagon’un başlattığı inceleme sonrasında ortaya çıkan belirsizliğe son verdi.
Başkan Trump, Pazartesi günü Washington’da Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile düzenlediği ortak basın toplantısında, anlaşma çerçevesinde Avustralya’ya sözü verilen nükleer denizaltıların halihazırda inşa halinde olduğunu doğruladı.
Trump gazetecilere yaptığı açıklamada, “Anthony [Albanese] ile her şeyi ayarladık. Bu konu üzerinde uzun ve sıkı çalıştık ve şu anda bu süreci başlatıyoruz ve bence süreç gerçekten çok hızlı ve çok iyi ilerliyor,” dedi. Sorulara yanıt olarak, Avustralya’ya denizaltı sağlama sürecinin hızlandırıldığını da teyit etti ve “Biz bunu yapıyoruz” ifadelerini kullandı.
Pentagon İncelemesi ve Endişeler Giderildi
Başkan’ın bu net açıklamaları, Pentagon’un Haziran ayında duyurduğu beklenmedik bir incelemenin ardından aylardır süren spekülasyonları sona erdirdi. O dönemde bir Pentagon sözcüsü, incelemenin “önceki yönetimin bu girişiminin Başkan’ın Amerika Önce gündemiyle uyumlu olmasını sağlamak” amacıyla yapıldığını belirtmişti. Bu hareketin Avustralyalı müttefiklerde tedirginliğe yol açtığı bildirilmişti.
Trump, anlaşmanın artık büyük çaplı bir gözden geçirmeye tabi tutulmayacağını belirterek, “Daha fazla açıklama yapılmamalı, çünkü şu anda tam gaz inşaata devam ediyoruz,” dedi.
Taahhütler ve Teknolojik Sıçrama
AUKUS anlaşmasına göre ABD, Avustralya’ya şu taahhütlerde bulunmuştu:
- 2030’larda: Üç adet Virginia sınıfı hızlı taarruz denizaltısı teslim edilecek.
- 2040’larda: Beş adet yeni nesil nükleer taarruz denizaltısı teslim edilecek.
Bu denizaltılar, halihazırda Collins sınıfı dizel-elektrikli denizaltıları kullanan Avustralya Kraliyet Donanması için önemli bir teknolojik sıçramayı temsil ediyor. Avustralyalı denizciler, nükleer enerjiyle çalışan gemilerin bakımını ve işletimini öğrenmek amacıyla ABD Donanması Nükleer Tahrik Programı kapsamında eğitim alıyor.
Anlaşmanın geleceğine yönelik şüpheler, sadece Pentagon incelemesiyle değil, aynı zamanda ABD milletvekillerinin Donanma gemi inşasındaki geri kalmış durumdan duyduğu endişelerle de gölgelenmişti. Ancak, ABD bu yaz gemi üretimini hızlandırmak için 5 milyar dolarlık bir sözleşme imzalamış ve üretim sürecini hızlandırma çabaları artırılmıştı.
