Avrupa Parlamentosu Güvenlik ve Savunma Komitesi (SEDE), Türkiye’nin Avrupa Birliği savunma araştırmalarındaki rolünü kısıtlayan önemli bir karar aldı. Bu karar doğrultusunda, Ankara’nın bir sonraki Horizon Europe programı olan Ufuk Avrupa’dan (2028–2034) dışlanması onaylandı. 31 Mart Salı günü yapılan oylamada, savunma bileşenlerine katılımı engelleyen önerge 29 lehte, 5 aleyhte ve 1 çekimser oyla kabul edildi ve bu, AB’nin finanse ettiği projelere erişimi sınırlayan en net adım olarak öne çıktı.
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Milletvekili Costas Mavrides’in sunduğu önerge, Horizon Europe’un gelecek evresini kapsıyor ve programın ilk kez savunma alanını öncelikli hale getirmesini hedefliyor. Mavrides, bu tür hassas alanlara yalnızca AB değerlerine, uluslararası hukuka ve iyi komşuluk ilişkilerine tam saygı gösteren ülkelerin dahil edilmesini savunuyor. Açıklamasında, AB’nin ve üye devletlerin çıkarlarını gözeten bir yaklaşımı vurgulayan Mavrides, hasmane tutum sergileyen devletlerin bu çerçevede yer alamayacağını belirtti. Bu teklif, Horizon Europe’a yönelik geniş müzakerelerin bir parçası olarak ilerleyecek.
Horizon Europe Programının Temel Özellikleri
Horizon Europe, Avrupa Birliği’nin araştırma ve yenilik alanlarındaki en büyük finansman programıdır. 2021-2027 dönemi için 93,5 milyar euroluk bir bütçeyle desteklenen bu program, AB’yi bilimsel ve teknolojik olarak güçlendirmeyi, Avrupa’nın yenilik kapasitesini ve rekabetçiliğini artırmayı, istihdamı yükseltmeyi ve toplum ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlıyor. Programın yapısı, Bilimsel Mükemmeliyet, Küresel Sorunlar ve Endüstriyel Rekabet ile Yenilikçi Avrupa gibi üç ana bileşenden oluşuyor ve diğer AB programlarıyla uyumlu hale getiriliyor. Avrupa Komisyonu’nun 16 Temmuz 2025’teki önerisiyle, 2028–2034 dönemi için 175 milyar euroluk yeni bir bütçe planlandı.
