Kuzey Amerika demiryolu taşımacılığında dengeleri değiştirecek olan 85 milyar dolarlık dev Union Pacific (UP) ve Norfolk Southern (NS) birleşmesi, sektörün diğer önemli oyuncularından gelen sert itirazlarla sarsılıyor. Canadian National (CN) ve CPKC, güncellenen birleşme başvurusunun hala Yüzey Ulaşım Kurulu (Surface Transportation Board – STB) tarafından belirlenen temel şartları karşılamadığını ve derhal reddedilmesi gerektiğini savunuyor. Demiryolu devleri arasındaki bu rekabet, sadece ticari bir ortaklık değil, ABD lojistik ağının geleceğine dair bir güç mücadelesine dönüşmüş durumda.
STB’nin Yol Haritası ve Eksiklik İtirazları
STB, geçtiğimiz Ocak ayında başvurunun ilk versiyonunu “eksik” olduğu gerekçesiyle reddetmişti. Kurul, revize edilmiş bir dosyanın sunulabilmesi için net kriterler belirledi: Birleşme sonrası ayrıntılı bir pazar payı analizi, anlaşma metninin tamamı ve St. Louis Terminal Demiryolu Birliği (TRRA) elden çıkarılmasının “önemli bir işlem” olarak dosyalanması. Ancak muhalif şirketlere göre, UP ve NS bu talimatları görmezden gelmeye devam ediyor.
CN Baş Hukuk Sorumlusu Olivier Chouc, 11 Mayıs’ta yaptığı açıklamada başvurunun yetersizliğini şu sözlerle eleştirdi:
“Ocak ayında Kurul, başvuru sahiplerine açık bir yol haritası verdi. Ancak onlar gereken çalışmayı yapmak yerine, üç ana eksiklikten yalnızca birini ele aldılar. Kurulun iyileştirme davetini tamamen görmezden gelerek, daha önce reddedilen kusurlu yaklaşımları yeniden sundular.”
Sektör Paydaşlarından Gelen Ortak Tepki: “Başvuru Reddedilmeli”
İtirazlar sadece CN ile sınırlı değil. CSX ve CPKC de benzer bir tavır alarak, mevcut dosyanın rekabet analizleri ve pazar verileri açısından ciddi boşluklar içerdiğini belirtiyor. CSX, başvurunun bu haliyle kabul edilmemesi gerektiğini, eğer kabul edilirse UP ve NS’nin sürece sonradan kanıt eklemesine izin verilmemesi gerektiğini savunuyor.
CN’nin STB’ye sunduğu dosyada öne çıkan eksiklikler şunlardır: Pazar payı bilgilerindeki tutarsızlıklar ve eksik veriler. Gönderici lokasyonlarının (tek veya çift I. Sınıf demiryolu seçeneği olan yerler) yetersiz tanımlanması. Gelecekteki olası demiryolu konsolidasyonlarının yaratacağı aşağı yönlü rekabet etkilerine dair analiz eksikliği. TRRA ve Kansas City Terminal Demiryolu (KCT) kontrolüne ilişkin yasal başvuruların bulunmaması.
“Taahhütlü Geçit Fiyatlandırma” Programına Eleştiri
UP ve NS, rekabeti artıracak bir çözüm olarak “Taahhütlü Geçit Fiyatlandırma” programını öne sürse de, rakip şirketler bunun etkisiz olduğunu savunuyor. CN, bu programın ABD demiryolu trafiğinin %1’inden daha azını kapsayacağını iddia ediyor. Programın intermodal sevkiyatlar, bitmiş araçlar ve halihazırda diğer büyük demiryolları tarafından hizmet verilen müşterileri kapsamaması, rakipler tarafından “sadece göz boyama” olarak nitelendiriliyor.
CEO Keith Creel: “Pazar Gücü Kötüye Kullanılabilir”
CPKC CEO’su Keith Creel, revize edilmiş başvurunun pazar payı incelemelerinde sınıfta kaldığını belirterek, “UP bir şeyi mi saklıyor?” sorusunu gündeme getirdi. Creel’e göre, birleşmiş bir UP-NS yapısı, ABD yük demiryolu trafiğinin neredeyse %50’sini tek bir şirketin kontrolüne bırakma riski taşıyor. Bu durumun, Amerikan işletmeleri ve işçilerinin zararına olacak şekilde piyasa gücünün kötüye kullanılmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Creel, bu birleşmenin hem gereksiz olduğunu hem de tedarik zincirleri için büyük bir risk oluşturduğunu vurgulayarak nakliyecileri seslerini yükseltmeye çağırdı.
UP ve NS’den Yanıt: “Tüketiciye 3,5 Milyar Dolar Tasarruf”
Gelen yoğun eleştirilere karşılık Union Pacific ve Norfolk Southern cephesi, birleşmenin kamu yararına olduğunu savunuyor. Şirketler yaptıkları ortak açıklamada, bu birleşmenin rekabeti artıracağını, yeni sendikalı işler yaratacağını ve güvenliği iyileştireceğini iddia ediyor. Ayrıca, daha hızlı ve erişilebilir bir kıtalararası ağın kurulmasıyla Amerikalı nakliyecilerin yıllık 3,5 milyar dolarlık tasarruf sağlayacağını öngörüyorlar.
STB Sürecinde Kritik Ay Sonu
STB, tarafların son savunmalarını Salı gününe kadar alacak ve ay sonuna kadar başvurunun “eksiksiz” olup olmadığına dair kararını verecek. Bu karar, birleşmenin içeriği veya faydaları üzerine değil, sadece yasal prosedürlerin tam olarak yerine getirilip getirilmediği üzerine olacak. Eğer başvuru kabul edilirse, 85 milyar dolarlık bu işlemin Amerika’nın ilk kıyıdan kıyıya demiryolu ağını oluşturup oluşturmayacağına dair çok daha derinlemesine bir inceleme süreci başlayacak.
Ancak rakiplerin ısrarlı itirazları ve STB’nin önceki sert tutumu göz önüne alındığında, UP ve NS’nin bu tarihi birleşmeyi hayata geçirmek için henüz çok zorlu bir yolu olduğu açıkça görülüyor.
