Türkiye’de elektrikli araç devrimi tüm hızıyla sürerken, yollardaki sessiz araç sayısı 420 bin sınırına dayandı. Bu hızlı artış, şarj altyapısına olan talebi zirveye taşırken beraberinde ciddi güvenlik ve mevzuat sorunlarını da getirdi. Şehiriçi elektrik dağıtım şirketleri, özellikle konut ve sitelerde kontrolsüzce artan bireysel şarj noktalarına yönelik denetimlerini sıkılaştırma kararı aldı. İstanbul’daki dağıtım şirketlerinden gelen bilgilere göre, mevzuata aykırı kurulum yapan çok sayıda aboneye “kaçak elektrik kullanımı” gerekçesiyle ağır para cezaları kesilmeye başlandı. Uzmanlar, hatalı bağlantıların sadece hukuki değil, hayati riskler de taşıdığı konusunda uyarıyor.
Hatalı Bağlantı Kaçak Muamelesi Görüyor
Birçok elektrikli araç sahibi, şarj ünitesini kurarken teknik prosedürleri atlayarak doğrudan ana hatta müdahale ediyor. Dağıtım şirketi yetkilileri, abonelerin en sık yaptığı hatanın bağlantıyı sayaçtan önce gerçekleştirmek olduğunu belirtiyor. Bu durum, sistemde doğrudan “kaçak kullanım” olarak kodlanıyor ve abonelerin yüklü cezalarla karşı karşıya kalmasına neden oluyor. Yetkililer, şarj ünitesi kurulumunun mutlaka kayıtlı sayaç üzerinden ve onaylı projelerle yapılması gerektiğinin altını çiziyor.
Teknik Altyapı Eksikliği Yangın Davetiyesi
Eski TEDAŞ Genel Müdür Vekili Osman Nuri Doğan, konutlarda araç şarj etmenin teknik olarak mümkün olduğunu ancak bunun belirli şartlara bağlı olduğunu vurguluyor. Doğan, “Mesken aboneleri kendi tesisatından şarj yapabilir; ancak sayaçtan sonra çekilen kablonun kapasiteye uygun olması ve başlangıca uygun sigortanın takılması şarttır” diyerek teknik detaya dikkat çekiyor. Mevcut bina tesisatının bu ani ve yoğun yükü taşıyıp taşımayacağı incelenmeden yapılan kurulumlar, sadece arızalara değil, kablo ısınması kaynaklı bina yangınlarına da zemin hazırlıyor.
Apartmanlarda “Oybirliği” ve “Ticaret” Sınırı
Apartman ve sitelerde şarj ünitesi kurmak isteyenler için süreç daha karmaşık işliyor. Doğan, bu konuda yönetimin oybirliğiyle karar alması gerektiğini hatırlatıyor. Elektrikli aracı olmayan sakinlerin ortak maliyete ortak edilemeyeceğini belirten uzman, şarj işleminin ortak kullanım aboneliği üzerinden yapılması ve kesinlikle ticari bir amaç gütmemesi gerektiğini söylüyor. Kendi hattı üzerinden komşusuna veya üçüncü kişilere ücretli şarj hizmeti sunanlar ise EPDK’nın “Şarj Ağı Lisansı” engeline takılıyor. Lisanssız satış yapmak, yasal olarak ciddi yaptırımları beraberinde getiriyor.
EPDK’dan Düzenleme Beklentisi
Mart sonu itibarıyla 411 bin 796’ya ulaşan ve her ay 15 bin yeni aracın eklendiği sistemde, altyapı yetersizliği en büyük risk olarak görülüyor. Doğan, EPDK’nın belirsizlikleri gidermek adına acil bir uygulama talimatı yayınlaması gerektiğini savunuyor. Dağıtım şirketlerinin artan yüke göre trafo ve şebekelerini revize etmesi beklenirken, vatandaşların da “kaçak” durumuna düşmemek ve can güvenliklerini tehlikeye atmamak için uzman desteğiyle kurulum yapmaları hayati önem taşıyor.
