Ortadoğu’da mart ayından itibaren şiddetlenen çatışmalar sürerken, İsrail ordusunun Lübnan’ın güney şeridinde beyaz fosfor mühimmatı kullandığına yönelik iddialar küresel kamuoyunda infial yarattı. ABD medyasında yer bulan çarpıcı görsel analizler, süregelen uluslararası hukuk tartışmalarına yeni bir boyut kazandırdı.
Amerikan basınının saygın kuruluşlarından New York Times, ulaştığı askeri sahneleri teknik olarak doğrulayarak, Tel Aviv yönetiminin sınır ötesi operasyonlarında sivil hayatı hiçe sayan kimyasal bombalara başvurduğunu yazdı. Gazetenin yayımladığı raporda, özellikle sivillerin yaşam mücadelesi verdiği meskun mahallerin sınırlarında patlatılan bu mühimmatların, açık birer savaş suçu teşkil edebileceği hatırlatıldı.
Nebatiye’deki Görüntüler Dikkat Çekti
İncelemede, 30 Mayıs tarihinde yaklaşık 40 bin sivilin sığındığı Nebatiye şehrinde çekilen bir video en somut delil olarak öne çıktı. Sosyal medyadan toplanan ve gazete heyetince teyit edilen kayıtlarda; tarihi Beaufort Kalesi’ni ele geçiren piyade birliklerine destek amacıyla gökyüzünden aşağı doğru süzülen, bu gaza özgü ahtapot kolları benzeri duman bulutları net biçimde izlendi. Balistik uzmanları, havada beliren salkımların beyaz fosforun kimyasal iz düşümü olduğunu belirtti.
Dört Ayrı Bölgede Kullanım İddiası
Gazeteciler, ihlallerin Nebatiye ile sınırlı kalmadığını; liman kenti Sur, El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor kırsalında da aynı tip infilakların koordinatlarını haritalandırdı. İsrail Savunma Bakanlığı’na yöneltilen resmi sorular ise yanıtsız bırakıldı. Havada patlayan top mermilerinden saçılan kıvılcımların, Pentagon üretimi M825A1 serisi fosfor bombalarıyla birebir uyuştuğu saptandı.
Beyaz Fosfor Neden Tartışmalı?
Oksijenle buluştuğu an 800 dereceyi aşan ısı üreten bu madde, askeri doktrinlerde sis perdesi yaratmak amacıyla yasal kabul edilse de sivillerin ikamet ettiği alanlarda ateşlenmesi uluslararası ceza mahkemelerinin yasakları kapsamına giriyor.
AA’nın “Kanıt” Kitabı Gazze’deki Kullanımı Belgelememişti
Anadolu Ajansı da Aralık 2023’te neşrettiği “Kanıt” albümünde, İsrail’in benzer vahşeti Gazze Şeridi’nde de uyguladığını tescillemişti. Türk muhabirlerin objektiflerine takılan o tarihi vesikaların, ileride kurulacak savaş mahkemelerinde birer asli delil olacağı biliniyor.
İnsan Hakları Örgütleri Uyarmıştı
Human Rights Watch, yayımladığı son raporda İsrail envanterinde sivil can kaybını önleyecek onlarca güvenli alternatif varken, riskli fosfor ısrarının kasıtlı bir sivil cezalandırma yöntemi olduğunu savunmuştu.
Lübnan BM’ye Dört Kez Başvurdu
Beyrut hükümeti, egemenlik ihlallerini Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne taşıyarak dört resmi şikayet dilekçesi sundu. 3 Temmuz 2024 tarihli son mektupta, bu yakıcı bombaların güneydeki tarım arazilerinde 600’den fazla devasa yangına sebebiyet verdiği belgelendi.
Sağlık Üzerinde Ağır Etkileri Bulunuyor
Dünya Sağlık Örgütü, insan derisine temas eden fosfor parçacıklarının kemiğe kadar yanmayı sürdürdüğünü ve solunması halinde akciğerleri anında iflas ettirdiğini bildiriyor.
