Mastercard, dünya genelinde seyahat alışkanlıklarını ve harcama trendlerini inceleyen “2026 Seyahat Trendleri” raporunu yayımladı. Mastercard Economics Institute (MEI) tarafından hazırlanan rapor, Türkiye’nin global turizm haritasındaki stratejik önemini, sunduğu rekabetçi avantajı ve değişen seyahat motivasyonlarını çarpıcı verilerle ortaya koydu. Küresel ve ekonomik gelişmelerin etkili olduğu bir dönemde, tüketicilerin değişen koşullara seyahat tercihleriyle nasıl uyum sağladığını analiz eden rapor, teknolojinin ve bireysel önceliklerin seyahat kararlarını nasıl dönüştürdüğüne ışık tutuyor.
Adaptasyon 2026’nın anahtarı olacak
Mastercard Economics Institute’un 2026 değerlendirmelerinde seyahat ekonomisinin en belirgin özelliği olarak “çeviklik” ve “adaptasyon” kavramları öne çıkıyor. Küresel gelişmeler ve enerji maliyetlerindeki dalgalanmalara rağmen tüketicilerin, dijital araçlar yardımıyla bütçelerini optimize ettiği ve deneyim odaklı seyahat motivasyonunu koruduğu raporda net bir şekilde görülüyor. Tüketiciler değişen koşullara karşı pasif kalmak yerine, rotalarını ve bütçelerini esnek bir şekilde yöneterek seyahat ekosistemini canlı tutmaya devam ediyor.
Mastercard Economics Institute’un hazırladığı rapor, Mastercard’ın anonimleştirilmiş ve toplulaştırılmış işlem verileri ile OAG uçuş kapasitesi verileri, kamuya açık turizm verileri, Eurostat ve merkez bankası verilerinin analizine dayanıyor. Raporda yer alan analizler; uçuş kapasitesi, iş seyahati ivmesi, AI abonelerinin seyahat harcamaları ve turistlerin destinasyon bazlı harcama tercihleri gibi farklı veri setlerinden yararlanıyor.
Yeni trend: Yapay zekâ (AI) destekli seyahatseverler
Yapay zekâ araçlarını kullanan sehayahatseverlerin harcama alışkanlıklarını da inceleyen rapor, seyahat planlamasında AI etkisinin giderek görünür hale geldiğini ortaya koyuyor. ABD’li kart sahipleri üzerinden yapılan bu analiz, yapay zekâ servislerine abone olan kullanıcıların konaklamaya ayırdığı harcama payının, benzer harcama profiline sahip yapay zekâ abonesi olmayanlara kıyasla neredeyse iki kat yüksek olduğunu gösteriyor.
Rapora göre yapay zekâ araçları, seyahatseverleri klasik rotaların dışına çıkararak “gizli cevherler” ve alternatif destinasyonlara yönlendirebiliyor. Leipzig ve Utrecht gibi şehirler, bu alternatif rotaların öne çıkan örnekleri arasında yer alıyor. Türkiye’den ise Çeşme ve Bodrum; St. Tropez ve Cannes gibi kıyı şehirlerine benzer bir deneyimi daha erişilebilir bir konumda sunan sahil destinasyonları arasında değerlendirildi. Konya ise mimarisi, tarihi dokusu, müzeleri ve gastronomi sahnesi öne çıkarılarak, çeşitli bir kültür rotası arayan AI kullanıcılarına hitap eden tarihi şehirler kategorisinde yer aldı.
Deneyim ve sürdürülebilirliğin yükselişi
Kişisel motivasyonların harcamalara yansıdığı 2026 yılında, yolculuğun kendisi başlı başına bir deneyime dönüşüyor. Tren yolculukları, özellikle yurt içi uçuşlara kıyasla karbon ayak izini yaklaşık yüzde 86 azaltma potansiyeliyle sürdürülebilir seyahatin önemli seçeneklerinden biri haline gelirken, lüks tren yolculuklarına yönelik talep de hızla artıyor. Turistlerin milliyetine göre harcama öncelikleri ise farklılaşıyor. Örneğin Japonya’ya giden İngilizler bütçelerinin yüzde 10’undan fazlasını kara ulaşımına ayırırken, Singapurlu turistler harcamalarının yüzde 38’ini perakende alışverişe yönlendiriyor.
Yaz seyahatlerinde havayolu kapasitesi Avrupa’ya kayıyor: Paris revaçta
Mastercard Economics Institute, OAG verilerini kullanarak Haziran-Eylül dönemi için planlanan uluslararası koltuk kapasitesinin son bir yılda nasıl değiştiğini analiz etti. Sonuçlara göre Paris, bir önceki yılın yaz takvimine kıyasla en güçlü büyümeyi kaydederek sıralamanın başına yerleşti. Amsterdam, Brüksel, Barselona ve Madrid listeyi tamamlayan diğer Avrupa destinasyonları oldu. Abu Dabi’nin üst sıralarda yer alması ise bölgedeki çatışma ortamına karşın, savaş öncesinde planlanan havayolu genişleme programlarının uygulanmaya devam ettiğine işaret ediyor. Latin Amerika’da Panama City, Bogotá ve Buenos Aires gibi yakın şehirlere doğru kayan kapasite, küresel ölçekte bölgesel rotaların ağırlık kazandığı bir döneme girildiğini gösteriyor.
Ankara, iş seyahati ivmesinde dünya ikincisi
Seyahat trendleri sadece bireysel tatillerle sınırlı kalmıyor; şirketlerin seyahat harcamaları ve uçuş verileri üzerinden oluşturulan “İş ve Eğlence Momentum Endeksi” de sektöre yön veriyor. Bu endekse göre Ankara, MEI’nin İş ve Eğlence Momentum Endeksi’nde Abu Dabi’nin ardından ikinci sırada yer aldı. Ankara’yı Hindistan’ın teknoloji merkezleri Haydarabad ve Bangalore izledi. Bu veriler başkentin yalnızca idari bir merkez olarak değil, iş seyahati trafiğinde ivme kazanan bir destinasyon olarak da öne çıktığına işaret ediyor.
Türkiye’ye gelen turistlerin harcama profili menşe pazara göre değişiyor: Suudi Arabistanlı turisler alışveriş, İngilizler lezzet peşinde
Mastercard verileri, 2025 yılında Türkiye’yi ziyaret eden turistlerin kart harcamalarında menşe ülkeye göre belirgin farklılıklar olduğunu gösteriyor.
- ABD’li ziyaretçilerde perakende ağırlıklı bir tablo görülüyor; harcamaların yüzde 41,7’si alışverişe ayrıldı, yüzde 20,2’si restoranlara, yüzde 18,2’si konaklamaya tahsis edildi.
- Almanya’dan gelen turistler de bütçelerinin yüzde 33,7’sini perakende alışverişe ayırırken yüzde 7,6 ile kara ulaşımına en fazla pay ayıran pazar oldu.
- Hollanda’dan gelen turistlerin perakende (yüzde 28,6) ve restoran (yüzde 25,8) harcamaları birbirine yakın seyrederken konaklama yüzde 15,4 düzeyinde kaldı.
- İngiltere’den gelen turistler farklı bir profil çiziyor. Bu pazarda en yüksek pay yüzde 29,3 ile restoranlara ait, perakende yüzde 22’de, konaklama ise yüzde 20,4’te kalıyor.
- Suudi Arabistan’dan gelen turistler bütçelerinin yüzde 49,1’ini perakende alışverişe yönlendirdi. Bu pazarın restoran harcamaları yüzde 19, konaklama harcamaları ise yüzde 18,2 düzeyinde gerçekleşti.
