Yaklaşık 80 Yıllık Geçmişe Sahip Tarihi Gemi, Akdeniz Ve Kıbrıs’ın Denizcilik Mirasını Gelecek Kuşaklara Aktaracak Yeni Bir Kültür Merkezi Olarak 1 Ağustos’ta Ziyaretçilerini Ağırlamaya Başlıyor
İngiliz Kraliyet Donanması için inşa edilen, daha sonra Avustralya Kraliyet Donanması bünyesinde uzun yıllar görev yapan ve yaklaşık 80 yıllık geçmişiyle günümüze ulaşmayı başaran son Ton sınıfı mayın tarama gemilerinden biri olan HMAS TEAL, Girne Limanı’nda kapsamlı bir dönüşüm sürecinin ardından Denizcilik Müzesi olarak kapılarını açıyor. Akdeniz ile Kıbrıs’ın denizcilik tarihini merkezine alan müze, tarihi eserleri, denizcilik koleksiyonlarını ve çağdaş sanat çalışmalarını aynı çatı altında buluşturarak 1 Ağustos’tan itibaren ziyaretçilerini kabul edecek.
Yaklaşık sekiz on yıllık geçmişi boyunca savaşlara, uluslararası görevlere ve denizcilik tarihinin önemli dönemlerine tanıklık eden HMAS TEAL, şimdi en anlamlı görevlerinden birine hazırlanıyor. Bir zamanlar deniz güvenliğini sağlamak amacıyla hizmet veren tarihi gemi, Girne Ticaret Limanı’nda tamamlanan restorasyon ve dönüşüm çalışmalarının ardından bilgi, kültür ve sanatın buluşma noktası haline geliyor. Müze bünyesinde tarihi denizcilik objeleri, zengin koleksiyonlar ve çağdaş sanat eserleri ziyaretçilerle buluşturulacak.
İngiltere’de ilk olarak HMS JACTON adıyla inşa edilen gemi, daha sonra Avustralya Kraliyet Donanması envanterine katılarak HMAS TEAL adını aldı. Hizmet süresi boyunca birçok askeri operasyonda görev üstlenen gemi, denizcilik tarihinde önemli bir yere sahip oldu. Gemide kullanılan HMS kısaltması ise “Her/His Majesty’s Ship”, yani “Majestelerinin Gemisi” anlamını taşıyor. Farklı dönemlerde hem savaş hem de barış görevlerinde yer alan gemi, yalnızca askeri geçmişiyle değil, aynı zamanda kendi sınıfında günümüze ulaşabilen son örneklerden biri olmasıyla da dünya denizcilik tarihi açısından özel bir konumda bulunuyor. Özellikle İngiliz Kraliyet Donanması’nın 1950’li yıllarda geliştirdiği Ton Sınıfı mayın avlama ve mayın tarama gemilerinin yaşayan son temsilcilerinden biri olması dikkat çekiyor.
Ancak HMAS TEAL’in hikayesi yalnızca askeri hizmetlerle sınırlı değil. İngiliz ve Avustralya donanmalarındaki görevlerinin ardından 1973 yılında emekliye ayrılan gemi, denizlerden kopmadan farklı alanlarda kullanılmaya devam etti. Dalış destek gemisi, yolcu gemisi ve balıkçı gemisi olarak da hizmet veren tarihi yapı, denizciliğin farklı yönlerini temsil eden yaşayan bir mirasa dönüştü. Her yeni göreviyle denizle bağını sürdüren HMAS TEAL, onlarca yıl boyunca farklı amaçlarla hizmet vererek zengin bir geçmiş oluşturdu.
Mayın Tarama Gemisinden Denizcilik Eğitimine Uzanan Yolculuk
1994 yılında Kuzey Kıbrıs’a getirilen HMAS TEAL, burada yeni ve önemli bir misyon üstlendi. Yakın Doğu Üniversitesi ile Girne Üniversitesi Denizcilik Fakülteleri’nin uygulamalı eğitimlerinde kullanılan tarihi gemi, uzun yıllar boyunca yüzlerce kaptan, güverte zabiti ve denizcilik uzmanının yetişmesine katkı sağladı. Bugün dünyanın farklı denizlerinde görev yapan çok sayıda denizci, meslek hayatındaki ilk uygulamalı eğitimlerini bu gemide aldı. Şimdi ise müze kimliğiyle geçmişte üstlendiği tüm görevleri tek çatı altında toplayarak denizcilik tarihini yeni nesillere aktarmaya hazırlanıyor.
Akdeniz’in Denizcilik Belleği Bu Müzede Yaşatılacak
HMS JACTON ve HMAS TEAL isimleriyle tarihe geçen gemi, geçmişindeki tüm izleri koruyarak Girne’de yeni kimliğiyle ziyaretçilerini karşılayacak. Girne Ticaret Limanı’nda oluşturulan Denizcilik Müzesi yalnızca geminin hikayesini anlatan bir sergi alanı olmayacak. Aynı zamanda Akdeniz’in binlerce yıllık denizcilik kültürünü, Kıbrıs’ın liman geçmişini, ticaret yollarını, deniz savaşlarını, balıkçılık geleneğini ve denizcilik teknolojilerinin gelişimini kapsamlı koleksiyonlarla gözler önüne serecek.
Müzenin farklı bölümlerinde tarihi belgeler, haritalar, navigasyon cihazları, özgün denizcilik objeleri ve çok sayıda koleksiyon sergilenecek. Böylece ziyaretçiler, Akdeniz’in denizle kurduğu köklü ilişkinin yüzyıllar boyunca nasıl şekillendiğini yakından inceleme fırsatı bulacak.
Müzenin öne çıkan özelliklerinden biri ise tarih ile çağdaş sanatı aynı mekanda buluşturması olacak. Geminin köprüüstü, yaşam alanları, makine dairesi ve güverteleri, deniz temalı modern sanat eserleriyle bütünleşen özel sergi alanlarına dönüştürüldü. Böylece ziyaretçiler yalnızca tarihi bir savaş ve eğitim gemisini gezmekle kalmayacak, aynı zamanda Akdeniz’in kültürel hafızasını sanat aracılığıyla deneyimleme imkanı elde edecek.
Bir zamanlar denizlerde mayın temizleyerek güvenli geçişler sağlayan HMAS TEAL, bugün bilgiye, tarihe ve sanata açılan yeni rotaların simgesi haline geliyor. Geçmişte yüzlerce kaptanın eğitim aldığı güverteler artık ziyaretçileri ağırlayacak; savaş dönemlerine tanıklık eden çelik gövdesi ise Akdeniz’in ortak kültürel mirasını geleceğe taşıyan yaşayan bir müze olarak hizmet verecek. Girne Limanı’nın yeni simgelerinden biri olmaya hazırlanan HMAS TEAL Denizcilik Müzesi, uluslararası ölçekte örnek gösterilebilecek önemli bir kültür ve müzecilik projesi olarak öne çıkıyor.
Prof. Dr. İrfan Suat Günsel: “Denizcilik Müzemiz Yaşayan Bir Kültür Merkezi Olacak”
Yakın Doğu Oluşumu Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. İrfan Suat Günsel, Denizcilik Müzesi’nin yalnızca tarihi bir gemiyi koruma projesi olmadığını belirterek, “Bir ülkenin geleceği, kültürüne, tarihine ve ortak hafızasına sahip çıkma iradesiyle şekillenir. Denizcilik Müzemiz, yaklaşık 80 yıllık geçmişe sahip tarihi bir gemiyi korumanın çok ötesinde, Akdeniz’in ve Kıbrıs’ın denizcilik mirasını gelecek kuşaklara aktaracak yaşayan bir kültür merkezi olacak.” ifadelerini kullandı.
Yakın Doğu Üniversitesi’nin bilim, kültür ve sanatı aynı çatı altında buluşturan vizyonunu sürdürdüğünü vurgulayan Günsel, Denizcilik Müzesi ile birlikte üniversitenin öncülük ettiği faal müze sayısının altıya ulaştığını söyledi. Kıbrıs Modern Sanat Müzesi, Kıbrıs Araba Müzesi, GÜNSEL Sanat Müzesi, Surlariçi Şehir Müzesi ve Kıbrıs Herbaryum ve Doğa Tarihi Müzesi’nin ardından hizmete giren Denizcilik Müzesi’nin, milyonlarca yıllık doğa mirasından denizcilik tarihine, otomotiv kültüründen çağdaş sanata kadar uzanan geniş bir kültürel ağı güçlendireceğini belirten Günsel, müzenin Kıbrıs’ın uluslararası alandaki kültür ve müzecilik kimliğine önemli katkılar sağlayacağını ifade etti.
Prof. Dr. Günsel, Denizcilik Müzesi’nin ülke turizmine, kültür hayatına ve gelecek kuşakların tarih bilincine değer katacak önemli bir yatırım olduğuna inandığını belirterek, tarihi geminin bundan sonraki yolculuğunda kültürel mirası yaşatan simge yapılardan biri olacağını sözlerine ekledi.
