NATO ve Avrupa Birliği üyesi ülkeler, Ukrayna’nın kritik seviyeye ulaşan hava savunma mühimmatı ihtiyacını karşılamak amacıyla Yunanistan’dan 200’e kadar PAC-2 Patriot önleme füzesini devretmesini istiyor. Atina yönetimine yönelik diplomatik girişimler yeniden gündeme gelirken, teklifin kapsamı yalnızca mühimmat transferiyle sınırlandırıldı.
Yeni plana göre Yunanistan, Patriot hava savunma sistemlerinin radar, lançer ve komuta unsurlarını envanterinde tutacak. Böylece ülkenin hava savunma altyapısının tamamen zayıflamasının önüne geçilmesi hedeflenirken, Ukrayna’ya ihtiyaç duyduğu füze stokunun sağlanması amaçlanıyor.
Ukrayna’nın Patriot İhtiyacı Artıyor
Rusya’nın balistik füze, seyir füzesi ve insansız hava araçlarını aynı saldırı dalgasında kullandığı karma saldırılar, Ukrayna’nın hava savunma sistemleri üzerindeki baskıyı artırıyor.
Patriot sistemleri özellikle balistik füzelere karşı en etkili savunma unsurlarından biri olarak öne çıkarken, Ukrayna’nın yoğun füze saldırıları nedeniyle önleyici mühimmat ihtiyacı sürekli yükseliyor.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, ülkesinin aylık yaklaşık 100 Patriot önleme füzesine ihtiyaç duyduğunu açıklamıştı. Bu miktar yıllık bazda yaklaşık 1.200 füzeye karşılık gelirken, bazı analizlerde gerçek ihtiyacın 2 bin önleyiciye kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Yunanistan’ın Stok Endişesi
Yunanistan’ın devretmesi istenen 200 adet MIM-104 PAC-2 füzesinin, operasyonel ömrünün son dönemine yaklaşan mühimmatlar arasından seçilmesi planlanıyor.
Ancak söz konusu miktarın Yunanistan’ın mevcut Patriot altyapısı açısından önemli bir stok kaybına yol açabileceği değerlendiriliyor. Yaklaşık 36 Patriot lançerine sahip olan Yunanistan’ın, bu mühimmat miktarını kullanarak sistemlerini çok sayıda kez yeniden doldurabileceği belirtiliyor.
Atina yönetimi, mühimmat rezervlerinin azalmasının ülkenin ulusal hava savunma kapasitesini ve olası yurt dışı görevlerini etkileyebileceği görüşünde.
Transfer Norveç Üzerinden Yapılacak
Planlanan modele göre Yunanistan, PAC-2 füzelerini doğrudan Ukrayna’ya göndermek yerine önce Norveç’e satacak. Ardından Norveç’in bu mühimmatları Ukrayna’ya aktarması öngörülüyor.
Bu yöntemle hem siyasi hassasiyetlerin azaltılması hem de lojistik sürecin daha kolay yönetilmesi hedefleniyor.
ABD’nin yıllık yaklaşık 600 Patriot PAC-2 önleme füzesi üretim kapasitesine sahip olduğu belirtilirken, Ukrayna’nın tüketim hızının mevcut üretimin üzerinde olması nedeniyle müttefik ülkelerin mevcut stoklara yöneldiği ifade ediliyor.
Rusya’nın Karma Saldırı Taktikleri Baskıyı Artırıyor
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarında İskender-M ve Kinjal gibi balistik sistemlerin yanı sıra seyir füzeleri ve Şahed tipi kamikaze İHA’ları birlikte kullanması, hava savunma planlamasını zorlaştırıyor.
Ukrayna’nın karşı karşıya olduğu temel sorunlardan biri, pahalı Patriot füzelerinin düşük maliyetli insansız hava araçlarına karşı gereğinden fazla kullanılmasını önlemek ve balistik füzelere karşı yeterli stok bulundurmak.
Bu nedenle NATO ve AB ülkeleri, mevcut Patriot mühimmatlarını daha etkin kullanabilmek için Yunanistan gibi müttefiklerin stoklarını Ukrayna’nın savunma ihtiyacına yönlendirmeye çalışıyor.
Atina’nın Kararı Stratejik Dengeyi Etkileyecek
Yunanistan’ın olası Patriot mühimmatı transferi, yalnızca Ukrayna’nın hava savunmasına katkı sağlamayacak, aynı zamanda Doğu Akdeniz’deki askeri dengeler açısından da önem taşıyacak.
Atina yönetiminin vereceği karar, bir yandan NATO dayanışması ve Ukrayna’ya destek politikalarıyla, diğer yandan kendi hava savunma ihtiyaçları arasında hassas bir denge oluşturacak.
