Eurostar, Virgin Trains’in Birleşik Krallık ile Avrupa arasındaki uluslararası tren seferleri için HS1 hattında aldığı ön onaya ilişkin süreci düzenleyici kuruma taşıdı. 14 Ağustos’ta yapılan başvuruda Eurostar, Virgin Trains için talep edilen kapasitenin, düzenleyici onay ve çerçeve anlaşması tamamlanmadan mevcut veya kesinleşmiş bir hak olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.
İtirazın doğrudan Demiryolu ve Karayolu Ofisi’nin (ORR) 13 Ağustos tarihli ön onayını iptal etmeyi amaçlamadığı, temel anlaşmazlığın HS1 Limited’in kapasite taleplerini değerlendirme biçimiyle ilgili olduğu belirtildi.
Eurostar Kapasite Sınıflandırmasına İtiraz Ediyor
Eurostar’ın başvurusu, HS1 Limited’in VTE OpCo Limited tarafından talep edilen seferleri, rakip kapasite talepleri değerlendirilirken mevcut hizmetler olarak ele almasına itiraz ediyor.
Eurostar, 17 Ağustos 2029 ile Aralık 2040 arasında geçerli olması öngörülen kendi erişim başvurusu değerlendirilirken bu kapasitenin kesinleşmiş hak gibi görülmesinin rekabetçi kapasite dağıtımını etkilediğini savunuyor.
Şirkete göre VTE’nin talep ettiği hizmetler, ORR’nin onayı ve taraflar arasında çerçeve anlaşmasının imzalanması gerçekleşmeden önce mevcut hizmet, verilmiş hak veya kesin hak statüsüne sahip olmamalı.
Süreç Ağustos Ayında Hızlandı
HS1 ve VTE’nin taslak anlaşması ile ilgili belgeleri 24 Nisan 2026’da ORR’ye sunuldu. HS1, 19 Haziran’da Eurostar’ı kendi kapasite talebini resmileştirmeye davet etti.
Eurostar 21 Temmuz’da 17 Ağustos 2029’dan itibaren geçerli olacak haklar için başvuruda bulunurken, 7 Ağustos’ta HS1’in VTE’nin talep ettiği hizmetleri ORR kararına kadar mevcut hizmetler olarak değerlendirmesi gerektiğini belirttiği aktarıldı.
Eurostar bu yaklaşımın düzenleyici dayanağını 10 Ağustos’ta sorguladı. ORR ise 13 Ağustos’ta VTE ile HS1 arasındaki çerçeve anlaşmasını önceden onayladı. Eurostar da bir gün sonra Yönetmelik 32 kapsamında itiraz başvurusunu yaptı.
Eurostar Üç Konuda Karar İstiyor
Eurostar, ORR’den öncelikle HS1’in aldığı kararın düzenleyici ve fiili açıdan hatalı olduğuna hükmetmesini talep ediyor.
Şirket ayrıca VTE’nin talep ettiği hakların ORR tarafından onaylanıp çerçeve anlaşması imzalanıncaya kadar mevcut veya kesinleşmiş haklar olarak değerlendirilmemesini istiyor. Bunun yanında HS1’in Eurostar’ın başvurusunu rakip başvurularla birlikte adil ve ayrımcılıktan uzak şekilde değerlendirmesi gerektiğinin belirlenmesini talep ediyor.
Eurostar, alternatif olarak ORR’nin kapasite taleplerinde doğrudan devreye girerek çerçeve döneminde hangi başvuru sahiplerinin ek kesin haklara sahip olacağına ilişkin değerlendirme yapmasını da istiyor.
“İlk Gelen İlk Alır” Tartışması
Uyuşmazlığın önemli noktalarından biri kapasite tahsisinde önceliklendirme kuralları oldu. HS1’in ağ açıklamasında başvuruların geliş sırasına göre değerlendirildiği belirtilirken, birden fazla başvurunun aynı anda değerlendirilmesi ve mevcut kapasitenin tüm talepleri karşılamaması halinde HS1 Ağ Kodu’nun ilgili öncelik kriterlerinin uygulanacağı ifade ediliyor.
Eurostar ise bu düzenlemenin uluslararası yolcu işletmecilerinin aynı öncelik seviyesindeki rekabetçi taleplerinin nasıl ayrıştırılacağını yeterince açıklamadığını savunuyor.
Şirket, bu nedenle sıraya dayalı başvuru sisteminin doğrudan “ilk gelen, ilk alır” şeklinde yorumlanamayacağını ileri sürüyor.
Virgin Trains’in Ön Onayı Şimdilik Geçerli
ORR, 13 Ağustos’ta HS1 Limited ile VTE OpCo Limited arasında Londra’dan Paris, Brüksel veya Amsterdam’a yönelik hizmetleri kapsayan çerçeve anlaşmasını önceden onaylamıştı.
Anlaşma, 1 Ekim 2030-31 Aralık 2040 döneminde günde 20’ye kadar gidiş-dönüş seferine imkan tanıyor. Haklar aşamalı şekilde uygulanacak; başlangıçta her iki yönde günde altı Paris seferi öngörülürken tam tahsis seviyesine Ekim 2031’den itibaren ulaşılması planlanıyor.
Tarafların çerçeve anlaşmasını 4 Eylül 2026’ya kadar imzalayabilmesine imkan tanındı. Amsterdam seferlerine ilişkin bazı haklar ise Londra St Pancras Uluslararası’dan gerçekleştirilen toplam günlük gidiş-dönüş sefer sayısının belirli bir seviyeyi aşmasına bağlandı.
Kapasite Yarışı Avrupa Hatlarını Etkileyebilir
Eurostar’ın itirazı, yalnızca iki şirket arasındaki kapasite paylaşımından ibaret değil. HS1 üzerinden kıta Avrupası’na yönelik uluslararası tren hizmetlerinin gelecekte nasıl dağıtılacağı açısından da önem taşıyor.
VTE’nin planlanan hizmetleri için tren araçları, kıta Avrupası demiryolu ağına erişim ve Birleşik Krallık ile Avrupa Birliği’ndeki güvenlik onayları gibi bazı süreçlerin henüz tamamlanmadığı belirtiliyor.
Eurostar’ın itirazının sonucunun ise HS1 kapasitesinin rakip uluslararası yolcu operatörleri arasında hangi esaslara göre değerlendirileceği konusunda düzenleyici çerçevenin nasıl uygulanacağını netleştirmesi bekleniyor.
