Kanada hükümeti, ülkenin ulusal yolcu demiryolu işletmecisi VIA Rail’in uzun mesafe, bölgesel ve uzak koridorlarda kullandığı lokomotif filosunu yenilemek amacıyla 1,95 milyar Kanada doları tutarında yatırım açıkladı. Mart 2026’da duyurulan program kapsamında 45 yeni Stadler lokomotifinin tedarik edilmesi ve Montreal’de yeni bir montaj ile bakım tesisi kurulması planlanıyor.
Yatırımın 1,6 milyar Kanada doları 45 lokomotifin alımına, 357 milyon Kanada doları ise Montreal Bakım Merkezi’nde kurulacak tesisin inşasına ayrıldı. Projeyle birlikte yolcu lokomotifi montajının 30 yılı aşkın bir aranın ardından yeniden Kanada topraklarında gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
45 Yeni Lokomotif Alınacak
VIA Rail’in filo yenileme programında 45 yeni ana hat lokomotifinin tedariki öne çıkıyor. Stadler tarafından sağlanacak araçların geliştirilmesinde şirketin İspanya’nın Valencia bölgesindeki Albuixech tesisinde bulunan ana hat lokomotif uzmanlığından yararlanılması planlanıyor.
Lokomotiflerin yaklaşık 36’sının nihai montajının Montreal’de kurulacak yeni tesiste gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Diğer araçların ise Stadler’in Valencia’daki üretim merkezinden temin edilmesi bekleniyor.
Ancak Transport Canada tarafından lokomotiflerin kesin teslimat takvimi, çekiş sistemlerinin dizel-elektrik veya çift modlu olup olmayacağı ve Stadler ile nihai sözleşme bedeline ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı.
Montreal’de Yeni Montaj Ve Bakım Tesisi
Projenin ikinci önemli ayağını Montreal’de kurulacak montaj ve bakım tesisi oluşturuyor. Kanada hükümeti, tesisin inşası için Pomerleau ile 357 milyon Kanada doları değerinde bir sözleşme kapsamında ilerliyor.
Yeni tesisin yalnızca lokomotiflerin nihai montajında değil, VIA Rail’in uzun vadeli bakım ve işletme faaliyetlerinde de kullanılması planlanıyor. Böylece Kanada, yolcu lokomotifi üretim ve bakım kapasitesini yeniden ülke içinde oluşturmayı hedefliyor.
30 Yıl Sonra Yolcu Lokomotifi Montajı
Yatırım, Kanada’da yolcu lokomotifi montajının uzun bir aradan sonra yeniden başlaması açısından da önem taşıyor. Ülkede daha önce General Motors Diesel tarafından Ontario’nun London kentinde üretilen F40PH-2 filosunun ardından yolcu lokomotiflerinin yerli montajı uzun süre gündem dışında kalmıştı.
Montreal’de kurulacak tesisle birlikte yeni filo programının Kanada’daki üretim ve bakım kapasitesini güçlendirmesi, aynı zamanda gelecekteki federal demiryolu araç alımlarına yönelik altyapı oluşturması amaçlanıyor.
Lokomotif Başına Yaklaşık 35,6 Milyon Dolar
Lokomotif alımı için ayrılan 1,6 milyar Kanada doları 45 araca bölündüğünde, araç başına yaklaşık 35,6 milyon Kanada doları tutarında bir yatırım ortaya çıkıyor. Bu tutar yalnızca lokomotif tedarikinin toplam bütçesinden hesaplanan ortalama değeri ifade ediyor; nihai sözleşme fiyatlarının araçların teknik özellikleri ve üretim dağılımına göre farklılaşması mümkün.
Programın toplam 1,95 milyar Kanada dolarlık büyüklüğü ise filo yenilemesinin yanı sıra ülkedeki üretim, montaj ve bakım altyapısının geliştirilmesini de kapsıyor.
Uzun Mesafe Ve Bölgesel Hatlara Odaklanılacak
Kanada hükümetinin finansman açıklamasında yeni lokomotiflerin VIA Rail’in uzun mesafe, bölgesel ve uzak koridorlardaki filosunu yenilemek amacıyla kullanılacağı belirtildi. Ancak belirli güzergahlar henüz tek tek açıklanmadı.
Yeni araçların, Quebec City-Windsor ana koridorunun dışında kalan ve uzun mesafeli hizmetlerde kullanılan mevcut lokomotiflerin yerini alması bekleniyor. Bu sayede VIA Rail’in farklı bölgelerdeki operasyonlarında daha modern ve güvenilir bir çekiş filosuna sahip olması amaçlanıyor.
Teslimat Takvimi Henüz Netleşmedi
Programın duyurulmasına rağmen yeni lokomotiflerin ne zaman teslim edileceği konusunda resmi bir tarih paylaşılmadı. Montreal’de kurulacak montaj tesisinin inşaat programı da henüz kamuoyuna açıklanmış değil.
Dolayısıyla yeni filonun tamamının ne zaman hizmete gireceği belirsizliğini koruyor. Kesin takvimin Stadler ile yürütülecek tedarik süreci ve Montreal tesisinin tamamlanmasının ardından netleşmesi bekleniyor.
Kanada’nın 1,95 milyar Kanada dolarlık yatırımı, yalnızca VIA Rail’in yaşlanan lokomotif filosunun yenilenmesini değil, yolcu demiryolu araçlarının ülkede montajına yönelik yeni bir üretim altyapısının oluşturulmasını da kapsıyor. Montreal’deki tesisin faaliyete geçmesiyle Kanada’nın demiryolu sektöründe yerli üretim ve bakım kapasitesinin yeniden güçlendirilmesi hedefleniyor.
