Marka tescili düşünen işletmelerin ilk sorusu neredeyse her zaman aynı oluyor: bu iş kaça mal olur? Cevap tek bir rakam değil; çünkü maliyet birbirinden bağımsız kalemlerden oluşuyor ve bunların bir kısmı süreç ilerledikçe ortaya çıkıyor.
Maliyet üç ayrı kalemden oluşuyor
Birinci kalem, başvuru sırasında Türk Patent ve Marka Kurumu’na ödenen resmî harç. Bu harç sabit değil; başvurunun kaç sınıfı kapsadığına göre kademeli olarak artıyor. İkinci kalem, başvurunun tescille sonuçlanması hâlinde ödenen tescil belge ücreti. Bu ücret yalnızca marka gerçekten tescil edildiğinde doğuyor; başvuru reddedilirse hiç ödenmiyor. Üçüncü kalem ise vekillik hizmet bedeli.
Bu üç kalemin karıştırılması, bütçe planlamasında en sık yapılan hata. Özellikle belge ücretinin başvuru anında değil, aylar sonra tescil aşamasında doğduğunu bilmeyen işletmeler sonradan sürprizle karşılaşıyor.
Sınıf sayısı maliyeti belirliyor
Marka koruması yalnızca başvurunun yapıldığı mal ve hizmet sınıflarında geçerli. Bu nedenle sınıf sayısı hem korumanın kapsamını hem de maliyeti doğrudan belirliyor.
Burada ince bir denge var. Sınıfı az tutup maliyeti düşürmek, faaliyetin bir bölümünü korumasız bırakabiliyor. Örneğin ürün üreten bir işletme yalnızca ürün sınıfını alıp mağazacılık sınıfını atlarsa, satış ve bayilik faaliyeti koruma dışında kalıyor. Tersi de geçerli: kullanılmayacak sınıfları eklemek hem gereksiz harç ödemek hem de ileride iptal riski doğurmak anlamına geliyor.
En pahalı seçenek: yanlış başvuru
Uygulamada gerçek maliyet artışı çoğu zaman harçtan değil, hatalı başvurudan kaynaklanıyor. Benzerlik araştırması yapılmadan gönderilen bir başvuru reddedildiğinde ödenen harç geri alınamıyor. Süreç yeniden başlıyor ve ikinci başvurunun harcı baştan ödeniyor.
Buna bir de zaman kaybı ekleniyor. Aylar süren bir süreç sonunda ret kararı almak, o dönemde markanın korumasız kalması anlamına geliyor. Bu arada aynı ya da benzer bir ibare üçüncü kişiler tarafından tescil ettirilebiliyor.
Yenileme maliyeti de hesaba katılmalı
Marka tescili on yıl geçerli. Süre sonunda sınırsız sayıda yenilenebiliyor; ancak yenileme de ücrete tabi. On yıllık dönemi planlarken bu kalemin unutulmaması gerekiyor. Yenileme süresi kaçırıldığında marka hakkı sona eriyor ve aynı ibare için baştan başvuru yapmak gerekebiliyor.
Güncel harç tutarları Kurum tarafından her yıl yeniden belirleniyor. Kalemlerin nasıl hesaplandığı ve marka tescil ücreti konusundaki güncel tarife, başvuru öncesinde mutlaka kontrol edilmeli.
Kısaca
Marka tescilinde maliyeti belirleyen asıl unsur harcın kendisi değil, doğru kurgulanmış bir başvuru. Araştırması yapılmış ve sınıfları isabetli seçilmiş bir başvuru, ilk seferde sonuçlandığı için uzun vadede en ucuz seçenek oluyor.
