Kanada’nın Montreal kentinde yapımı devam eden Mavi Hat metro uzatma projesinde önemli bir aşama geride bırakılıyor. “Lisette” adı verilen dev tünel açma makinesi, kentin doğu kesiminde inşa edilen yeni metro hattının 4,6 kilometrelik bölümünü kazmaya devam ederken, tünel çalışmalarının 2028 yılının başında tamamlanması hedefleniyor. Projenin tamamının ise 2031 yılında hizmete açılması planlanıyor.
Dev Tünel Açma Makinesi Kesintisiz Çalışıyor
Alman üretici Herrenknecht tarafından geliştirilen “Lisette” isimli tünel açma makinesi, yaklaşık yedi aylık montaj sürecinin ardından Mayıs ayında gelecekteki Vertières İstasyonu’ndan kazı çalışmalarına başladı.
135 metre uzunluğa ve 2 bin tondan fazla ağırlığa sahip makine, sürekli uzatılan 25 kV elektrik besleme sistemiyle çalışıyor. Yaklaşık 9,7 metre çapındaki kesici başlığı ve 50 adet diskli kesicisi sayesinde Montreal’in sert kireçtaşı zemininde günlük ortalama 10 ila 15 metre ilerleme kaydediyor.
Bu performansın, geleneksel yol kazı yöntemlerine göre yaklaşık üç kat daha hızlı olduğu belirtiliyor.
Kazı ve Tünel Kaplaması Aynı Anda Yapılıyor
Kazılan kaya parçaları, vidalı konveyör ve bant sistemiyle tünel dışına taşınırken, makine her iki metrede bir durarak beton kaplama halkalarını oluşturuyor.
Her durakta yedi adet ön üretimli beton segment yerleştiriliyor ve ardından hidrolik iticiler yardımıyla makine yeni oluşturulan halkaya dayanarak ilerlemeye devam ediyor. Yaklaşık 20 kişilik teknik ekip tarafından yürütülen çalışmalarda günlük ortalama sekiz beton halka monte ediliyor.
Bu yöntem sayesinde hem kazı hem de kalıcı tünel kaplaması eş zamanlı olarak gerçekleştiriliyor.
300 Bin Metreküp Kaya Çıkarılacak
Montreal Toplu Taşıma Kurumu (STM), Lisette’nin Anjou yönüne ilerlerken yaklaşık 300 bin metreküp kaya çıkaracağını ve toplam 14 bin 300 beton segment yerleştireceğini açıkladı.
Kazıdan elde edilen kaya malzemesi ise Saint-Michel Taş Ocağı’na taşınarak Montreal Belediyesi tarafından farklı altyapı projelerinde yeniden değerlendirilecek.
Beş Yeni Metro İstasyonu Hizmete Girecek
Yaklaşık 6 kilometrelik uzatma projesi kapsamında Saint-Michel istasyonunun doğusunda beş yeni metro istasyonu inşa ediliyor.
Yeni duraklar şu şekilde sıralanıyor:
- Vertières
- Mary-Two-Axe-Earley
- Cesira-Parisotto
- Madeleine-Parent
- Anjou
Projede ayrıca iki yeni otobüs terminali, Pie-IX Hızlı Otobüs Sistemi (BRT) bağlantısı ile çeşitli işletme ve bakım altyapıları da yer alıyor.
Enerji Verimliliği Ön Planda Tutuldu
Yeni metro hattında tünel derinliği 17 ila 40 metre arasında değişiyor. Hat eğimi ise trenlerin geliş yönünde yokuş yukarı, dönüş yönünde ise yokuş aşağı hareket etmesini sağlayacak şekilde tasarlandı.
Bu mühendislik yaklaşımı sayesinde trenlerin fren sistemlerindeki aşınmanın azaltılması ve enerji tüketiminin düşürülmesi hedefleniyor.
İlk Metro Uzatması 2031’de Tamamlanacak
Lisette’nin yaklaşık 18 aylık kazı sürecinin ardından 2028 yılının başlarında Anjou istasyonuna ulaşması bekleniyor. Daha sonra ray döşeme, elektromekanik sistemler ve istasyonların tamamlanmasıyla birlikte Mavi Hat uzatmasının 2031 yılında yolcu hizmetine açılması planlanıyor.
Montreal için büyük önem taşıyan proje, 2007 yılından bu yana kentte gerçekleştirilen ilk metro uzatma yatırımı olma özelliğini taşıyor. Tünel inşaatı, Quebec merkezli Pomerleau ve EBC ile Fransa merkezli Spie batignolles şirketlerinin oluşturduğu MBH ortak girişimi tarafından yürütülüyor. Proje kapsamında istasyon yapıları ve kalan tünel bölümlerindeki çalışmalar da eş zamanlı olarak devam ediyor.
