Küresel iklim değişikliği, kuraklık ve aşırı hava olayları geleneksel tarımsal üretim üzerinde baskı oluştururken, Çinli bilim insanlarından dikkat çekici bir alternatif geldi. Şanşi Eyaleti Kömür Bazlı Kaynakların Yeşil ve Yüksek Verimli Geliştirilmesi Mühendislik Merkezi’nde görev yapan araştırmacılar, kullanımdan çıkarılan kömür madenlerinin yer altı alanlarını kontrollü tarım araştırmaları için değerlendirmeyi önerdi. Çalışma, China Mining Magazine dergisinde yayımlandı.
İklimden İzole Kontrollü Üretim Alanları
Araştırmacılara göre yer altındaki maden galerileri, yüzeydeki hava koşullarından ve bazı doğal afetlerin etkilerinden büyük ölçüde izole olmaları nedeniyle kapalı ortam tarımı için değerlendirilebilir. Projede mevcut tünellerin yanı sıra elektrik şebekeleri, havalandırma sistemleri ve yer altı su kaynaklarının da yeni tarımsal araştırma alanlarının oluşturulmasında kullanılması öngörülüyor.
Yer altında doğal güneş ışığı ve yağış bulunmadığı için üretim ortamının tamamen kontrollü hale getirilmesi planlanıyor. Işık, sıcaklık, nem, hava ve su gibi temel değişkenlerin mühendislik sistemleriyle düzenlenmesiyle bitkilerin farklı koşullardaki gelişiminin incelenmesi hedefleniyor.
Araştırmacılar, projenin öncelikli amacının geleneksel tarım arazilerinin yerine geçecek devasa üretim çiftlikleri kurmak olmadığını, daha çok kapalı ortam tarımı için deneysel platformlar oluşturmak olduğunu vurguluyor.
Maden Suları Arıtılarak Kullanılabilecek
Terk edilmiş madenlerin tarımsal araştırmalarda kullanılmasının yalnızca alan avantajı sağlaması beklenmiyor. Araştırmacılar, madenlerde bulunan yer altı sularının da uygun arıtma işlemlerinden geçirilerek yeniden değerlendirilebileceğine dikkat çekiyor.
Maden sularında sülfat ve ağır metal gibi kirleticiler bulunabildiği için bu suların doğrudan sulamada kullanılması yerine filtreleme, adsorpsiyon ve membran ayırma gibi yöntemlerle arıtılması gerekiyor. Çalışmada, arıtılan suyun özellikle uygun ve dayanıklı bitki türlerinin yetiştirilmesinde kullanılabileceği belirtiliyor.
Yer altı ortamlarının mevsimsel sıcaklık değişimlerinden daha az etkilenmesi de araştırmacıların üzerinde durduğu avantajlar arasında bulunuyor. Böylece bitki yetiştirme koşullarının yıl boyunca daha istikrarlı biçimde kontrol edilmesi amaçlanıyor.
Jeotermal Enerji Ve Yapay Işık Devrede
Madenlerin mevcut enerji ve havalandırma altyapısının yeniden kullanılması, kurulması planlanan sistemlerin önemli unsurlarından biri olacak. Güneş ışığının bulunmadığı galerilerde bitkilerin gelişimi için yapay aydınlatma sistemlerinden yararlanılması öngörülüyor.
Yer altındaki daha istikrarlı sıcaklık koşullarının da kontrollü üretim açısından avantaj sağlayabileceği değerlendiriliyor. Böylece araştırmacılar, ışık, sıcaklık, su ve hava gibi faktörleri aynı ortamda değiştirerek bitkilerin farklı koşullara verdiği tepkileri inceleyebilecek.
Çin’deki bu yaklaşım, terk edilmiş madenlerin yalnızca ekonomik açıdan yeniden değerlendirilmesini değil, aynı zamanda su arıtma, tarım teknolojileri ve kapalı ortam üretimi gibi alanlarda araştırma altyapısına dönüştürülmesini hedefliyor.
2030’a Kadar 15 Bin Maden İçin Yeni Kullanım Alanı
Çin’de 2030 yılına kadar yaklaşık 15 bin kömür madeninin atıl duruma gelmesinin beklendiği belirtiliyor. Bu madenlerin geride bırakacağı kullanılabilir yer altı hacminin yaklaşık 7,2 milyar metreküpe ulaşabileceği tahmin ediliyor.
Bu büyüklükteki alanın değerlendirilmesi, Çinli bilim insanlarına göre atıl madencilik altyapısının ekonomiye yeniden kazandırılması açısından önemli bir fırsat oluşturabilir. Aynı zamanda iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki baskısına karşı kapalı ve kontrollü üretim yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Ancak proje henüz fizibilite ve araştırma aşamasında bulunuyor. Bilim insanlarının önerisi, mevcut madenlerin doğrudan ticari ölçekte tarım alanlarına dönüştürülmesinden ziyade, yer altında tarımsal üretimin teknik olarak nasıl gerçekleştirilebileceğini ortaya koyacak deneysel sistemlerin geliştirilmesine dayanıyor.
