Letonya hükümeti, daha önce İsveç menşeli Archer sistemini tercih etme yönündeki kararını geri çekerek Çek üretici Excalibur Army’den Morana 155 mm kendinden tahrikli tekerlekli obüs alımını onayladı. Savunma Bakanlığı kararın, tekliflerin maliyetleri, teslimat takvimleri, operasyonel kapasiteleri ve yerel savunma sanayinin tedarikteki rolü değerlendirilerek verildiğini duyurdu.
Haziran 2025’te Riga ve Stockholm arasında Archer alımı için bir niyet mektubu imzalanmıştı; ancak Letonya yönetimi Excalibur Army ile yürütülen müzakerelerin, daha avantajlı fiyatlar ve teslimat koşulları sunan bir teklife dönüşmesi üzerine rotayı değiştirdiğini belirtti. Bakanlık ayrıca, sözleşmenin yerel savunma sanayine katılım sağlamasının önemli bir avantaj olduğunu vurguladı.
Projenin stratejik önemi ve finansman
Obüs tedariki, Letonya’nın dolaylı ateş desteği kabiliyetlerini güçlendirmeye yönelik kilit yetenek geliştirme projelerinden biri olarak tanımlandı ve bunun finansmanı ülkenin 2026 için rekor seviyedeki savunma bütçesinden karşılanacak. Bu yıl için ülke, GSYİH’sinin %4,91’ine (yaklaşık 2,16 milyar €) denk gelen savunma harcaması hedefliyor. Sözleşmenin toplam tutarı ise yetkililerce açıklanmadı.
Morana obüsünün teknik özellikleri ve kullanım
Excalibur Army, Czechoslovak Group (CSG) bünyesindeki özel bir şirket olup, Morana obüsünün 41,5 km menzile ulaştığını bildiriyor. Üç kişilik mürettebatla işletilen bu araç, karayolunda 90 km/sa hıza erişebiliyor. CSG açıklamasına göre obüsün cephane kapasitesi 45 mermi olup, tamamen otomatik yükleme sistemi sayesinde mürettebatın mevzilenmesinden sonraki ilk dakika içinde 6 adede kadar mermi atılabiliyor.
Letonya’nın yeni tercihi, hem maliyet hem hız hem de yerel sanayi entegrasyonu bakımından ülkenin savunma ihtiyaçlarına göre şekillenirken, Excalibur Army ile yapılacak tedarik anlaşması bölgedeki dolaylı ateş desteği kapasitesini önemli ölçüde artıracak.
