Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), deprem ve diğer afetlerin ardından hasar gören binaların boşaltılması ve eşya tahliyesine ilişkin kuralları yeniden düzenledi. 12 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle tahliye işlemlerinin kimler tarafından gerçekleştirileceği ve hangi birimlerin gözetiminde yürütüleceği yeniden belirlendi. Yeni hükümler 22 Aralık 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Eşyaları Bina Sahipleri Tahliye Edecek
İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme kapsamında, afet sonrası bina hasar tespitine ilişkin yönetmeliğin 15’inci ve 21’inci maddelerinde değişiklik yapıldı.
Önceki düzenlemede tahliye, yerleştirme ve planlama grubunun gözetiminde yürütülmesi öngörülen işlemler, yeni hükümlerle güvenlik ve trafik grubunun gözetimine alındı. Hasarlı binalardaki eşyaların çıkarılması ise eşya sahipleri tarafından gerçekleştirilecek.
Böylece eşya tahliyesinin kimler tarafından yapılacağı açıkça belirlenirken, süreçte gözetim ve koordinasyon sorumluluğu da farklı birime devredilmiş oldu.
Ağır Hasarlı Ve Acil Yıkılacak Binaları Kapsıyor
Yönetmeliğin 21’inci maddesinde yapılan değişiklik, hasar tespit çalışmaları sonucunda acil yıktırılmasına karar verilen veya ağır hasarlı olduğu belirlenen binalardan eşya çıkarılmasını kapsıyor.
Bu binalarda tahliye işleminin gerçekleştirilebilmesi için ilgili raporun düzenlenmesi ve taahhütnamenin doldurulması şartı korunuyor. Yeni düzenlemeyle değişen husus ise tahliye sürecindeki görev dağılımı ve gözetim sorumluluğu oldu.
Düzenleme, hasarlı binalara denetimsiz şekilde girilebileceği anlamına gelmiyor. Eşyaların çıkarılması sırasında güvenlik ve trafik grubunun gözetimi esas alınacak. Ayrıca binaların hasar durumuna göre uygulanması gereken diğer güvenlik tedbirleri de geçerliliğini sürdürecek.
Binaların Boşaltılmasına İlişkin Hükümler Değişti
Yönetmeliğin 15’inci maddesinde yapılan değişiklik ise hasar tespit sonuçlarına göre binaların boşaltılması sürecini ilgilendiriyor.
Söz konusu madde, acil yıktırılacak, ağır hasarlı ve orta hasarlı binalara yönelik işlemleri düzenliyor. Yetkili makamların boşaltma ve yıkım kararlarını ilgili kişilere bildirmesine ilişkin hükümler korunurken, boşaltma işlemlerinde güvenlik ve trafik grubunun gözetimi esas alınacak.
Yapılan değişiklikle binaların hasar tespitinde kullanılan teknik ölçütler veya hasar sınıflandırması yeniden belirlenmedi. Düzenlemenin temel odağını, afet sonrasında bina boşaltma ve eşya tahliyesinde görev alacak birimlerin yeniden tanımlanması oluşturuyor.
Hasar Tespitine İlişkin Ekler De Güncellendi
Yönetmelik değişikliği yalnızca tahliye ve boşaltma hükümleriyle sınırlı kalmadı. Düzenlemenin EK-1 ve EK-2 bölümleri de yenilendi.
Söz konusu ekler, afet sonrasında binalarda yürütülen hasar tespit çalışmalarına ilişkin esasları içeren yönetmeliğin tamamlayıcı bölümleri arasında yer alıyor. Yeni düzenlemeyle bu eklerin güncel metinleri de uygulamaya dahil edildi.
Ancak yapılan değişiklik, daha önce düzenlenmiş tüm hasar tespit raporlarının veya belgelerinin kendiliğinden geçersiz sayılacağı anlamına gelmiyor.
Yeni Düzenleme 22 Aralık 2026’da Yürürlüğe Girecek
12 Kasım 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği, 22 Aralık 2026 itibarıyla uygulanmaya başlanacak.
Düzenlemenin dayanağını oluşturan 22 Haziran 2025 tarihli Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yapılmasına İlişkin Genel Kurallar Hakkında Yönetmeliğin yürürlük tarihi de daha önce 22 Aralık 2026 olarak belirlenmişti.
Böylece bina boşaltma ve eşya tahliyesine ilişkin yeni hükümler, ana yönetmeliğin yürürlüğe gireceği tarihle aynı gün uygulanacak. Düzenlemenin yürütülmesinden İçişleri Bakanlığı sorumlu olacak.
