Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiği, son günlerde giderek azaldı; elektronik izleme verileri ve gözlemler, su yolunda belirgin bir daralma olduğunu gösteriyor. ABD’nin İran hedeflerine yönelik ardışık saldırıları, boğazdaki kırılgan ateşkesi zayıflattı ve bazı gemi operatörleri güvenlik endişesiyle rotalarını yeniden gözden geçiriyor.
Gözlemlenen hareketlilik çoğunlukla boğazın kuzey hattına, İran onaylı koridorlara yoğunlaşmış durumda; ABD destekli Umman koridorunda ise belirgin bir aktivite yok. Bazı büyük gemiler transponderlarını kapatmış olabilir; bu da elektronik izleme verilerinin tam resmi yansıtmasını sınırlıyor.
Geçiş Sayıları ve Piyasa Etkileri
Kpler verilerine göre çarşamba günü iki yönde sadece 14 emtia taşıyıcısı Hürmüz Boğazı’ndan geçti; bu, haziran ortasındaki geçici barış anlaşmasından bu yana kaydedilen en düşük seviyelerden biri. Geçici mutabakattan sonraki üç haftalık dönem için günlük ortalama 34 gemi olarak hesaplanmışken, trafik 24 Haziran’da 59 gemiyle zirve yapmıştı. Savaş dönemindeki birçok günün günlük geçiş sayısı 20’nin altındaydı; son veriler geçici normalleşmenin ivme kaybettiğini işaret ediyor.
Gemi geçişleri üç haftalık ortalamanın altına indi ve bu durum petrol ile LNG piyasalarında risk priminin yeniden yükselmesine neden oluyor. Reuters kaynaklı raporlar, son saldırıların ardından en az dört petrol ve gaz tankerinin Hürmüz Boğazı geçişinden geri döndüğünü bildiriyor. Armatörler, emtia taşıyıcıları için bekleme, rota değiştirme veya geçişten vazgeçme seçeneklerini değerlendiriyor.
LNG ve Tanker Trafiğinde Değişim
Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşımacılığı durgunluk yaşıyor; iki boş LNG gemisi son dönemde Umman Körfezi’ne yöneldi. Bu tıkanma, Katar ve BAE kaynaklı akışlar için önem taşıyor: EIA verileri 2024’te küresel LNG ticaretinin yaklaşık beşte birinin Hürmüz Boğazı üzerinden geçtiğini; petrol tarafında ise boğazın 2024 ortalamasının günlük yaklaşık 20 milyon varil akışa karşılık geldiğini ortaya koyuyor.
Enerji piyasası askeri risklere hızlı tepki verdi; Reuters’a göre Brent petrol perşembe günü %1,1 artışla 78,88 dolara, WTI ise %1,2 yükselerek 74,37 dolara çıktı. Bu fiyat hareketleri, boğazdaki belirsizliklere bağlı risk priminin maliyetlere nasıl yansıdığını gösteriyor.
Elektronik Parazit ve İzleme Güvenilirliği
Umman’ın Limah güneydoğu bölgesinde elektronik parazit işaretlerinin yeniden yükseldiği rapor edildi. Bazı gemi takip sistemleri, bazı araçların perşembe sabahı olağandışı biçimde 30 knot ve üzeri hızlarla ilerlediğini gösterdi; bu tür hız okumaları genellikle transponder sinyallerinde bozulma olduğuna işaret ediyor.
Elektronik parazit izleme verilerini zayıflatıyor; bölgedeki savunma önlemleri—altyapıyı korumak amacıyla devreye alınmış hava savunma sistemleri veya drone karşıtı önlemler—gemilerin sinyal ve rota verilerini etkileyebilir. Bu nedenle mevcut veri setleri güvenlik gerekçeleriyle eksik veya hatalı olabilir.
Asya’ya Yönelen Akımlar ve Alternatif Güzergahlar
Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ve LNG akışının büyük kısmı Asya pazarlarına gidiyor. EIA verilerine göre 2024’te boğazdan geçen ham petrol ve kondensatın %84’ü, LNG’nin ise %83’ü Asya alıcılarına yönlendi; Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore en büyük alıcılar arasında bulunuyor.
Alternatif güzergahların kapasitesi sınırlı; Suudi Arabistan ve BAE bazı boru hatlarıyla kısmi baypas sağlayabiliyor ancak EIA’nin hesaplarına göre bu hatlar olası bir kesinti durumunda yaklaşık 2,6 milyon varil/gün kapasite sunuyor. Piyasa aktörleri için kilit soru, geçici ateşkesin enerji akışlarını sürdürülebilir şekilde güvenceleyip güvenceleyemeyeceği.
Eğer Hürmüz Boğazı trafiği 14 gemi düzeyinde kalmaya devam ederse, petrol, LNG ve navlun maliyetlerindeki risk primi korunabilir; toparlanma için ise üç haftalık ortalama olan 34 gemilik seviyenin yeniden yakalanması gerekecek.
