Tcdd Trenleri ile Vangölü Feribot İşletmesinden Doğan Görev Zararları Hazine Tarafından Karşılanacak :Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) tarafından işletilen, aralarında Boğaziçi, Anadolu, Doğu, Kurtalan Ekspresi gibi 40 tren ile Van Gölü Feribot İşletmeciliğinin yapılması nedeniyle gerçekleşen zarar, “görev zararı” sayılacak ve Hazine Müsteşarlığı’nca karşılanacak. Bu kapsamdaki görevlendirme ve görev zararı uygulaması Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun uyarınca TCDD’nin bağlı ortaklığı statüsünde kurulacak Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi’nin ticaret siciline kaydolduğu tarihte sona erecek.
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne Görev Verilmesine İlişkin 26 Nisan 2011 Tarihli ve 2011/1795 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının Eki Kararda Değişiklik Yapılması Hakkında Karar Resmi Gazete’de yayımlandı. Başbakan Yardımcılığının talebi üzerine Bakanlar Kurulu’nca 6 Aralık 2013 tarihinde kararlaştıran Karar, 18 Nisan 2013 tarihinden geçerli olmak üzere bugün itibarıyla yürürlüğe girdi. Karar ile bazı yolcu trenlerinin işletilmesi ve Van Gölü Feribot İşletmeciliğinin yapılması için Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne görev verilmesi hakkındaki 26 Nisan 2011 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı’nın eki Kararın “Görev Zararı” başlıklı 2. maddesi, “Görev zararı ve Hesaplama Yöntemi” başlığıyla birlikte değiştirildi.
-GÖREV ZARARI VE HESAPLAMA YÖNTEMİ-
Buna göre TCDD tarafından aralarında 4 Eylül Ekspresi, 6 Eylül Ekspresi, 9 Eylül Ekspresi, 17 Eylül Ekspresi, Boğaziçi Ekspresi, Anadolu Ekspresi, Doğu Ekspresi, Çukurova Ekspresi, Ege Ekspresi, Diyarbakır Yolcu Treni, Ege Ekspresi, Erciyes Ekspresi, Erzurum Ekspresi, Fatih Ekspresi, Fırat Ekspresi, Kurtalan Ekspresi, İç Anadolu Ekspresi, İzmir Mavi, Karaelmas Ekspresi, Pamukkale Ekspresi, Van Gölü Ekspresi, Toros Ekspresi ve 17 bölgesel yolcu treni olmak üzere 40 trenin işletilmesi ve Van Gölü Feribot İşletmeciliğinin yapılması nedeniyle, hesaplama yöntemi doğrultusunda gerçekleşen zarar görev zararı sayılacak ve Hazine Müsteşarlığı’nca karşılanacak. Bu Karar kapsamında doğan ve TCDD muhasebe kayıtlarında izlenen görev zararı, TCDD tarafından yapılacak ödeme talebine istinaden Hazine Müsteşarlığı bütçesinde yer alan ilgili harcama tertiplerinden gider kaydedilerek ödenecek. Karar kapsamında doğan görev zararı, TCDD’nin muhasebe kayıt ve belgeleri esas alınarak, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 35. maddesinde öngörülen usule uygun olarak incelenecek. İnceleme sonucunda hesaplanan görev zararı bedeli ile Hazine Müsteşarlığı bütçesinden yapılmış bulunan ödemeler arasında fark bulunduğunun tespit edilmesi halinde taraflar yükümlülüklerini faizsiz olarak yerine getirecek. Ancak, TCDD tarafından yapılan talebin sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge ve işlemlere ilişkin tutarları da içerdiğinin tespiti hâlinde, bu belge ve işlemlere ilişkin olup Hazine Müsteşarlığı tarafından TCDD’ye ödenmiş bulunan tutar, söz konusu ödemenin yapıldığı tarihten itibaren, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde gecikme zammı oranında faiz uygulanarak tahsil edilecek.
-GÖREV ZARARI BEDELİNİN BELİRLENMESİ-
Görev zararı bedeli, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümleri dikkate alınarak şu şekilde belirlenecek:
“TCDD bünyesinde işletilen bütün trenlerin ve görev zararı kapsamında işletilen trenlerin toplam hamton-km değerleri ayrı ayrı belirlenecek. Görev zararının hesaplanmasında, gider kalemleri olarak; satışların maliyeti ile faaliyet giderleri altında yer alan araştırma-geliştirme giderleri, pazarlama satış ve dağıtım giderleri ve genel yönetim giderleri dikkate alınacak. Görev zararı uygulaması ile ilgisi olmayan lojmanlar, sosyal binalar, spor salonu ve benzeri tesislerin amortisman ve bakım onarım giderleri dahil her türlü giderleri, sosyal tesis giderleri, her türlü sigorta ve sigorta fonu giderleri, kira giderleri, bu binalarla ilgili her türlü vergi, resim ve harç giderleri gibi gider kalemleri hesaplamalarda dikkate alınmayacak.
Görev zararı kapsamında işletilen trenlerin giderleri, bütün trenlerin giderlerine, görev zararı kapsamında işletilen trenlerin hamton-km değerlerinin toplam hamton-km değerleri içindeki payı kadar yansıtılarak bulunacak. Görev zararı kapsamına konu işlere ait gelir, TCDD’nin görev zararı kapsamında işletilen trenlerinin payına düşen yol bakım ve onarım gelirleri ile görev zararı kapsamında işletilen trenlerin işletme gelirlerinden oluşacak.
TCDD kayıtlarındaki satışların maliyetinin, görev zararı kapsamında işletilen trenlerin hamton-km değerlerinin toplam hamton-km değerleri içindeki payı kadar olan kısmının yüzde 10’u, mahrum kalınan kar payı olarak “görev zararı kapsamında işletilen trenlerin” elde edilen giderlerine eklenecek.
-VAN GÖLÜ FERİBOT İŞLETMECİLİĞİNDEN DOĞAN GÖREV ZARARI HESAPLAMASI-
Van Gölü Feribot İşletmeciliğinden doğan görev zararı hesaplamasında önce Van Gölü Feribot İşletmeciliğinin toplam giderleri hesaplanacak. Bunun için, işletme giderleri veya yönetim giderlerinden faaliyet dışı giderlerin düşülmesi suretiyle görev zararı kapsamında Van Gölü Feribot İşletmeciliğinin toplam giderleri bulunacak. Bu değere, Van Gölü Feribot işletmeciliğiyle ilgili satışların maliyetinin yüzde 10’u kar payı olarak eklenecek.
Van Gölü Feribot İşletmeciliğinin, görev zararı konusu ile ilişkilendirilebilen her türlü geliri toplam gelir olarak belirlenecek. Van Gölü Feribot İşletmeciliğinin belirlenen toplam gelirleri ile toplam giderler ve kar payı toplamı arasındaki olumsuz fark Van Gölü Feribot İşletmeciliği’nin görev zararı olarak belirlenecek. Belirtilen şekilde hesaplanan görev zararı kapsamında işletilen trenlerin görev zararı tutarı ile Van Gölü Feribot İşletmeciliği’nin görev zararı toplamı TCDD’nin toplam görev zararı bedeli olarak tespit edilecek.
-UYGULAMA SÜRESİ-
Bu karar kapsamındaki görevlendirme ve görev zaran uygulaması 24 Nisan 2013 tarihli ve 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun uyarınca TCDD’nin bağlı ortaklığı statüsünde kurulacak olan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık Anonim Şirketi’nin ticaret siciline kaydolduğu tarihte sona erecek.
