IFSW (Uluslararası Sosyal Hizmet Çalışanları Federasyonu) ve IASSW (Uluslararası Sosyal Hizmet Okulları Birliği), Genel Kurulları tarafından 2014 yılında onaylanan ve küresel ölçekte kabul gören tanımı şu şekildedir.
“Sosyal hizmet; sosyal değişimi ve gelişimi, sosyal bütünleşmeyi, insanların güçlendirilmesini ve özgürleşmelerini destekleyen uygulama temelli bir uzmanlaşma alanı ve aynı zamanda akademik disiplindir. Sosyal hizmet, sosyal adalet, insan hakları, ortak sorumluluk ve farklılıklara saygı ilkelerini merkeze alır. Sosyal hizmet teorileri, beşeri bilimler, sosyal bilimler ve yerel bilgi ile desteklenen sosyal hizmet, yaşam zorluklarıyla mücadele etmek ve iyilik halini geliştirmek için insanlarla ve yapılarla çalışır. Sosyal hizmetin bu tanımı ulusal ve/veya bölgesel düzeylerde geliştirilebilir.”
Sosyal Hizmetlerin Temel Amaçları
Yukarıdaki tanımdan da anlaşılacağı üzere, sosyal hizmet çalışmalarının temel amaçları;
- Sosyal değişimi ve gelişimi,
- Sosyal bütünleşmeyi,
- İnsanların güçlendirilmelerini ve özgürleşmelerini sağlamak şeklinde sıralanabilir.
Sosyal değişim amacı; baskı, sosyal dışlanma ve ötekileştirmeye neden olan yapısal koşullara karşı çıkma ve onları değiştirme ihtiyacından doğmuştur.
Sosyal gelişme, sosyal-yapısal ve ekonomik gelişmeye öncelik vermektedir ve ekonomik büyümenin sosyal gelişmenin ön koşulu olduğuna ilişkin geleneksel görüşü onaylamamaktadır.
Irk, sınıf, din, dil, cinsiyet, engel durumu olup olmaması, kültür gibi ölçütler üzerinden ortaya çıkan baskıların ya da ayrıcalıkların yapısal kaynaklarının neler olduğunu keşfetmek, eleştirel anlayış geliştirmek ve yapısal ve bireysel engelleri işaret etmede eyleme dönük stratejiler geliştirmek gerekir. Bu tavır, insanların özgürleştirilmesi ve güçlendirilmeleri amaçlı uygulamanın merkezindedir.
Sosyal hizmet, bazı konularda yardıma ihtiyacı olan kişilerle dayanışma içinde olarak, yoksulluğu hafifletmek, baskı altında olan ve incinebilir grupları özgürleştirmek, sosyal kapsamayı ve sosyal bütünleşmeyi sağlamak için mücadele etmektedir.
Sosyal Hizmetlerin Temel İlkeleri
Yine yukarıdaki tanımdan hareketle, sosyal hizmetlerin temel ilkeleri;
- İnsan hakları,
- Sosyal adalet,
- Ortak sorumluluk,
- Farklılıklara saygı şeklinde sıralanabilir.
İnsan haklarını ve sosyal adaleti savunmak, sosyal hizmetlerin meşruiyeti ve evrenselliği açısından ana ilkelerdir. Sosyal hizmetler kariyeri aslında kişilik haklarının ortak mesuliyet bilinci ile bir arada var olduğunu göstermek ve bunu kabul etmektir.
Kültürel anlamda bazı hakların (kadınların ve eşcinsellerin hakları gibi) ihlal edildiği durumlarda, “zarar vermeme” ve “farklılıklara saygı” ilkeleri birbiriyle çelişebilir. Sosyal Hizmet Eğitimi ve Öğretimi için Ulusal Standartlar, bu tür karmaşık konularla mücadele etmek üzere, sosyal hizmet uzmanlarının öğretiminde temel kişilik haklarına yoğunlaşan bir tutumu desteklemektedir.
Bu yaklaşım; kültürel kimlik, inanç ve değerlerin temel insan haklarını ihlal ettiği durumlarda onlara karşı koymayı ve onları değiştirmeyi kolaylaştırabilir. Kültür toplumsal olarak yapılandırıldığı ve dinamik olduğu için yeniden yapılanmaya ve değişime tabidir. Kültürel değerleri, inançları ve gelenekleri anlama, onlara karşı duyarlı olma ve grup üyeleri arasında insan hakları konusunda eleştirel ve düşünsel diyalog geliştirme yolu ile bu tarz yapıcı meydan okumalar, yeniden yapılandırmalar ve değişim mümkün kılınabilir.
Sosyal Hizmet Uzmanı Kimdir?
Sosyal hizmet uzmanı; kısaca kişi, aile, grup ve toplumun problem çözme ve baş etme becerilerini geliştirerek psiko-sosyal işlevselliğin sağlanması, onarılması, korunması ve geliştirilmesi; sosyal değişimin desteklenmesi, sosyal politika ve programların insan istek ve ihtiyaçları giderilmesi amacıyla planlanması ve uygulanmasının sağlanması yönünde insan davranışına ve sosyal sistemlere ilişkin kuramlardan yararlanarak sosyal hizmete özgü yöntem ve tekniklerle uygulamayı yerine getiren meslek elemanıdır.
Sosyal Hizmetler Bölümü Nedir?
Sosyal hizmetler; toplumsal açıdan insanların görevlerini ve genel refahı artırmak adına sosyal yapıyı oluşturan en temel unsur olan bireylerden, ailelere, ailelerden topluluklara kadar herkesi kapsayan akademik bir disiplin ve çalışma alanıdır.
Sosyal Hizmetler Bölümü Eğitimi Kaç Yıldır?
Sosyal hizmetler eğitimi bölümü, Üniversitelerin İktisadi ve İdari Bilimler Fakülteleri altında hizmet vermektedir. Programın iki farklı tercih seçeneği içerir. Her iki bölüm de aynı adla anılsa da bir tanesi 2 yıllık Sosyal Hizmetler Programıdır. Diğer bölüm ise 4 yıllık lisans bölümü olan Sosyal Hizmetlerdir.
Sosyal Hizmetler Bölümü Dersleri Nelerdir?
Sosyal Hizmetler Bölümü öğrencileri eğitim süreleri boyunca;
- Sosyal Hizmete Giriş,
- Temel Bakım Hizmetleri,
- İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre,
- Çalışma Etiği
- Sosyoloji,
- Sosyal Hizmet Mevzuatı,
- Sosyal Güvenlik,
- Psikoloji,
- İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre,
- Sosyal Hizmet Kuramları,
- Sosyal Politika,
- Hukukun Temel Kavramları,
- Aile ve Çocukla Sosyal Hizmet,
- Engellilere Sosyal Hizmet,
- Engelli Bakımı ve Rehabilitasyonunu Planlama,
- Göçmen ve Sığınmacılara Sosyal Hizmet,
- Sosyal Antropoloji,
- Ruh Sağlığı ve Bozuklukları,
Ve benzeri ders ve uygulamaları başarı ile tamamlamak zorundadırlar.
Sosyal Hizmetler Bölümü Mezunları İçin İş Olanakları Nelerdir?
Sosyal hizmetler bölümü mezunları, sosyal hizmetler konusunda faaliyet gösteren ve bazıları aşağıda sıralanan pek çok kurum ve kuruluşta kendilerine çalışma alanı bulabilirler;
- Devlet Planlama Teşkilatı,
- Aile Araştırma Kurumu,
- Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü,
- Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları,
- Çocuk Esirgeme Kurumları,
- Cezaevleri,
- Çocuk Mahkemeleri,
- Emekli Sandığı,
- Sosyal Sigortalar Kurumu,
- Özel Çocuk Bakım Yuvaları,
- Özel veya Devlet Hastaneleri,
- Huzurevleri,
- Sığınma Evleri,
- Sivil Toplum Kuruluşları,
Bu ve daha fazla bilgi için ÜniRehberi sitesini ziyaret etmeyi unutmayınız.
