RayHaber - Tarihte Bugün: Türkiye’de Askerlik Süresi 18 Aya İndirildi

Tarihte Bugün: Türkiye'de Askerlik Süresi 18 Aya İndirildi - RayHaber

14 Ocak, Miladi takvime göre yılın 14. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 351 gün vardır (artık yıllarda 352).

Demiryolu

14 Ocak 1919 Hadımköy-Kuleliburgaz demiryolu istasyonları Yunanlılar tarafından işgal edildi.
14 Ocak 1920 Fransızlar, Şark (Rumeli) Demiryolları Müdürlüğü’nü işgal etti.
14 Ocak 1933 İkramiyeli Dahili İstikraz hakkında 2094 sayılı kanun (12 Milyon TL)
14 Ocak 1940 Hicaz Demiryolları’nda başmühendis olarak çalışan Alman Meissner Paşa İstanbul’da öldü

Olaylar

1539 – Küba, İspanya’nın sömürgesi oldu.
1897 – İsviçreli Matthias Zurbriggen, Aconcagua zirvesine tırmanan ilk kişi oldu.
1900 – Giacomo Puccini’nin Tosca operası, Roma’da ilk kez icra edildi.
1903 – Makedonya’daki Osmanlı yönetimine karşı gelişen şiddet olayları nedeniyle Sadrazam Mehmed Said Paşa azledildi, yerine Rumeli Islahat Komisyonu Başkanı Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa getirildi.
1907 – Jamaika’da deprem: 1000’den fazla kişi öldü.
1915 – Swakopmund, Güney Afrika birlikleri tarafından işgal edildi.
1923 – Mustafa Kemal, Batı Anadolu’da geziye çıktı.
1923 – Londra – New York arası ilk telefon görüşmesi yapıldı.
1923 – Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım, İzmir’de öldü.
1924 – Türkiye’de Askerlik süresi 18 aya indirildi.
1926 – Borçlanma Kanunu TBMM’de kabul edildi.
1932 – Amerika Birleşik Devletleri’nde işsizlerin sayısının 8,2 milyona ulaştığı açıklandı.
1938 – Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı kuruluş kanunu kabul edildi.
1938 – Türkiye-Irak-İran-Afganistan arasında akdedilen Sadabat Paktı, TBMM’de onaylandı.
1938 – Norveç, Antarktika’nın Kraliçe Maud Toprakları olarak anılan bölgesi üzerinde hak iddia etti.
1941 – İstanbul Valiliği, Üniversite Talebe Birliği tüzüğünü onayladı; Talebe Birliği faaliyete geçti.
1942 – Türkiye’deki ilk karneli ekmek uygulaması İstanbul’da başladı. İstihkak yetişkinler için yarım, ağır işçiler için tam ekmekti. Uygulama zamanla İzmir ve Ankara için de geçerli olacaktı.
1943 – Sir Winston Churchill, Franklin Roosevelt ve Charles de Gaulle Kazablanka Konferansı’nda bir araya geldiler.
1945 – Ekmek istihkakı kişi başına 450 grama çıkarıldı.
1950 – Sovyetler Birliği’nde MiG-17 jet uçağının ilk prototipi uçuş denemesini tamamladı.
1953 – Josip Broz Tito, Yugoslavya Devlet Başkanı oldu.
1954 – Amerikalı sinema oyuncusu Marilyn Monroe, beyzbol oyuncusu Joe Dimaggio ile evlendi.
1963 – Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle, Birleşik Krallık’ın Avrupa Ekonomik Topluluğuna (AET) girmesine karşı çıktı.
1964 – Meclis, 12 Eylül 1963 tarihinde imzalanan Ortak Pazar anlaşmasını onayladı.
1969 – Amerika Birleşik Devletleri’ne ait uçak gemisi USS Enterprise (CVN-65)’da, Hawaii açıklarında patlama meydana geldi: 25 ölü.
1970 – Türk lirası, 1211 sayılı kanuna göre çıkarıldı.
1970 – Mahkûm aileleri “genel af” için yürüyüş yaptılar.
1975 – Tüm Üniversite, Akademi ve Yüksek Okullar Asistanları Birliği (TÜMAS) kuruldu.
1979 – Kars – Ankara seferini yapan Mehmetçik Ekspresi’nin 6 vagonu, Erzurum’un Selim ilçesi, Yolgeçmez köyü yakınlarında ray kırılması yüzünden devrildi; üçü ağır 18 kişi yaralandı.
1983 – Cumhurbaşkanı Kenan Evren’e fahri profesörlük ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin fahri hukuk doktorluğu unvanları verildi.
1983 – Cumhurbaşkanı Kenan Evren’in İstanbul Üniversitesinde öğrencilerin ilgisine dair notları: “Üniversiteye gelmişler, kendilerini istikbale hazırlamak ve bir iş sahibi olmak istiyorlar. Yoksa Marksist-Leninist veya şeriat düzeni kurmak için gelmediler. İşte şimdi rahat okuma ortamına kavuştular. Beni de o ortamı yaratan kişi olarak görüyorlar, onun için alkışlıyorlar.”
1985 – AET, Türkiye’den topluluk ülkelerine ihraç edilen kuru üzüm, fındık ve işlenmiş tütüne koyduğu gümrük vergilerini sıfıra indirdi. Topluluk bu ürünlere 25 bin ton kota koydu.
1985 – Martina Navratilova, kendisinin 100. tenis turnuvasını kazandı.
1987 – Uluslararası Ticaret Odası Vehbi Koç’u “Dünyada Yılın İş insanı” seçti.
1990 – Yugoslavya Komünistler Birliği’nin olağanüstü toplantısında yayınlanan “Yugoslavya için Demokratik Sosyalizm Deklarasyonu” şiddetli tartışmalara sebep oldu.
1993 – Nubar Terziyan, Ankara Uluslararası Film Festivali’nde “Emek Ödülü”ne değer bulundu.
1994 – Bill Clinton ile Boris Yeltsin, füzelerin herhangi bir ülkeye hedeflenmesine son verilmesi ve Ukrayna’nın nükleer silah stokunun yok edilmesi üzerinde anlaştılar.
1994 – Dört şehirlerarası yolcu otobüsüne yerleştirilen bombaların patlaması sonucu 3 kişi öldü, 17 kişi yaralandı. Eylemleri PKK’nın (Kürdistan İşçi Partisi) askeri kanadı ARGK (Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu) üstlendi.
1995 – İlk kez verilen Uluslararası Nâzım Hikmet Şiir Ödülü, İstanbul’da yapılan bir törenle Lübnan’lı şair Adonis’e verildi.
1998 – Afganistan’a ait bir kargo uçağı güneybatı Pakistan’da bir dağa düştü: 50 kişi öldü.
2000 – Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, beş Bosnalı Hırvat’ı, 1993 yılında Ahmiçi köyünde en az 103 Müslüman’ın katledilmesiyle ilgili olarak 25 yıl hapse mahkûm etti.
2005 – Avrupa Uzay Ajansına (ESA) ait Huygens adlı uzay sondası Satürn’ün uydusu Titan’ın yüzeyine indi.
2005 – Afganistan’daki Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti harekâtına katılarak, Kabil Çok Uluslu Tugay Komutanlığı görevini 27 Ocak’ta 6 ay süreyle üstelenecek olan, 28’inci Mekanize Piyade Tugayı için uğurlama töreni düzenlendi.
2007 – Venezuela’ya ait, Panama-Karakas seferini yapan çift motorlu bir yolcu uçağı, Kolombiya’nın kuzey doğusunda düştü: 14 kişi öldü.
2011 – Tunus’ta bir kişinin kendini yakmasıyla başlayan gösterilerin ardından, Devlet Başkanı Zeynel Abidin Bin Ali ülkeden kaçtı, geçiş hükûmeti kuruldu.
2020 – Türkiye’de Vikipedi erişime tekrar açıldı.

Doğumlar

MÖ 83 – Marcus Antonius, Romalı general ve politikacı (ö. MÖ 30)
1131 – I. Valdemar, 1154’ten 1182’deki ölümüne kadar Danimarka Kralıydı (ö. 1182)
1702 – Nakamikado, Japonya’nın 114. imparatoru (ö. 1737)
1770 – Adam Czartoryski, Polonyalı devlet adamı ve siyasetçi (ö. 1861)
1787 – Semyon Korsakov, Rus mucit (ö.1853)
1798 – Johan Rudolph Thorbecke, Hollandalı politikacı ve liberal devlet adamı (ö. 1872)
1800 – Ludwig von Köchel, Avusturyalı müzikolojist (ö. 1877)
1801 – Jane Welsh Carlyle, İskoç yazar (ö. 1866)
1806 – Matthew Fontaine Maury, Amerikalı astronom, deniz subayı, tarihçi, oşinograf, meteorolog, haritacı, yazar, jeolog ve eğitimci (ö. 1873)
1818 – Zachris Topelius, Fin yazar (ö. 1898)
1818 – Ole Jacob Broch, Norveçli matematikçi, fizikçi, ekonomist ve politikacı (ö. 1889)
1824 – Vladimir Stasov, Rus eleştirmen (ö. 1906)
1834 – Todor Burmov, Bulgaristan’ın ilk Başbakanı (ö. 1906)
1836 – Henri Fantin-Latour, Fransız ressam (ö. 1904)
1841 – Berthe Morisot, Fransız ressam (ö. 1895)
1850 – Pierre Loti, Fransız romancı (ö. 1923)
1851 – Ernst Hartwig, Alman astronom (ö. 1923)
1863 – Lyubomir Miletiç, Bulgar dilbilimci, etnograf ve tarihçi (ö. 1937)
1863 – Paul Horn, Alman filolog (ö. 1908)
1868 – Noe Jordania, Gürcü siyaset adamı, gazeteci (ö. 1953)
1870 – George Pearce, Avustralyalı politikacı (ö. 1952)
1870 – Ali Ekber Tufan, Türk siyasetçi (ö. 1970)
1875 – Albert Schweitzer, Alman din bilgini, filozof, misyoner, doktor ve 1952 Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1965)
1875 – Felix Hamrin, İsveçli siyasetçi (ö. 1937)
1886 – Franz Josef Popp, BMW AG’nin kurucu (ö. 1954)
1887 – Hugo Steinhaus, Polonyalı matematikçi ve eğitimci (ö. 1972)
1892 – Emil Gustav Friedrich Martin Niemöller, Alman Nazi karşıtı din bilgini, vaiz ve Bekennende Kirche’nin kurucusu (ö. 1984)
1896 – John Rodrigo Dos Passos, Amerikalı yazar (ö. 1970)
1897 – Hasso von Manteuffel, Batı Almanyalı siyaset adamı (ö. 1978)
1899 – Fritz Bayerlein, Alman Panzer generali (ö. 1970)
1914 – Selahattin Ülkümen, Türk diplomat (ö. 2003)
1919 – Giulio Andreotti, İtalyan Hristiyan demokrat siyasetçi ve 1972-1992 arasında pek çok kez İtalya Başbakanı (ö. 2013)
1924 – Renate Lasker-Harpprecht, Alman yazar ve gazeteci (ö. 2021)
1925 – Yukio Mishima, Japon yazar (ö. 1970)
1932 – Carlos Borges, Uruguaylı futbolcu (ö. 2014)
1940 – Bilge Olgaç, Türk sinema yönetmeni ve senarist (ö. 1994)
1940 – John Castle, İngiliz oyuncu
1941 – Faye Dunaway, Amerikalı sinema oyuncusu
1943 – Ralph Steinman, Kanadalı immünolog, hücre biyoloğu ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 2011)
1944 – Jan Aas, Norveçli eski futbolcu ve çalıştırıcı (ö. 2016)
1947 – José Pacheco, İspanyol profesyonel futbolcu (ö. 2022)
1949 – İlyas Salman, Türk sinema, tiyatro, dizi oyuncusu, yönetmen ve köşe yazarı
1949 – Tarık Papuççuoğlu, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
1955 – Dominique Rocheteau, Fransız futbolcu
1959 – Rasim Öztekin, Türk oyuncu (ö. 2021)
1963 – Steven Soderbergh, Amerikalı yapımcı ve senarist
1964 – Yılmaz Morgül, Türk şarkıcı
1965 – Şamil Basayev, Çeçen lider (ö. 2006)
1965 – Jill Saward; cinsel istismarlara karşı mücadelesiyle bilinen İngiliz girişimci, aktivist ve siyasetçi (ö. 2017)
1966 – Marco Hietala, Fin müzisyen
1969 – Dave Grohl, Amerikalı müzisyen ve Foo Fighters grubunun kurucusu
1970 – Fazıl Say, Türk piyanist ve besteci
1973 – Giancarlo Fisichella, İtalyan Formula 1 pilotu
1979 – Karen Elson, İngiliz model, şarkıcı ve söz yazarıdır
1981 – Jadranka Đokić, Hırvat oyuncu
1982 – Víctor Valdés, İspanyol eski kaleci
1983 – Cesare Bovo, İtalyan eski futbolcudur
1986 – Yohan Cabaye, Fransız eski millî futbolcudur
1988 – Nissrin Dinar, Faslı atlet
1990 – Grant Gustin, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı
1993 – Damla Colbay, Türk oyuncu
1994 – Kai, Güney Koreli şarkıcı, oyuncu, dansçı ve modeldir
1999 – Declan Rice, orta saha mevkiinde oynayan İngiliz millî futbolcudur

Ölümler

1585 – Malûlzade Mehmed Efendi, Osmanlı şeyhülislamı (d. 1533)
1676 – Francesco Cavalli, İtalyan besteci (d. 1602)
1742 – Edmond Halley, İngiliz bilim insanı (d. 1656)
1753 – George Berkeley, İngiliz düşünür (d. 1685)
1766 – V. Frederik, Danimarka-Norveç ve Schleswig-Holstein dükü (d. 1723)
1824 – Atanasios Kanakaris, Yunanistan’ın ikinci başbakanı (d. 1760)
1866 – Giovanni Gussone, İtalyan akademisyen ve botanikçi (d. 1787)
1867 – Jean Auguste Dominique Ingres, Fransız ressam (d. 1780)
1883 – William Alexander Forbes, İngiliz zoolog (d. 1855)
1891 – Aimé Millet, Fransız heykeltıraş (d. 1819)
1892 – Albert Victor, Galler Prensi (d. 1864)
1898 – Lewis Carroll, İngiliz yazar, matematikçi ve mantıkçı (“Alice Harikalar Diyarında” adlı fantastik romanıyla ünlü) (d. 1832)
1899 – Nubar Paşa, Mısırlı-Amerikalı devlet adamı (d. 1825)
1905 – Ernst Abbe, Alman fizikçi ve sanayici (d. 1840)
1908 – ‎Holger Drachmann‎‎, Danimarkalı şair ve oyun yazarı (‎d. 1846)
1923 – Zübeyde Hanım, Atatürk’ün annesi (d. 1857)
1925 – Harry Furniss, İngiliz sanatçı ve illüstratör (d. 1854)
1940 – Heinrich August Meissner, Alman mühendis (Hicaz Demiryolu’nun başmühendisi) (d. 1862)
1941 – Kemal Seden, Türk yapımcı (Türkiye’de ilk sinemayı açan ve filmcilik konusunda ilk girişimde bulunan, Kemal Film’in sahibi)
1944 – Mehmet Emin Yurdakul, Türk şair ve milletvekili (“Millî Şair” olarak anılır) (d. 1869)
1957 – Humphrey Bogart, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1899)
1961 – Barry Fitzgerald, İrlandalı aktör (d. 1888)
1970 – Asım Gündüz, Türk asker ve siyasetçi, Millî Mücadele komutanlarından (d. 1880)
1972 – IX. Frederik, Danimarka Kralı (d. 1899)
1974 – Seyfi Demirsoy, Türk sendikacı ve Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) Genel Başkanı (d. 1920)
1977 – Anais Nin, Fransız yazar (d. 1903)
1977 – Anthony Eden, Britanyalı siyasetçi (d. 1897)
1977 – Peter Finch, Birleşik Krallık doğumlu Avustralyalı oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1916)
1986 – Daniel Balavoine, Fransız şarkıcı (d. 1952)
1986 – Donna Reed, Amerikalı oyuncu (d. 1921)
1986 – Enver Naci Gökşen, Türk yazar (d. 1916)
1986 – Rikkat Kunt, Türk tezhip sanatçısı (d. 1903)
1987 – Douglas Sirk, Alman asıllı Amerikalı sinema yönetmeni (d. 1897)
1987 – Turgut Demirağ, Türk yapımcı ve film yönetmeni (d. 1921)
1988 – Georgi Malenkov, Sovyet devlet adamı, Josef Stalin’in yakın mesai arkadaşı ve Stalin’in ölümünden sonra SSCB Başbakanı (d. 1902)
1990 – Sabri Dino, Türk millî futbol takımı kalecisi ve iş insanı (Boğaziçi Köprüsü’nden atlayarak intihar etti) (d. 1942)
1994 – Behçet Cantürk, Kürt asıllı Türk uyuşturucu kaçakçısı (d. 1950)
1994 – Nubar Terziyan, Türk sinemasının karakter oyuncusu (d. 1909)
1996 – Onno Tunç, Ermeni asıllı Türk vatandaşı müzisyen ve besteci (tek motorlu uçağının Armutlu’da düşmesi sonucu) (d. 1948)
1998 – Safiye Ayla, Türk sanat müziği sanatçısı (d. 1907)
2006 – Shelley Winters, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1920)
2007 – Darlene Conley, Amerikalı oyuncu (d. 1934)
2009 – Ricardo Montalbán, Meksika asıllı Amerikalı oyuncu (d. 1920)
2012 – Rosy Varte, Fransız oyuncu (d. 1923)
2012 – Abamüslüm Güven, Türk Akademisyen, Kars Kafkas Üniversitesi eski rektörü
2014 – Juan Gelman, Arjantinli şairdi (d. 1930)
2014 – Mae Young, Amerikalı profesyonel güreşçi (d. 1923)
2015 – Mordechai Shmuel Ashkenazi, İsrailli Ortodoks haham ve yazar (d. 1943)
2015 – Lotte Hass, Avusturyalı natüralist, oyuncu ve dalış sporcusu (d. 1928)
2015 – Nélida Romero, Arjantinli aktris (d. 1926)
2015 – Darren Shahlavi, İngiliz aktör, dövüş sanatçısı ve dublör idi (d. 1972)
2015 – Zhang Wannian, Çinli general (d. 1928)
2016 – René Angelil, kanadalı Müzisyen, menajer, direktör ve prodüktör (d. 1942)
2016 – Franco Citti, İtalyan oyuncu (d. 1935)
2016 – Şefik Döğen, Türk oyuncu (d. 1947)
2016 – Alan Rickman, İngiliz oyuncu ve yönetmen (d. 1946)
2016 – Rajesh Vivek, Hint oyuncu (d. 1949)
2016 – Shaolin, Brezilyalı çizgi film yapımcısı, çizer, komedyen, oyuncu ve televizyon programcısı (d. 1971)
2017 – Surjit Singh Barnala, Hint politikacı ve bürokrat (d. 1925)
2017 – Barry Cassin, İrlandalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur (d. 1924)
2017 – Eldar Kuliev, Sovyet film yönetmeni ve senarist (d. 1951)
2017 – Yama Buddha, Nepalli rap şarkıcısı ve müzisyeni (d. 1987)
2017 – Zhou Youguang, Çinli ekonomist, bankacı ve dilbilimci (d. 1906)
2018 – Dan Gurney, Amerikalı eski Formula 1 pilotu (d. 1931)
2018 – Max Labovitch, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu (d. 1924)
2018 – Erling Mandelmann, Danimarkalı fotoğrafçıdır (d. 1935)
2018 – Pablo Garcia Baena, İspanyol şair ve yazar (d. 1923)
2019 – Paweł Adamowicz, Polonyalı siyasetçi ve avukattır (d. 1965)
2019 – Eli Grba, Amerikan beyzbolcu (d. 1934)
2019 – Lenin Rajendran, Hint film yönetmeni ve senaristtir (d. 1951)
2019 – Wilf Rosenberg, Güney Afrikalı ragbi oyuncusudur (d. 1934)
2019 – Gavin Smith, Kanadalı profesyonel poker oyuncusu (d. 1968)
2019 – Julio Vallejo-Ruiloba, İspanyol psikiyatr, yazar ve akademisyen (d. 1945)
2020 – John N. Brandenburg, Amerikalı rütbeli askerdir (d. 1929)
2021 – Mehmet Necmettin Ahrazoğlu, Türk siyasetçi (d. 1955)
2021 – Vincent Logan, İskoç Roma Katolik piskopos (d. 1941)
2021 – Elijah Moshinsky, Avustralyalı yönetmen (d. 1946)
2021 – Leonidas Pelekanakis, Yunan yelkenci (d. 1962)
2021 – Jan de Vries, Hollandalı motosiklet yarışçısı (d. 1944)
2022 – Boris Brojovskiy, Sovyet-Rus görüntü yönetmeni (d. 1935)
2022 – Aykut Edibali, Türk siyasetçi, yazar ve Millet Partisi Genel Başkanı (d. 1942)
2022 – Anastasiya Voznesenskaya, Rus oyuncudur (d. 1943)