Tarihte Bugün: Hollandalı Denizci Abel Tasman, Yeni Zelanda’yı Keşfetti

Tarihte Bugün: Hollandalı Denizci Abel Tasman, Yeni Zelanda'yı Keşfetti - RayHaber
Tarihte Bugün: Hollandalı Denizci Abel Tasman, Yeni Zelanda'yı Keşfetti - RayHaber

13 Aralık, Miladi takvime göre yılın 347. (artık yıllarda 348.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 18 gün vardır.

Demiryolu

  • 13 Aralık 1939 Demiryolunun Erzurum Uzunahmetler’e kadar (18,5 km) uzatılmasına dair 3745 sayılı yasa yürürlüğe girdi.

Olaylar

  • 1522 – Osmanlı padişahı I. Süleyman, Rodos’un teslimini istedi.
  • 1642 – Hollandalı denizci Abel Tasman, Yeni Zelanda’yı keşfetti.
  • 1754 – Osmanlı Padişahı, III. Osman’ın saltanatı başladı.
  • 1789 – Fransa’da, Ulusal Muhafız Birliği (National Guard) kuruldu.
  • 1805 – Sırp İsyanları ve Kara Yorgi’nin önderliği altında Sırpların, Belgrad’ı ele geçirmesi.
  • 1877 – 2. Meclis-i Mebusan, çalışmalarına başladı.
  • 1903 – İtalyan asıllı Amerikalı dondurma satıcısı Italo Marcioni, ilk dondurma külahının patentini aldı.
  • 1914 – Mesudiye Zırhlısı, Çanakkale’de İngiliz denizaltısı HMS B11 tarafından batırıldı.
  • 1937 – Japon İmparatorluk Kara Kuvvetleri, Çin Cumhuriyeti’nin Başkenti Nankin’i ele geçirdi.
  • 1937 – İlk seloteyp satışa sunuldu.
  • 1939 – Kriegsmarine cep zırhlısı Admiral Graf Spee ile Kraliyet Donanması kruvazörleri HMS Exeter, HMS Ajax ve HMS Achilles arasında Río de la Plata Muharebesi başladı.
  • 1941 – II. Dünya Savaşı: Macaristan Krallığı ve Romanya Krallığı, Amerika Birleşik Devletleri’ne savaş ilan etti.
  • 1942 – Çorum’da deprem: 25 kişi öldü, 589 ev yıkıldı.
  • 1949 – İsrail, Kudüs’ü başkent ilan etti. Arap İsrail Savaşı’ndan sonra, Eski Kent ve Doğu Kudüs Ürdün’de, Batı Kudüs de İsrail’de kaldı. Kent, BM kararlarına göre uluslararası kent ilan edilmişti.
  • 1957 – İran’da deprem: 2 bin kişi öldü.
  • 1959 – Başpiskopos Makarios bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanlığına seçildi.
  • 1960 – Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle’ün Cezayir ziyareti olaylı geçti. Fransız milliyetçilerinin çıkardığı olaylarda 123 kişi öldü.
  • 1960 – Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı, Yeni Gün ve Öncü gazetelerini 3 gün süreyle kapattı.
  • 1967 – Yunanistan Kralı II. Konstantin’in, Cuntaya karşı darbe girişimi başarısız oldu. Albaylar Cuntası iktidarı devam etti. Kral ülkesini terk etmek zorunda kaldı.
  • 1969 – Sovyetler Birliği’nde, Kamaz otomobil fabrikasının temeli atıldı.
  • 1974 – Malta’da Cumhuriyet ilan edildi.
  • 1978 – Hollanda’da bir mahalle, kendisini “Bağımsız Devlet” ilan etti.
  • 1980 – Piyade Er Zekeriya Önge’yi öldürme suçundan yargılanıp ölüm cezasına çarptırılan 19 yaşındaki Erdal Eren’in infazı yapıldı.
  • 1981 – Polonya’da General Wojciech Witold Jaruzelski, sıkıyönetim ilan etti. 14 bin sendikalı işçi tutuklandı.
  • 1983 – 45. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti (13 Aralık 1983 – 21 Aralık 1987), göreve başladı.
  • 1986 – Dünya ve Olimpiyat Şampiyonu Halterci Naim Süleymanoğlu, Türkiye’ye iltica etti.
  • 1995 – Avrupa Parlamentosu, Türkiye ile imzalanan Gümrük Birliği anlaşmasını onayladı.
  • 1996 – Kofi Annan, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri seçildi.
  • 1998 – İtalya’da düzenlenen 5. Avrupa Kros Şampiyonası’nda Türk Genç Bayan milli takımı şampiyon oldu.
  • 2002 – Avrupa Birliği Genişlemesi: AB, 10 yeni devletin (Güney Kıbrıs, Çekya, Estonya, Macaristan, Letonya, Litvanya, Malta, Polonya, Slovakya ve Slovenya) 1 Mayıs 2004’ten itibaren üye olacağını açıkladı.
  • 2003 – ABD askeri güçleri devrik Irak Devlet Başkanı Saddam Hüseyin’i, Irak’ta saklandığı yerde yakaladı.
  • 2004 – Şili’nin eski diktatörü Augusto Pinochet’nin, 1970 ve 1980’li yıllardaki Akbaba Operasyonu sırasında suç işlediği gerekçesiyle evinde gözetim altında tutulmasına ve hakkında yeni dava açılmasına karar verildi.
  • 2005 – TMSF’nin satışa çıkardığı Telsim, 4 milyar 550 milyon dolarla dünyanın en büyük mobil telekomünikasyon operatörlerinden olan Birleşik Krallık’tan Vodafone’un şirketi, Vodafone Telekomünikasyon A.Ş’ye ihale edildi.
  • 2011 – Belçika Liège’de düzenlenen intihar saldırısında 6 kişi öldü, 125 kişi yaralandı.

Doğumlar

  • 1521 – V. Sixtus, Papa (ö. 1590)
  • 1533 – XIV. Eric, İsveç Kralı (ö. 1577)
  • 1553 – Henry IV, Fransa Kralı (ö. 1610)
  • 1678 – Yongzheng, Çin İmparatoru (ö. 1735)
  • 1724 – Franz Maria Aepinus, Alman bilim insanı (ö. 1802)
  • 1780 – Johann Wolfgang Döbereiner, Alman kimyacı (ö. 1849)
  • 1784 – Louis, Avusturya Arşidükü (ö. 1864)
  • 1797 – Heinrich Heine, Alman romantik şair ve yazar (ö. 1856)
  • 1816 – Ernst Werner von Siemens, Alman mühendis, mucit ve sanayici (ö. 1892)
  • 1818 – Mary Todd Lincoln, Amerika Birleşik Devletleri’nin 16. başkanı olan Abraham Lincoln’ün karısı (ö. 1882)
  • 1836 – Franz von Lenbach, Alman ressam (ö. 1904)
  • 1887 – Ramón Grau, Kübalı tıp doktoru ve Küba Devlet Başkanı (ö. 1969)
  • 1887 – George Pólya, Macar matematikçi (ö. 1985)
  • 1902 – Panayotis Kanellopoulos, Yunan yazar ve siyasetçi (ö. 1986)
  • 1902 – Talcott Parsons, Amerikalı sosyolog (ö. 1979)
  • 1908 – Elizabeth Alexander, İngiliz jeolog, akademisyen ve fizikçi (ö. 1958)
  • 1911 – Trygve Haavelmo, Norveçli istatistikci, iktisatçı ve ekonometrici (ö. 1999)
  • 1915 – Curd Jürgens, Alman-Avusturyalı oyuncu (ö. 1982)
  • 1915 – Balthazar Johannes Vorster, Güney Afrikalı siyasetçi (ö. 1983)
  • 1917 – Antonino Fernández Rodríguez, İspanyol iş insanı (ö. 2016)
  • 1919 – Hans-Joachim Marseille, Alman Luftwaffe pilotu (ö. 1942)
  • 1920 – George P. Shultz, Amerikalı iktisatçı, iş insanı ve devlet adamı (ö. 2021)
  • 1921 – Turgut Demirağ, Türk yapımcı ve film yönetmeni (ö. 1987)
  • 1923 – Philip Anderson, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2020)
  • 1925 – Dick Van Dyke, Amerikalı aktör, şarkıcı, dansçı ve komedyen
  • 1929 – Christopher Plummer, Kanadalı film, tiyatro, dizi oyuncusu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 2021)
  • 1934 – Richard D. Zanuck, Akademi ödüllü Amerikalı film yapımcısı (ö. 2012)
  • 1935 – Türkan Saylan, Türk tıp doktoru, akademisyen ve yazar (ö. 2009)
  • 1936 – IV. Ağa Han, Şiîliğin Nizârî İsmâil’îyye mezhebinin 49. İmamı
  • 1943 – İvan Kliun, Rus ressam (d. 1873)
  • 1953 – Ben Bernanke, Amerikalı ekonomist, finansçı, politikacı ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi
  • 1957 – Steve Buscemi, Amerikalı oyuncu ve yönetmen
  • 1967 – Jamie Foxx, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
  • 1969 – Tony Curran, İskoç oyuncu
  • 1972 – Damien Comolli, Fransız futbol antrenörü
  • 1973 – Emre Aşık, Türk futbolcu
  • 1975 – Bahar Mert, Türk voleybolcu
  • 1975 – Erdem Akakçe, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu
  • 1978 – Okan Yalabık, Türk sinema, dizi ve TV oyuncusu
  • 1980 – Tülin Şahin, Türk top model
  • 1981 – Amy Lee, Amerikalı vokalist, besteci ve rock grubu Evanescence’ın kurucusu
  • 1982 – Elisa Di Francisca, İtalyan eskrimci
  • 1984 – Santi Gonzalez, İspanyol millî futbolcu
  • 1984 – Hanna-Maria Seppälä, Fin yüzücü
  • 1989 – Taylor Swift, Amerikalı country ve pop şarkıcısı

Ölümler

  • 1051 – El-Birûni, Türk kökenli olduğu da ileri sürülen Farslı matematikçi (d. 973)
  • 1124 – II. Callistus, 1 Şubat 1119’dan öldüğü 1124 yılına kadar Katolik Kilisesi’nin başı ve Papalık Devleti’nin hükümdarı (d. 1065)
  • 1204 – Musa bin Meymūn, Sefaradi Yahudisi filozof, hahambaşı, Talmud bilgini ve çoğaltıcısı (d. 1135)
  • 1250 – II. Friedrich, Kutsal Roma İmparatoru (d. 1194)
  • 1466 – Donatello, Floransalı heykeltıraş (d. 1386)
  • 1557 – Niccolò Tartaglia, İtalyan matematikçi (d. 1500)
  • 1565 – Conrad Gesner, İsviçreli doğa bilimci (d. 1516)
  • 1721 – Alexander Selkirk, İskoç denizci (ıssız bir adada 4 yıl geçiren ve Robinson Crusoe romanına ilham kaynağı olan) (d. 1676)
  • 1754 – I. Mahmut, Osmanlı’nın 24. Padişahı (d. 1696)
  • 1784 – Samuel Johnson, İngiliz yazar ve leksikograf (d. 1709)
  • 1863 – Friedrich Hebbel, Alman oyun yazarı (d. 1813)
  • 1881 – August Šenoa, Hırvat romancı, eleştirmen, editör, şair ve oyun yazarı (d. 1838)
  • 1889 – Abraham Behor Kamondo, Fransız bankacı, koleksiyoncu ve hayırsever (d. 1829)
  • 1908 – Augustus Le Plongeon, Britanyalı amatör arkeolog, eski eserler uzmanı ve fotoğrafçı (d. 1825)
  • 1926 – Rudolf Eisler, Alman felsefeci (d. 1873)
  • 1927 – Riyaziyeci Mehmet Nadir Bey, Türk matematikçi (d. 1856)
  • 1930 – Fritz Pregl, Slovenyalı kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1869)
  • 1931 – Gustave Le Bon, Fransız sosyolog ve antropolog (d. 1841)
  • 1935 – Victor Grignard, Fransız kimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1871)
  • 1943 – İvan Kliun, Rus ressam, heykeltıraş ve sanat teorisyeni (d. 1873)
  • 1944 – Vasiliy Kandinskiy, Rus ressam (d. 1866)
  • 1945 – Irma Grese, II. Dünya Savaşı sırasında Ravensbrück toplama kampı, Auschwitz Toplama Kampı ve Bergen-Belsen toplama kamplarında yaklaşık 30.000 kadın çalışanın sorumlusu (d. 1923)
  • 1945 – Josef Kramer, Nazi Almanyasında SS Subayı ve Bergen-Belsen Toplama Kampı’nın komutanı (d. 1906)
  • 1945 – Cezmi Or, Türk atlet (d. 1921)
  • 1955 – Egas Moniz, Portekizli nörolog, siyasetçi ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1874)
  • 1959 – Ali Rıza Artunkal, Türk asker ve politikacı (d. 1881)
  • 1966 – Ahilya Moshos, Rum asıllı Türk avukat ve siyasetçi
  • 1974 – Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Türk romancı, gazeteci ve siyasetçi (d. 1889)
  • 1974 – John Godolphin Bennett, İngiliz asker (d. 1897)
  • 1977 – Oğuz Atay, Türk öykücü ve romancı (d. 1934)
  • 1979 – Behçet Necatigil, Türk şair ve yazar (d. 1916)
  • 1980 – Erdal Eren, Türk TDKP üyesi (d. 1961)
  • 1994 – Antoine Pinay, Fransa başbakanı (d. 1891)
  • 2001 – Chuck Schuldiner, Amerikalı gitarist ve solist (d. 1967)
  • 2009 – Paul A. Samuelson, Amerikalı iktisatçı ve Nobel İktisat ödülü sahibi (d. 1915)
  • 2010 – Richard Holbrooke, Amerikalı diplomat, dergi yayımcısı ve yazar (d. 1941)
  • 2013 – Zafer Önen, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1921)
  • 2015 – Benedict Anderson, İngiliz-İrlanda kökenli Amerikalı politikbilimci (d. 1936)
  • 2016 – Thomas C. Schelling, Amerikalı ekonomist (d. 1921)
  • 2016 – Zübeyde Servet, Mısırlı oyuncu (d. 1940)
  • 2016 – Alan Thicke, Kanadalı oyuncu, şarkı sözü yazarı ve televizyon sunucusu (d. 1947)
  • 2017 – Mustafa Akgül, Türk akademisyen, mühendis, matematikçi, bilgisayar bilimci ve aktivist (d. 1948)
  • 2017 – Yurizan Beltran, Amerikalı porno yıldızı (d. 1986)
  • 2017 – Warrel Dane, Amerikalı heavy metal şarkıcısı, söz yazarı, müzisyen ve aktör (d. 1961)
  • 2017 – Ali Kızıltuğ, Türk halk ozanı (d. 1943)
  • 2018 – Matti Kassila, Fin film yönetmeni (d. 1924)
  • 2018 – Nancy Wilson, Amerikalı caz şarkıcısı (d. 1937)
  • 2019 – Gerd Baltus, Alman tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1932)
  • 2019 – Ushiomaru Motoyasu, Japon sumo güreşçisi (d. 1978)
  • 2020 – Catie Lazarus, Amerikalı yazar, komedyen ve talk show sunucusu (d. 1976)
  • 2020 – Otto Barić, Hırvat eski futbolcu ve teknik direktör (d. 1933)
  • 2020 – Mandvulo Ambrose Dlamini, Svazilandlı iş insanı ve siyasetçi (d. 1968)
  • 2020 – Nur Hossain Kasemi, Bangladeşli İslam alimi, siyasetçi, eğitimci, din adamı ve ruhani figür (d. 1945)
  • 2020 – Jaroslav Mostecký, Çek bilimkurgu yazarı (d. 1963)
Mum Işığında Sanat Yolculuğu Anadolu'ya Taşınıyor - RayHaber
GENEL

Mum Işığında Sanat Yolculuğu Anadolu’ya Taşınıyor

Geleneksel konser anlayışına görsel bir estetik kazandırarak sahne deneyimine yeni bir boyut getiren Candela Concert, özel konseptiyle Türkiye genelinde gerçekleştireceği turneyle sanatseverlerle buluşmaya hazırlanıyor. Çok duyulu sahne deneyimini Beyoğlu Kastel Candela Sahne’de düzenli olarak sahnelenmeye devam eden proje, Şanlıurfa’dan Ankara’ya kadar 22 farklı şehre taşıyarak seyirciye unutulmaz anlar yaşatacak. Yüzlerce 🚆
Milli Elektrikli Hızlı Tren Saatte 225 Kilometre Hıza Ulaştı - RayHaber
54 Sakarya

Milli Elektrikli Hızlı Tren Saatte 225 Kilometre Hıza Ulaştı

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye’nin yerli imkanlarla geliştirilen ilk milli hızlı treninin, test süreçlerinde dev bir aşamayı geride bıraktığını duyurdu. TÜRASAŞ tarafından üretilen Milli Elektrikli Hızlı Tren, dinamik fren testlerinin henüz ikinci gününde saatte 225 kilometre hıza ulaşarak teknolojik yetkinliğini tüm dünyaya kanıtladı. Mühendislik Başarısı ve Kritik Testler 🚆
İZİKAD’dan Sürdürülebilir Gastronomi Atölyesi: Atıksız Sofralar - RayHaber
GENEL

İZİKAD’dan Sürdürülebilir Gastronomi Atölyesi: Atıksız Sofralar

İzmir İş Kadınları Derneği (İZİKAD), Enginar Catering ve ARTICO işbirliğiyle düzenlenen ‘Gelenekten Geleceğe Atıksız Sofralar’ atölye etkinliğinde sürdürülebilir mutfak uygulamaları ele alındı. İzmir İş Kadınları Derneği (İZİKAD), toplumsal ve ekoloji temelli sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda yürüttüğü çalışmalarına bir yenisini daha ekledi. Enginar Catering desteği ile ARTICO Restoran’da hayata geçirilen Gelenekten Geleceğe 🚆
İzmir’de Hrant Dink Anısına Heykel Açıldı - RayHaber
35 İzmir

İzmir’de Hrant Dink Anısına Heykel Açıldı

Halkların Köprüsü Derneği, katledilen gazeteci Hrant Dink anısına hazırlanan heykelin açılışını, düzenlenen bir törenle gerçekleştirdi. Heykel, Dernek salonunda ziyaretçilere açıldı. Heykeltıraş Çağdaş Erçelik imzasını taşıyan eserde, Dink’in simgesel anlatımı dikkat çekiyor. Erçelik, heykelde güvercin figürünü Hrant Dink’in ceketinde konumlandırdığını ve bu güvercinin göğsünden havalanır biçimde tasarlandığını ifade ederek, çalışmanın hafıza 🚆
Vietnam ve Güney Kore Arasında Demiryolu İş Birliği - RayHaber
84 Vietnam

Vietnam ve Güney Kore Arasında Demiryolu İş Birliği

Vietnam’ın ulaşım altyapısını modernize etme vizyonu, Güney Koreli teknoloji devleriyle kurulan stratejik ortaklıklarla yeni bir boyuta taşınıyor. 23 Nisan 2026 tarihinde hükümet merkezinde gerçekleşen kritik görüşmede, Vietnam Başbakan Yardımcısı Pham Gia Tuc, Hyundai Rotem’in Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Lee Yong-bae’yi kabul ederek iki ülke arasındaki ekonomik ve teknik iş 🚆
Çin’de 170 Futbol Sahası Büyüklüğünde Dev Tren İstasyonu Tamamlandı - RayHaber
86 Çin

Çin’de 170 Futbol Sahası Büyüklüğünde Dev Tren İstasyonu Tamamlandı

Altyapı yatırımlarıyla dünya gündeminden düşmeyen Çin, mühendislik sınırlarını zorlayan bir projeye daha imza attı. Tam 170 futbol sahası büyüklüğündeki Chongqing East istasyonu, küresel ulaşım ağının yeni zirvesi olarak hizmete girmeye hazırlanıyor. Dev Boyutlar ve Küresel Rekorlar Çin, küresel altyapı devriminde çıtayı arşa çıkararak dünyanın en büyük yüksek hızlı tren merkezi 🚆
Duygu Çakmak, Miss Grand International All Star’da Türkiye’yi Temsil Ediyor - RayHaber
GENEL

Duygu Çakmak, Miss Grand International All Star’da Türkiye’yi Temsil Ediyor

Dünya genelinde taç giymiş ve derece elde etmiş güzellerin bir araya geldiği Miss Grand International All Star, uluslararası güzellik yarışmaları arasında seçkin ve iddialı bir platform olarak dikkat çekiyor. Bu yıl ilk kez düzenlenen organizasyonda Türkiye temsilciliğini Miss Universe Türkiye üstleniyor. Türkiye’yi bu prestijli sahnede temsil edecek isim ise, uluslararası 🚆
Yozgat YHT’de Yolcu Trafiği Artıyor - RayHaber
66 Yozgat

Yozgat YHT’de Yolcu Trafiği Artıyor

Yozgat YHT Gar Müdürü Serdar Balta, Yozgat Valisi Mehmet Ali Özkan’ı makamında ziyaret ederek hızlı tren seferleri ve istasyonun yolcu kapasitesi hakkında kapsamlı bir bilgilendirme yaptı. Görüşmede, Yozgat’ın ulaşım ağındaki stratejik konumu ve demiryolu kullanım verileri masaya yatırıldı. Dört Ayda 55 Bin Yolcu Ziyaret sırasında paylaşılan güncel istatistikler, Yozgat halkının 🚆
Yenice’nin Tarihi Mirası ’Mavi Vagon’ Yeniden Turizm Yolunda - RayHaber
33 Mersin

Yenice’nin Tarihi Mirası ’Mavi Vagon’ Yeniden Turizm Yolunda

Mersin’in Tarsus ilçesine bağlı Yenice Mahallesi, dünya tarihinin seyrini değiştiren en kritik diplomatik buluşmalardan birine ev sahipliği yapmıştı. 30-31 Ocak 1943 tarihlerinde İsmet İnönü ile Winston Churchill arasında gerçekleşen ve Türkiye’nin II. Dünya Savaşı dışında kalmasını sağlayan tarihi görüşmenin mekânı olan “Mavi Vagon”, bugünlerde yeniden turizmin gündemine oturdu. Uzmanlar, bu 🚆