Donald Trump, Kamala Harris’e karşı büyük bir farkla seçimi kazanarak ABD’nin 47. Başkanı olarak Beyaz Saray’a geri dönmüş bulunuyor. Bu durum, NATO ve Avrupa için pek çok değişikliğin habercisi olabilir. İlk başkanlık döneminde Trump, NATO’yu sıkça eleştirerek, Avrupa Birliği (AB) üyesi müttefiklerini savunmaya yeterli katkı sağlamamakla suçlamıştı. Uzmanlar, Trump’ın yeniden iktidara gelmesinin Avrupa’ya olası etkilerini Cumhuriyet’e değerlendirdi.
‘NATO, AVRUPA’YI GÜÇLENDİRMELİ’
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Avrupa Birliği (AB) Çalışmaları Merkezi Direktörü Nilgün Arısan, Trump’ın NATO’ya yapılan katkıları azaltabileceğine dikkat çekerek, Avrupa’nın kendi savunma sistemini güçlendirmesi gerektiğini vurguladı. Arısan, “AB’de savunma sanayi altyapısı oldukça zayıf. Şimdi bazı adımlar atmak zorundalar. Trump, Avrupa’dan ithal ettiği ürünlere en az yüzde 20 vergi koyacağını belirtiyor. Bu durum, Avrupa ekonomisini zorlayacak” şeklinde konuştu.
‘SAVUNMADA YALNIZ HİSSEDİYOR’
Arısan, Trump’ın otoriterliği meşrulaştırabileceğini ve bu durumun Avrupa’da aşırı sağ hareketlerin daha da güçlenmesine yol açabileceğini ifade etti. Fransa’da aşırı sağcı Ulusal Birlik partisinin, “Avrupalılar olarak Avrupa’nın savunmasına daha fazla kaynak ayırmalıyız” paylaşımını hatırlatan Arısan, “Avrupa, ekonomik açıdan gümrük ve ithalat vergileriyle olumsuz etkilenecek. Savunmada kendini yalnız hissediyor. Bu nedenle, bir savunma sanayi altyapısı oluşturmaları şart. Demokratik açıdan ise Trump’ın seçilmesi, aşırı sağın yükselişine ivme kazandıracak” değerlendirmesinde bulundu. Türk-Amerikan ilişkilerine dair ise Arısan, Trump yönetimi altında ABD’nin terör örgütü PKK’nın Suriye uzantısı PYD’ye olan desteğini kesebileceğini, ancak S-400’ler konusundaki ABD’nin katı tutumunun devam edeceğini belirtti.
‘ARADIĞI İŞBİRLİĞİNİ BULAMAYABİLİR’
İktisadi Kalkınma Vakfı Genel Sekreteri ve Doç. Dr. Çiğdem Nas, Trump’ın ikinci döneminin Avrupa için zor bir süreç olacağını belirterek, NATO’nun ABD tarafından sağlanan güvence ve desteğin sona ereceğini ifade etti. Nas, “Avrupa artık kendisini daha yalnız hissedecek” dedi. Ayrıca Avrupa’da, ABD’nin olmadığı bir güvenlik ve savunma anlayışının Fransa ve Almanya’nın liderliğinde şekillenebileceğini aktardı. “Trump, Avrupa ile olan ittifaka özel bir önem vermiyor. ABD’nin öncelikleri değişti. Avrupa için uluslararası kurumlar son derece önemli. Trump, Birleşmiş Milletler (BM) ve Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) önem vermiyor. Bu nedenle AB, aradığı işbirliğini bulamayabilir” diye ekledi. Trump’ın “savaşları bitireceğim” söylemini değerlendiren Nas, Ukrayna-Rusya savaşının, Ukrayna’nın toprak kaybederek sona ermesi durumunda bunun ‘Avrupa’nın başarısızlığı’ anlamına geleceğini de vurguladı.
