İsrail savunma şirketleri, Filipinler ile ilişkilerinde yaşanan gerginlik nedeniyle kendi hükümetlerini sorgulamaya başlarken, Manila’daki yetkililer de uzun süredir savunma ekipmanı tedarikçisi olan İsrail’den uzaklaşmaya başladı. Bu durum, İsrail’in üçüncü büyük savunma alıcısı olan Filipinler ile arasındaki milyarlarca dolarlık iş birliğini riske atıyor.
Gerginliğin Kaynağı ve Suçlamalar
İkili ilişkilerin dondurulmasının kaynağı belirsizliğini korurken, İsrailli bazı sektör yöneticileri, İsrail hükümetinin Güney Çin Denizi’ndeki Filipin egemenlik iddialarını destekleme konusundaki isteksizliğini suçluyor. Bu stratejik konuda İsrail’in tarafsız kalması, Filipinler nezdinde hayal kırıklığı yaratmış olabilir.
Sektör yetkilileri ayrıca, Gazze savaşı sırasında İsrail Savunma Bakanlığı’nın uluslararası müşterilerin aleyhine olacak şekilde İsrail güçlerine ekipman teslimatına öncelik verme yetkisinin de bu gerginlikte etkili olduğunu belirtti. Savunma Haber Ajansı’na isminin açıklanmasını istemeyen bir yönetici, “Rakiplerimiz zaten bunun farkında ve harekete geçmeye başladılar” diyerek, bu durumun İsrail savunma sanayii için ciddi bir rekabet dezavantajı yarattığına işaret etti.
Japonya Savunma Fuarı’nda Soğuk Rüzgarlar
İsrailli bir sektör yetkilisinin aktardığına göre, İsrailli şirketler son olarak 21-23 Mayıs tarihleri arasında düzenlenen DSEI Japonya savunma fuarında Manila’nın soğuk tavrından etkilendi. Bu durum, Filipinli temsilcilerin Japon ürünlerine olan artan ilgisi şeklinde yorumlandı ve İsrail’in Filipinler pazarındaki konumunun sarsıldığına dair endişeleri artırdı.
Filipinler: İsrail’in Önemli Bir Savunma Alıcısı
Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü’nün (SIPRI) geçen Mart ayındaki raporuna göre Filipinler, İsrail’in üçüncü büyük savunma alıcısı konumunda. ABD (%13) ve Hindistan’ın (%34) ardından toplam ihracatın yaklaşık %8,1’ini oluşturuyor.
Rodrigo Duterte’nin Filipinler başkanı olduğu dönemde İsrail’den savunma alımları yoğunlaşmıştı. Eylül 2018’de İsrail’e yaptığı ziyarette, o zamanki İsrail Devlet Başkanı Reuven Rivlin ile ortak bir etkinlikte yaptığı konuşmada Duterte, “Askeri personelime, askeri teçhizat ve silah alanında satın alınabilecek tek bir ülke olduğunu ve bunun da İsrail olduğunu söyledim” ifadeleriyle İsrail’e olan güvenini belirtmişti.
Filipinler’in satın aldığı İsrail savunma sistemleri arasında şunlar yer alıyor:
- Rafael firmasından Spyder hava savunma sistemleri
- Elbit firmasından Sabrah 2 hafif tankları
- Israel Shipyards firmasından Shaldag botları
- Hermes tipi insansız hava araçları
Resmi Yanıtlar ve Retler
İsrail savunma şirketleri kayıtlara yorum yapmayı reddetti. İsrail Dışişleri Bakanlığı ise bir açıklamada “konunun bilindiğini ve güvenlik yetkilileri ve savunma sanayileriyle görüşüldüğünü” belirtti. Ancak Bakanlık sözcüsü, İsrail’in Güney Çin Denizi iddialarına ilişkin tutumunun anlaşmazlıkların merkezinde olduğu iddialarını reddetti.
Filipinler’in Tel Aviv Büyükelçiliği ise basın saatine kadar yorum talebine yanıt vermedi.
