Uzun yıllar sonra Türkiye’de, tıp literatüründeki adıyla Bovine Spongiform Encephalopathy (BSE) olarak bilinen ve insanlardaki karşılığı Variant Creutzfeldt-Jakob Hastalığı (vCJD) olan “Deli Dana Hastalığı” vakaları tespit edildi. İlk olarak 1986’da İngiltere’de ortaya çıkan ve 1990’larda Avrupa’yı etkisi altına alan prion kaynaklı bu ölümcül hastalık, Türkiye’deki sağlık otoritelerini harekete geçirdi.
Ankara ve Bolu’da Görülen Vakalar
Ankara’da Ön Teşhis: İlk vaka haberi, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi’nde tedavi gören bir hastadan geldi. Hastaya yapılan incelemeler sonucunda “deli dana hastalığı ön teşhisi” konuldu. Kesin laboratuvar testleri devam ederken, hastanın durumu yoğun bakım ünitesinde yakından takip ediliyor.
Bolu’da Kesin Teşhis: Ankara’daki gelişmenin hemen ardından Bolu’da da benzer bir vaka kaydedildi. Boğaz ağrısı, mide bulantısı ve baş dönmesi şikayetleriyle hastaneye başvuran bir hastaya yapılan tetkikler ve beyin omurilik sıvısı testleri sonucunda “deli dana hastalığı” teşhisi konuldu. Bulaş riskine karşı hasta izole bir alana alındı ve tedavisi kontrollü bir şekilde sürdürülüyor.
Deli Dana Hastalığı (vCJD) Hakkında Temel Bilgiler
Deli dana hastalığı, hayvanların sinir sistemini etkileyen prion adı verilen anormal protein parçacıklarından kaynaklanır. İnsanlara genellikle enfekte hayvan etlerinin tüketilmesiyle bulaşır.
Belirtiler ve Uzun Kuluçka Süresi
Hastalığın insanlardaki ilk belirtileri genellikle psikiyatrik değişikliklerle başlar. Başlıca belirtiler şunlardır:
- Psikiyatrik/Zihinsel: Kişilik değişiklikleri, depresyon, anksiyete, hafıza kaybı ve konsantrasyon bozuklukları.
- Fiziksel/Nörolojik: Konuşma bozuklukları, görme problemleri, kas seğirmeleri, istemsiz hareketler, yürüme ve denge problemleri.
- İlerleme: Hastalık ilerledikçe bu zihinsel belirtiler kötüleşir, bilinç kaybı ve koma durumu ortaya çıkar.
Hastalığın kuluçka süresi oldukça uzundur. Maruziyetten sonra belirtilerin ortaya çıkması 10 yıl, hatta bazı kaynaklara göre 20-30 yıla kadar sürebilmektedir.
Tedavi Durumu: Kesin ve Etkili Tedavisi Yok
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından da belirtildiği gibi, deli dana hastalığı için şu an etkili ve kesin bir tedavi bulunmamaktadır. Hastalık, belirtiler başladıktan sonra ilerlemesini durduracak veya yavaşlatacak spesifik bir tedavi olmaksızın ilerlemeye devam eder.
Türkiye’de yıllar sonra görülen deli dana hastalığı (vCJD) vakaları, Ankara’da ön teşhis ve Bolu’da kesin teşhisle teyit edildi. Etkili bir tedavisi bulunmayan ve ilerledikçe komaya yol açan bu hastalık nedeniyle sağlık ekipleri, bulaş riskine karşı hastaları izole ederek tedavilerini sürdürüyor.
