Düzenli fiziksel aktivitenin sağlıklı yaşam üzerindeki etkileri artık tartışmasız bir gerçek. Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş yapan bireylerde erken ölüm riskinin yaklaşık yüzde 30 ila 40 oranında azaldığından bahseden Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Semih Akı, “Hareketli bir yaşam tarzını benimsemek, yalnızca yaşam kalitesini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda yaşam süresine de doğrudan katkı sağlıyor” açıklamasında bulundu.
Fiziksel hareketsizlik, dünya genelinde bulaşıcı olmayan hastalıklar açısından en önemli risk faktörleri arasında dördüncü sırada yer alıyor. Yılda 3,2 ila 5 milyon ölüme neden olduğu tahmin ediliyor diyen Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Semih Akı, “Haftada 1000–2000 kilokalori enerji harcamasına denk gelen 3 ila 5 saatlik tempolu egzersizin ölüm oranlarını belirgin şekilde azalttığını biliyoruz. Buna rağmen yetişkinlerin yüzde 27,5’i haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite hedefini karşılayamıyor. İstanbul’da 2023 yılında yapılan bir araştırma da benzer bir tabloyu ortaya koyuyor; haftada 150 dakikanın üzerinde fiziksel aktivite yapanların oranı yalnızca yüzde 38,7’de kalırken, yaklaşık yüzde 61,3’lük bir kesim önerilen seviyenin altında kalıyor” bilgilerini verdi.
Bahçe işleri saatte 180-360 kalori yakıyor
Hareketsizliğin olumsuz etkilerini azaltmak için ev ortamında uygulanabilecek basit adımların etkili bir başlangıç olduğuna parmak basan Akı, “Gün içerisinde kısa süreli esneme hareketlerine yer vermek, belirli aralıklarla ayağa kalkarak hareket etmek ya da asansör yerine merdivenleri tercih etmek küçük ama önemli değişiklikler arasında sayılabilir” dedi.
Fiziksel aktivite düzeyini değerlendirmede kullanılan MET kavramından bahseden Akı, “MET, vücudun dinlenme halindeki enerji tüketimini temel alır. Orta şiddetteki aktiviteler genellikle 3 ile 6 MET aralığında sınıflandırılır. Bu çerçevede tempolu yürüyüş, saatte yaklaşık 3–6 MET’e, yani 180–360 kilokalori enerji harcamasına karşılık gelirken merdiven çıkma ve bahçe işleri de benzer düzeyde enerji tüketimi sağlar. Kas gruplarını hedef alan kuvvetlendirme egzersizlerinde MET değeri değişkenlik gösterebilse de bu tür çalışmaların haftada en az iki gün yapılması kıymetli” dedi.
Uzun süre oturmak boyun ağrısını artırıyor
Özellikle ofis çalışanlarında boyun ağrısının oldukça yaygın görüldüğüne dikkat çeken Akı, “Veriler, çalışanların yaklaşık yüzde 42 ila 63’ünün yılda en az bir kez bu şikâyeti yaşadığını ortaya koyuyor. Yapılan bir araştırmada bu oran kadınlarda yüzde 45,5 olarak belirlenirken, çeşitli risk faktörlerinin etkisiyle kadınların boyun ağrısı geliştirme olasılığının erkeklere kıyasla yaklaşık iki kat daha yüksek olduğu görülüyor. Uzun süre aynı pozisyonda oturmak, boyun bölgesine binen yükü artırarak ağrı şikâyetlerini artırabiliyor. Düzenli fiziksel aktivite ise bu riski azaltmada önemli bir paya sahip. Bu nedenle gün içinde verilen kısa hareket molaları ve basit egzersizler, altta yatan başka bir sağlık sorunu yoksa şikâyetlerin hafiflemesine katkı sağlayabilir” dedi.
