Avrupa, 12 Ağustos’ta gerçekleşmesi beklenen güneş tutulmasının elektrik şebekesi üzerindeki olası etkilerine karşı hazırlıklarını artırdı. Avrupa Elektrik İletim Sistemi İşletmecileri Ağı’nın (ENTSO-E) hesaplamalarına göre, açık hava koşullarında güneş enerjisinden elektrik üretiminde geçici olarak 9,7 gigavata kadar düşüş yaşanabilir.
Güneş enerjisindeki üretim değişiminin 19.15-21.30 saatleri arasında belirginleşmesi beklenirken, en yüksek etkinin İspanya ve Almanya’da görülmesi öngörülüyor.
Asıl Risk Ani Üretim Değişimi
Güneş tutulmasının elektrik sistemine yönelik riski yalnızca güneş santrallerindeki üretimin azalmasından kaynaklanmıyor. Ay’ın Güneş’in önüne geçmesiyle fotovoltaik tesislerde elektrik üretimi kısa süre içerisinde düşecek.
Tutulmanın sona ermesiyle birlikte güneş ışığının yeniden artması, üretimin de hızlı biçimde yükselmesine neden olacak. Elektrik şebekelerinde üretim ile tüketimin sürekli dengede tutulması gerektiğinden, bu hızlı değişim sistem operatörleri açısından önemli bir operasyonel planlama gerektiriyor.
Avrupa’da Koordineli Önlemler Alındı
ENTSO-E ve Avrupa’daki iletim sistemi işletmecileri, tutulmanın elektrik sisteminde oluşturabileceği dalgalanmaları yönetebilmek amacıyla koordineli tedbirler hazırladı.
Kontrol merkezlerinde görev yapan operatörler tutulmanın beklenen etkileri konusunda önceden bilgilendirildi. Elektrik piyasasındaki katılımcılara da güneş enerjisi üretiminde meydana gelebilecek düşüş hakkında tahminler aktarıldı.
Yerel sistem operatörlerinin gerçek zamanlı karar alma süreçlerini desteklemek için meteoroloji hizmet sağlayıcılarından güncellenmiş fotovoltaik üretim tahminleri alınacak.
Planlı Kesintilerden Kaçınılacak
Tutulma sırasında elektrik sisteminin operasyonel esnekliğinin korunması amacıyla planlı şebeke kesintilerinin mümkün olduğunca önüne geçilecek.
ENTSO-E ayrıca Avrupa ülkeleri arasındaki koordinasyonu güçlendirmek ve tutulma sürecindeki gelişmeleri yakından takip etmek amacıyla özel bir görev gücü oluşturdu. Böylece güneş enerjisi üretimindeki ani değişimin farklı ülkelerdeki elektrik sistemlerine yansımalarının eş zamanlı biçimde izlenmesi hedefleniyor.
Güneş Enerjisinin Payı Yüzde 13’e Ulaştı
Güneş enerjisinin Avrupa elektrik üretimindeki ağırlığının artması, tutulma gibi doğal olayların şebeke üzerindeki etkisini de daha önemli hale getiriyor.
ENTSO-E verilerine göre güneş enerjisi, 2025 yılında Avrupa Birliği’nin toplam elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 13’ünü karşıladı. Yenilenebilir kaynakların elektrik sistemindeki payı yükseldikçe, kısa süreli üretim dalgalanmalarının önceden tahmin edilmesi ve şebeke işletmesinin buna göre planlanması daha kritik bir konu haline geliyor.
Avrupa’daki sistem operatörleri, 12 Ağustos’taki tutulma sırasında güneş enerjisi üretimindeki değişimi yakından izleyerek arz-talep dengesinin korunması için gerekli operasyonel adımları uygulamaya hazırlanıyor.
