Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), İsrail’den tedarik ettiği BARAK MX hava savunma sistemlerine ait görüntüleri ilk kez kamuoyuyla paylaştı. Rum Milli Muhafız Ordusu tarafından gerçekleştirilen etkinlikte sergilenen sistemlerin, GKRY’nin hava savunma mimarisinde kullanılmaya başlandığı görüldü.
8 Eylül’de Kıbrıs Devlet Tiyatrosu’nda düzenlenen Rum Milli Muhafız Ordusu Silahlı Kuvvetler Günü etkinliğine GKRY Savunma Bakanı Vasilis Palmas ve Rum Milli Muhafız Ordusu Komutanı Korgeneral Emmanouil Theodorou da katıldı. Etkinlik sırasında Rum Genelkurmay Başkanlığı tarafından yayınlanan görüntüler, İsrail yapımı BARAK MX sistemlerinin ilk halka açık gösterimi oldu.
BARAK MX Sistemleri İlk Kez Sergilendi
Defence Review GR’nin aktardığı bilgilere göre GKRY, BARAK MX sistemlerini İsrail’den uzun süre kamuoyuna açıklanmadan tedarik etti. Etkinlikte paylaşılan görüntüler ise Rum Milli Muhafız Ordusu Hava Komutanlığı bünyesinde görev yapan sistemin operasyonel kullanıma ilişkin ilk görsel kanıtlarından biri oldu.
Görüntülerde yer alan sistemlerin, GKRY hava sahasının korunmasında ve özellikle İngiliz üslerine yönelik olası hava saldırılarına karşı hava savunma görevlerinde kullanılacağı belirtildi.
İsrail merkezli Israel Aerospace Industries (IAI) tarafından geliştirilen BARAK MX, farklı menzillerdeki tehditlere karşı tek bir mimari üzerinden savunma oluşturabilen modüler bir hava ve füze savunma sistemi olarak öne çıkıyor.
Dört Farklı Füze Menzili Kullanılabiliyor
BARAK MX’in temel özelliklerinden biri, farklı menzil seçeneklerine sahip füze ailesinin aynı sistem içerisinde kullanılabilmesi. Sistem kapsamında 15 kilometre menzilli BARAK SR, 35 kilometre menzilli BARAK MR, 70 kilometre menzilli BARAK LR ve 150 kilometreye kadar menzil sunan BARAK ER füzeleri bulunuyor.
Bu yapı sayesinde sistem, yakın mesafeden uzun menzile kadar farklı hava tehditlerine karşı angajman gerçekleştirebiliyor. Hedefin türü, uzaklığı ve öncelik seviyesine göre uygun füzenin seçilmesi mümkün oluyor.
BARAK füzelerinde aktif radar arayıcı başlık ve çift yönlü veri bağı kullanılıyor. Veri bağı, füzenin uçuş sırasında güncellenmiş hedef bilgilerini almasına imkân sağlarken aktif radar arayıcı başlık, angajmanın son aşamasında hedefin tespit edilmesine yardımcı oluyor.
Füzelerin dikey fırlatma kabiliyeti ise farklı yönlerden gelen hedeflere karşı müdahale esnekliği sağlıyor. Aktif arayıcı kullanımı sayesinde hedefin önleme gerçekleşene kadar yer radarı tarafından sürekli aydınlatılması ihtiyacı da azaltılıyor.
Sistemin Merkezinde ELM-2084 Radarı Bulunuyor
BARAK MX mimarisinin önemli unsurlarından biri de IAI’nin iştiraki ELTA Systems tarafından geliştirilen ELM-2084 Çok Görevli Radar (MMR). 4D AESA teknolojisine sahip mobil radar; hava gözetleme, erken uyarı ve atış kontrolünün yanı sıra roket, topçu mühimmatı ve havan mermilerinin tespitinde de kullanılabiliyor.
ELM-2084, İsrail’in Demir Kubbe, Davud’un Sapanı ve BARAK gibi hava savunma sistemlerinde kullanılan temel sensörlerden biri olarak biliniyor. Radarın AESA anteni, Galyum Nitrür (GaN) tabanlı gönderici/alıcı modüllerinden oluşuyor.
Dakikada 30 devire kadar dönebilen radar anteni 360 derecelik kapsama sağlarken, sistemin resmi olarak açıklanan azami menzili 256 deniz mili, yani yaklaşık 475 kilometre olarak veriliyor.
Doğu Akdeniz’deki Hava Savunma Dengesi Değişiyor
GKRY’nin BARAK MX ve ELM-2084 sistemlerini kullanıma alması, yalnızca Rum tarafının hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesi açısından değil, Doğu Akdeniz’deki sensör ve hava savunma altyapısının gelişimi bakımından da dikkat çekiyor.
ELM-2084 gibi uzun menzilli radarların bölgede konuşlandırılması, uçaklar, insansız hava araçları, seyir füzeleri ve diğer hava hedefleri hakkında kapsamlı bir hava resmi oluşturulmasına imkân sağlayabilir. Bu kapsamda elde edilen radar verilerinin hangi sistemler tarafından işlendiği ve operasyonel ağ içerisinde nasıl kullanıldığı da önem taşıyor.
BARAK MX sistemlerinin İsrail menşeli olması nedeniyle bakım, yazılım güncellemeleri, teknik destek ve veri bağlantıları gibi başlıklarda İsrail tarafıyla kurulacak ilişkinin kapsamı da bölgesel güvenlik açısından takip edilecek unsurlar arasında yer alıyor.
Yunanistan’da Da Benzer Sistemler Gündemde
İsrail menşeli hava savunma teknolojilerinin bölgedeki kullanımının GKRY ile sınırlı kalmaması bekleniyor. Yunanistan’ın İsrail ile yürüttüğü “Aşil Kalkanı” programı kapsamında BARAK MX sistemleri ile ELM-2084 MMR radarlarının tedarik edilmesinin planlanması, Doğu Akdeniz ve Ege’de benzer sensör ve hava savunma altyapılarının yaygınlaşabileceğine işaret ediyor.
Bu gelişmeler, bölgedeki hava savunma kapasitesinin yanı sıra hava sahasının izlenmesinde kullanılan sensör ağlarının kapsamı açısından da yeni bir tablo ortaya çıkarıyor. Özellikle uzun menzilli radarların farklı ülkelerde konuşlandırılması, Doğu Akdeniz ve Ege’de hava faaliyetlerine ilişkin oluşturulan operasyonel hava resminin kapsamını genişletebilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.
