İzmir Milli Kütüphane’nin yüzyıllar boyunca biriktirdiği nadir eserler, kapsamlı bir seçkiyle ilk kez sergiye taşındı. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İzmir Milli Kütüphane iş birliğiyle hazırlanan “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisi, Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde ziyaretçilerini ağırlamaya başladı.
İzmir’in yazılı ve kültürel hafızasının önemli merkezlerinden İzmir Milli Kütüphane’nin Nadir Eserler Koleksiyonu’ndan seçilen eserler, sergi aracılığıyla kamuoyunun beğenisine sunuldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürlüğü ile İzmir Milli Kütüphane tarafından hazırlanan serginin açılışı, Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi Giriş Galeri’de gerçekleştirildi.
Açılış törenine İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı avukat Ulvi Puğ, Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürü ve Sergi Genel Koordinatörü Dr. Serhan Kemal Saygı, sergi danışmanı Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya’nın yanı sıra akademisyenler, kültür-sanat dünyasından isimler ve çok sayıda İzmirli katıldı.
61 Nadir Eser Geçmişten Günümüze Uzanan Bir Yolculuk Sunuyor
Sergide İzmir Milli Kütüphane’nin zengin koleksiyonundan özenle seçilen 61 eser yer alıyor. Seçkide 26 el yazması, 2 taş baskı ve 33 matbu kitap bulunuyor. Eserler, ziyaretçilere farklı dönemlerin bilgi birikimini ve kültürel mirasını yakından görme fırsatı sunuyor.
Serginin dikkat çeken parçaları arasında Enverî tarafından 1464-1465 yıllarında manzum biçimde kaleme alınan Düstûrnâme-i Enverî de bulunuyor. Türk kültürü ve Osmanlı tarihinin önemli kaynakları arasında gösterilen eserin başka bir el yazması nüshası Fransa Milli Kütüphanesi’nde de korunuyor.
Kâtip Çelebi’nin Türkçe coğrafya literatürünün önemli eserlerinden Cihannüma’nın 1732 yılında İbrahim Müteferrika Matbaası’nda basılan nüshası da sergide yer alıyor. Bunun yanı sıra Gutenberg’in hareketli metal harf tekniğiyle 1531’de Latince basılan Aristoteles’in Toplu Eserleri ile Hasan Âşıkî tarafından yazılan nadir bir Kur’an-ı Kerim nüshası da ziyaretçilerin incelemesine sunuluyor.
İzmir Milli Kütüphane koleksiyonunda bulunan 17 İbrahim Müteferrika baskısından 5’i de sergi seçkisinde yer alarak matbaa tarihinin önemli örneklerini bir araya getiriyor.
“Hafıza Korundukça Yaşamaya Devam Ediyor”
Serginin açılışında konuşan Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı, İzmir Milli Kütüphane’nin sahip olduğu koleksiyonun yalnızca kent açısından değil, Türkiye’nin kültürel mirası bakımından da önemli olduğunu belirtti.
Yaklaşık iki milyon kitap, 4 bine yakın süreli yayın, geniş bir gazete arşivi ve 3 bin 500 cilde yaklaşan el yazması koleksiyonuna dikkat çeken Saygı, serginin bu büyük birikimi toplumla buluşturma amacı taşıdığını söyledi.
Saygı, kütüphane ve arşivlerin değerinin yalnızca sahip oldukları eserlerin sayısıyla ölçülemeyeceğini belirterek, bu kaynakların toplumun kültürel hafızasıyla buluşmasının önemine dikkat çekti. Sergiyle İzmir’in yüzyıllar boyunca oluşan entelektüel birikimini farklı kuşaklara aktarmayı amaçladıklarını ifade eden Saygı, eserlerin insanlığın öğrenme ve bilgiyi geleceğe aktarma çabasının tanıkları olduğunu vurguladı.
“İzmir Kültür Tarihi İçin Özel Bir Gün”
Serginin danışmanlığını yapan Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya ise İzmir Milli Kütüphane ile APİKAM’ın kentin kültür hayatındaki önemine dikkat çekti. İki kurumun iş birliğiyle bu kapsamda bir etkinliğin ilk kez düzenlendiğini belirten Akkaya, serginin İzmir’in kültür tarihinde önemli bir yere sahip olacağını ifade etti.
Yaklaşık beş aylık bir çalışmanın sonucunda hazırlanan serginin kent sakinlerinde yeni bir merak oluşturmasını istediklerini belirten Akkaya, ziyaretçilerin serginin ardından İzmir’in kültür kurumlarını ve koleksiyonlarını daha yakından tanımaya yönelmesinin önemli olduğunu söyledi.
Akkaya, serginin yalnızca eserlerin görülmesini sağlayan bir etkinlik olarak kalmaması, ziyaretçilerde kent tarihi ve kültürel miras konusunda yeni sorular oluşturması temennisinde bulundu.
“Bu Kitaplar İzmir’in Ve Türkiye’nin Ortak Mirası”
İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı avukat Ulvi Puğ da kütüphanenin sahip olduğu eserlerin tüm topluma ait olduğunu vurguladı. Yaklaşık iki milyon kitaplık koleksiyonun İzmir’in ve Türkiye’nin ortak kültürel mirası olduğunu belirten Puğ, serginin hazırlanmasına katkı sağlayan kişi ve kurumlara teşekkür etti.
Puğ, İzmir Milli Kütüphane ile APİKAM arasındaki iş birliğinin önemine dikkat çekerek, sınırlı imkânlarla önemli çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti. Serginin hazırlanmasına katkı sunan ekiplere ve İzmir Büyükşehir Belediyesi yöneticilerine teşekkürlerini iletti.
Sergi 15 Kasım’a Kadar Açık
Genel koordinasyonu avukat Ulvi Puğ ile Dr. Serhan Kemal Saygı tarafından yürütülen, danışmanlığını Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya’nın üstlendiği sergiyle İzmir’in yazılı ve kültürel mirasının daha geniş kesimlere ulaştırılması hedefleniyor.
Kentteki kitap ve kütüphane kültürünün tanıtılması, tarihsel koleksiyonların görünür hale getirilmesi ve farklı kuşakların bu eserlerle buluşturulması amacıyla hazırlanan “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisi, 15 Kasım 2026’ya kadar Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi Giriş Galeri’de ziyaret edilebilecek.
