Emekçilerin Sofrası Küçülüyor
Evdeki yemek masası her geçen gün küçülürken, emekçilerin işyerlerinde de yemek miktarları azalıyor. İşverenler, çalışanlarına ya yemek kartı temin ediyor ya da iş yerinde yemek hizmeti sağlıyor. Ancak, yemek kartı şirketlerine göre, bir ay boyunca işçinin öğle yemeklerini karşılamak üzere verilen kartlar, sadece 10-12 günde tükeniyor. Yemek şirketlerine göre, artan maliyetler nedeniyle işverenler, iş yerlerindeki yemeklerin porsiyonlarını gün geçtikçe daha da küçültebiliyor.
İktidarın KDV’den muaf yemek ücreti sınırını artırarak işverenleri bu konuda teşvik etmesi beklenirken, sendikalar acil zam talep ediyor. İşverenin yasal yemek ücreti ödemesi için işçinin günlük yemek bedeli vergiden muaf tutuluyor. Bu bedel ilk kez 1961 yılında belirlenmişti. 1998 yılında günlük brüt asgari ücretin yüzde 57’sine tekabül ediyordu. 2024 yılı başında ise bu bedel 187 TL olarak belirlenmiş, bu da günlük brüt asgari ücretin yalnızca yüzde 28’ine denk geliyor. Üstelik yılbaşında belirlenen bu ücret, 9 ay içinde enflasyonun yüzde 44 artmasına rağmen değişmedi.
Yemek kartı sektörünün önde gelen isimlerinden Edenred Türkiye CMO’su Zeynep Ege Dura, “Çok uzağa gitmeye gerek yok. Sadece 4 ay önce bile bakiyeler 14-15 günde tükenirken, şu anda bu süre 11-12 güne kadar düştü. Günümüz ekonomik koşullarında mevcut yemek bedeli, çalışanları tatmin etmiyor. Dengeli bir öğle yemeği, ortalama 250-300 TL’ye mal oluyor. Günlük yemek bedeli istisnası, ilk çıktığı yıllarda olduğu gibi günlük brüt asgari ücretin yarısına sabitlenmelidir” şeklinde konuştu.
Yemek Sanayicileri Federasyonu Başkanı Hüseyin Bozdağ ise şunları ifade etti: “Bizim maliyetlerimiz gerçekten çok artıyor. Sanayici de zorda. Fakat yeni yapılan sözleşmelerde artık daha basit yemeklere ilgi gösteriliyor. Öyle zengin açık büfeler veya salata barları talep görmüyor.”
İşçi Hakları Tehdit Altında
İşçi haklarının her alanda gasp edildiği ve emekçilerin her geçen gün yoksullaştığı bir dönemden geçildiğini belirten DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, şu ifadeleri kullandı: “Özel sektör çalışanlarının ve kamu işçilerinin sosyal haklarını korumak, devletin asli görevlerinden biridir. Devlet, bu sosyal haklarla özel sektöre öncülük etmek zorundadır. Ancak bizde, ilk olarak devlet tasarruf tedbirleri kapsamında çalışanların sosyal haklarına göz dikmiştir. Bu durum, özel sektöre cesaret vermekte ve özel sektördeki işçilerin öğünlerini geçiştirmesi, aç karnına çalışması da devletin sorumluluğunu yerine getiremediğinin bir göstergesidir.”
