İran basını, ABD ile İran arasında yaşanan gerilim nedeniyle yaklaşık üç haftadır gemi trafiğine kapalı olan Hürmüz Boğazı’ndan ilk Katar sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) gemisinin geçiş yaptığını duyurdu. Gelişme, küresel enerji piyasaları açısından önemli bir adım olarak değerlendirilirken, boğazdaki kontrollü geçişlerin yeniden başlamasına yönelik beklentileri de artırdı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’na yakınlığıyla bilinen Fars Haber Ajansı’nın aktardığına göre, Katar’a ait LNG gemisi İran’ın belirlediği güvenlik rotasını takip ederek Hürmüz Boğazı’nı sorunsuz şekilde geçti ve Umman Denizi yönünde seyrine devam etti.
Katar LNG Gemisine Geçiş İzni Verildi
Haberde, Hürmüz Boğazı’nın ABD ile İran arasında yaşanan askeri gerilim nedeniyle yaklaşık üç hafta önce gemi trafiğine kapatıldığı hatırlatıldı.
İranlı yetkililerin belirlediği güzergâha uyan Katar LNG gemisine geçiş izni verildiği belirtilirken, geminin herhangi bir güvenlik sorunu yaşamadan boğazı geçerek Umman Denizi’ne ulaştığı ifade edildi.
Bu gelişme, enerji sevkiyatlarının yeniden kademeli olarak normale dönebileceğine ilişkin beklentileri güçlendirdi.
Gerilim Sonrası Yeni Düzenleme
İran ile ABD arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen müzakereler sonucunda 14 Haziran’da çatışmaların durdurulmasını ve sorunların diplomatik yollarla çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakat sağlanmıştı.
Anlaşmanın ardından gemi trafiği yeniden başlamış olsa da İran, yalnızca kendi belirlediği rotaları kullanan gemilere geçiş izni vereceğini açıklamıştı. Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin kendi kontrolü altında yürütülmesi gerektiğini savunarak zaman zaman bazı gemilere müdahalede bulundu.
Hürmüz Boğazı Neden Kapatılmıştı?
İran’ın bazı ticari gemilere müdahale etmesinin ardından ABD tarafından düzenlenen askeri operasyonlar bölgedeki tansiyonu yeniden yükseltmişti.
Yaşanan gelişmeler sonrasında İran, 12 Temmuz’da Hürmüz Boğazı’nı ikinci bir duyuruya kadar gemi trafiğine kapattığını ilan etti. ABD ise bir gün sonra, 13 Temmuz’da yaptığı açıklamada boğazın Umman Denizi tarafındaki geçişleri kendi güvenlik önlemleri kapsamında durdurduğunu bildirmişti.
Karşılıklı adımlar, dünyanın en önemli enerji taşımacılığı güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini büyük ölçüde sekteye uğratmıştı.
Enerji Piyasalarının Gözü Hürmüz Boğazı’nda
Küresel petrol ve LNG ticaretinin önemli bir bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor. Bu nedenle boğazdaki güvenlik durumu, enerji arzı ve uluslararası piyasalardaki fiyat hareketleri açısından kritik önem taşıyor.
Üç hafta aradan sonra ilk Katar LNG gemisinin geçiş yapması, kontrollü normalleşme sürecinin başladığı yönünde değerlendirilirken, uzmanlar boğazdaki geçişlerin bundan sonraki dönemde İran ve ABD arasındaki diplomatik sürecin seyrine bağlı olarak şekilleneceğini belirtiyor. Enerji piyasaları ise bölgedeki gelişmeleri yakından izlemeyi sürdürüyor.
