ABD’nin Connecticut eyaletinde, gelecekteki yük taşımacılığı yatırımlarına ve politika kararlarına yön vermesi planlanan Eyalet Çapında Yük Taşımacılığı Planı taslağı kamuoyunun görüşüne sunuldu. Çok modlu bir yaklaşım üzerine hazırlanan taslakta demiryolunun yanı sıra kara yolu, liman, boru hattı, posta ve hava taşımacılığı da kapsam altına alındı.
Connecticut Ulaştırma Bakanlığı (CTDOT) tarafından 5 Ağustos’ta yayımlanan taslak için bölge sakinleri, işletmeler ve sektör temsilcilerinin görüşleri 4 Eylül’e kadar alınacak. Planın, eyalette gelecekte gerçekleştirilecek yük taşımacılığı yatırımlarının önceliklendirilmesine yönelik uzun vadeli bir çerçeve oluşturması hedefleniyor.
Yük Taşımacılığında Büyük Artış Bekleniyor
CTDOT verilerine göre 2024 yılında Connecticut üzerinden yaklaşık 168 milyon ton yük taşındı. Karayolu, demiryolu, liman, boru hattı, posta ve hava yoluyla taşınan yüklerin toplam değerinin yaklaşık 392 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
Kurum, eyaletten geçen yükün değerinin 2050 yılına kadar yüzde 92 oranında artmasını bekliyor. Bu nedenle hazırlanan yeni planın, artması öngörülen taşımacılık talebine karşı altyapı ihtiyaçlarının belirlenmesinde önemli bir referans olması amaçlanıyor.
CTDOT, planı kamu kurumları, ortak kuruluşlar ve özel sektör açısından stratejik bir planlama aracı olarak değerlendiriyor. Kısa vadeli yaklaşım mevcut Eyalet Ulaşım Geliştirme Programı kapsamında yük taşımacılığına sağlanan katkıları ele alırken, uzun vadeli bölümde sistemin ihtiyaçları ve karşılaşabileceği sorunlara odaklanılıyor.
Demiryolu Stratejik Çerçevenin Parçası
Taslak plan, demiryolunu Connecticut’ın genel yük taşımacılığı stratejisi içerisinde konumlandırıyor. Bununla birlikte CTDOT’un kamuya açık yük taşımacılığı programında şu aşamada onaylanmış veya finansmanı kesinleşmiş ayrı bir demiryolu yatırım paketi bulunmuyor.
Uzun vadeli önerilerin belirli projelerden çok genel öncelikleri ortaya koyması planlanıyor. CTDOT, taşımacılık koşullarının zaman içinde değişebileceğine dikkat çekerek bu yaklaşımın gelecekte ortaya çıkabilecek ihtiyaçlara uyum sağlamasına önem veriyor.
Federal düzenlemeler ise eyalet planlarına yatırım boyutu da kazandırıyor. Şubat 2026’da yürürlüğe giren ABD Ulaştırma Bakanlığı kılavuzuna göre Eyalet Yük Taşımacılığı Planları, demiryolu dahil ilgili ulaşım modlarındaki yük hareketlerini, ihtiyaçları ve sorunları değerlendirmek zorunda. Planlarda ayrıca öncelikli projelerin yer aldığı bir Yük Yatırım Planı bulunması gerekiyor.
Kamuoyu Süreci Eylül’de Sona Erecek
Connecticut’ta taslağın 4 Eylül’e kadar kamuoyunun görüşüne açık olması, doğrudan yeni bir demiryolu yatırım programının onaylandığı anlamına gelmiyor. Bu süreç, planın nihai hale getirilmesinden önce görüş ve önerilerin toplanmasına yönelik bir istişare aşaması olarak yürütülüyor.
CTDOT’un değerlendirmelerin tamamlanmasına ilişkin kesin takvimi henüz açıklanmış değil. Kamuoyu sürecinin ardından planın federal gereklilikler doğrultusunda incelenmek üzere Federal Karayolu İdaresi’nin (FHWA) ilgili bölge ofisine sunulması bekleniyor.
FHWA, eyaletlerin hazırladığı yük taşımacılığı planlarının federal kurallara uygunluğunu takip ediyor ve planları onaylıyor. Connecticut’ın önceki 2022-2026 dönemini kapsayan Eyalet Çapında Yük Taşımacılığı Planı da bu süreçten geçerek Ocak 2023’te FHWA onayı almıştı.
Demiryolu Yatırımları İçin Yol Haritası Oluşturacak
Yeni taslağın demiryolu işletmecileri ve tedarikçileri açısından önemi, doğrudan bir proje listesi sunmasından ziyade gelecekteki yatırım önceliklerini şekillendirecek bir çerçeve oluşturmasında görülüyor.
Planın tamamlanmasının ardından belirli demiryolu projelerinin hayata geçirilebilmesi için ayrıca planlama, finansman, onay ve uygulama süreçlerinin tamamlanması gerekecek. Böylece Connecticut’ın artması beklenen yük hareketlerine hazırlanırken demiryolunu da çok modlu taşımacılık sisteminin önemli unsurlarından biri olarak değerlendirmesi bekleniyor.
