Küresel motorin piyasası, kış aylarına düşük stoklarla girmeye hazırlanıyor. Rusya ve Orta Doğu kaynaklı arz kesintileri rafine ürün piyasasında daralmaya yol açarken, yüksek kapasiteyle çalışan rafineriler yeni üretim artışı için hareket alanını sınırlıyor. Sektör temsilcileri, özellikle kış döneminde motorin talebinin yükselmesiyle birlikte piyasanın daha kırılgan hale gelebileceğine dikkat çekiyor.
Günlük 4 Milyon Varillik Arz Kaybı
Singapur’da gerçekleştirilen APPEC 2026 konferansında değerlendirmelerde bulunan Vitol Üst Yöneticisi Russell Hardy, küresel rafine ürün piyasasında Rusya ve Orta Doğu kaynaklı önemli miktarda arz kaybı yaşandığını belirtti.
Hardy’nin verdiği bilgilere göre Rusya’dan kaynaklanan günlük rafine ürün arz açığı yaklaşık 2 milyon varile ulaşırken, Orta Doğu’daki kesintilerin de benzer büyüklükte olduğu ifade edildi. Böylece iki bölgedeki toplam kayıp günlük yaklaşık 4 milyon varili buluyor.
Rusya’daki rafineri problemleri ve ihracata yönelik kısıtlamalarla Orta Doğu’daki çatışmaların aynı döneme denk gelmesi, motorin başta olmak üzere rafine ürünlerde arz ve talep dengesini daha hassas bir noktaya taşıyor.
Stoklar Kış Öncesinde Hızla Azaldı
Piyasadaki arz açığının önemli bölümünün mevcut stoklardan karşılanması, sektörün en büyük endişelerinden biri olarak öne çıkıyor. Hardy, küresel piyasalardaki fazla stokların sürekli kullanıldığını ve depolardaki seviyelerin artık oldukça düşük noktalara gerilediğini söyledi.
Stokların zayıflaması, kış aylarında talebin artmasıyla birlikte fiyat hareketlerinin daha sert olabileceği anlamına geliyor. Motorinin taşımacılık, tarım, sanayi ve inşaat sektörlerinde yoğun şekilde kullanılması, bazı ülkelerde ise ısınma amacıyla devreye girmesi nedeniyle kış dönemindeki talep artışı piyasalar açısından kritik önem taşıyor.
Rafineriler Yüksek Kapasiteyle Çalışıyor
Arz açığının kısa sürede kapatılmasının önündeki engellerden biri de rafinerilerin mevcut kapasite kullanım oranları. Phillips 66 Küresel Ticaret Kıdemli Başkan Yardımcısı Mark Senn, ABD’deki rafinerilerin büyük bölümünün halihazırda yüksek kapasiteyle faaliyet gösterdiğini belirterek yeni talebi karşılamak için önemli bir üretim alanı bulunmadığına işaret etti.
ABD’de motorin fiyatlarının geçen hafta rekor seviyelere ulaşması da piyasadaki sıkışıklığı gözler önüne serdi. Rafinerilerin motorin üretiminden elde ettiği marjın varil başına 108,02 dolara kadar yükselmesi, gün içindeki en yüksek seviyeye işaret etti.
Türkiye’de Motorin 90 Liraya Dayandı
Küresel motorin piyasasındaki arz sıkışıklığı Türkiye açısından da yakından takip ediliyor. Türkiye’de akaryakıt fiyatları uluslararası ürün fiyatlarının yanı sıra ham petrol fiyatı, döviz kuru ve vergi uygulamalarından etkileniyor. Rafine ürün maliyetlerinin uzun süre yüksek kalması ise pompa fiyatları üzerinde ek baskı oluşturabiliyor.
8 Eylül itibarıyla motorinin litre fiyatı İstanbul Avrupa Yakası’nda 88,89 TL, Ankara’da 90,02 TL ve İzmir’de 90,29 TL seviyesinde bulunuyor. Küresel arz sorunlarının sürmesi durumunda Türkiye’deki motorin fiyatlarının yalnızca petrol fiyatlarındaki değişimden değil, uluslararası motorin piyasasındaki hareketlerden de daha fazla etkilenmesi bekleniyor.
Kış Talebi Fiyatların Yönünü Belirleyecek
Önümüzdeki dönemde piyasaların kaderini, Rusya ve Orta Doğu’nda devre dışı kalan rafine ürün kapasitesinin ne kadar sürede yeniden devreye alınabileceği belirleyecek. Düşük stok seviyeleri ve yüksek rafineri kullanım oranlarının aynı anda görülmesi, uzun süreli arz kesintilerinin fiyat baskısını kış aylarına taşıma riskini artırıyor.
Öte yandan yüksek yakıt fiyatlarının talep üzerinde de baskı oluşturması bekleniyor. Vitol, pahalı yakıt ve arzın sınırlı kalmasının küresel petrol talebini 2026’da geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 1,5 milyon varil azaltabileceği öngörüsünde bulunuyor. Bu nedenle kış aylarında arz-talep dengesi ve stok seviyeleri, motorin fiyatlarının seyri açısından belirleyici olacak.
