Küresel petrol piyasalarında haftanın ilk yarısında 110 dolara yaklaşan Brent petrolün varil fiyatında geri çekilme görüldü. Brent petrol, 16 Eylül’deki işlemleri yüzde 2,64 kayıpla 105,61 dolardan tamamlarken, bugünkü işlemlerde 105,85 dolar civarında yatay bir seyir izledi.
Petrol fiyatlarının yönünde Suudi Arabistan’ın saldırılar nedeniyle devre dışı kalan kritik enerji altyapısını yeniden çalıştırma planları, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol taşımacılığını artırma girişimleri ve ABD petrol stoklarına ilişkin veriler belirleyici oluyor. Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı petrol boru hattını yeniden devreye almaya hazırlanması, arz tarafındaki endişelerin bir miktar azalmasını sağladı.
Boru Hattında Kademeli Dönüş Planı
Bölgeden gelen bilgilere göre Suudi Arabistan’ın milli petrol şirketi Aramco, geçen hafta insansız hava araçlarıyla gerçekleştirilen saldırılar sonrasında kullanılamaz hale gelen yaklaşık 1.200 kilometrelik Doğu-Batı boru hattının kapasitesinin yarısını birkaç gün içinde yeniden devreye almayı hedefliyor.
Hattın tamamen eski kapasitesine ulaşmasının ise yaklaşık 6 haftayı bulması bekleniyor. Günlük yaklaşık 7 milyon varil taşıma kapasitesine sahip olan boru hattı, ülkenin doğusundaki petrol üretim sahalarını Kızıldeniz kıyısında bulunan Yanbu Limanı’na bağlıyor.
Bu güzergah, petrolün Hürmüz Boğazı’ndan geçirilmeden ihraç edilmesine imkan tanıdığı için Suudi Arabistan açısından stratejik önem taşıyor.
Küresel Arzın Yüzde 4’ü Risk Altındaydı
Saldırılar sonrasında boru hattının tamamen devre dışı kalması, Suudi petrolünün ihracatında uzun süreli bir aksama yaşanabileceği endişesini beraberinde getirmişti. Hattın uzun süre kullanılamaması durumunda küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4’ünün risk altına girebileceği değerlendirilmişti.
Ancak hattın yeniden ve kademeli olarak işletmeye alınacağına ilişkin planlar, piyasada arz kaybının kalıcı olmayabileceği beklentisini güçlendirdi. Bu durum, petrol fiyatlarında son günlerde görülen yükselişin hızını da sınırladı.
Hürmüz Boğazı’nda Sevkiyat İçin Yeni Adımlar
Suudi Arabistan’ın, ABD’nin askeri desteğiyle Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışını artırmaya yönelik girişimlerde bulunduğu belirtiliyor. Riyad’ın ayrıca Umman’daki Sohar Limanı’nda gemiden gemiye petrol transferleri gerçekleştirmeye başlayarak boru hattında yaşanan aksamanın ihracat üzerindeki etkilerini azaltmaya çalıştığı aktarılıyor.
Bu gelişmeler, küresel petrol piyasasında daha büyük ve uzun süreli bir arz açığı yaşanacağına yönelik endişeleri bir miktar hafifletti.
Bununla birlikte uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki risklerin tamamen ortadan kalkmadığına dikkat çekiyor. Boğazdan geçen gemilerin sayısının halen düşük seviyelerde olması ve bölgedeki askeri gerilimin sürmesi, petrol fiyatları açısından risklerin devam ettiğini gösteriyor.
ABD Petrol Stokları Beklentilerin Altında Geriledi
Petrol fiyatlarını etkileyen bir başka gelişme ABD’de açıklanan haftalık petrol stokları oldu. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin verilerine göre, 11 Eylül’de sona eren haftada ticari ham petrol stokları 640 bin varil azalarak 423,4 milyon varile indi.
Ancak piyasa beklentisi stokların yaklaşık 1,6 milyon varil azalması yönündeydi. Gerçekleşen düşüşün beklentinin altında kalması, ABD’de petrol talebinin ve piyasadaki arz koşullarının fiyatları yukarı taşıyacak ölçüde sıkılaşmadığı şeklinde değerlendirildi.
Petrol Fiyatlarında Gözler Hürmüz Ve Altyapıda
Analistler, petrol piyasasında fiyatların yönü açısından Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın seyri ile Suudi Arabistan’ın petrol altyapısının ne ölçüde istikrarlı biçimde çalışacağına odaklanıldığını belirtiyor.
Doğu-Batı boru hattında planlanan kısmi kapasitenin kısa sürede devreye alınması ve Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışının yüksek seviyelerde devam etmesi halinde arz endişelerinin azalabileceği ifade ediliyor.
Buna karşılık bölgede yeni saldırıların gerçekleşmesi veya Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayısının belirgin biçimde düşmesi durumunda, petrol piyasasında yeniden daha yüksek bir risk priminin oluşabileceği değerlendiriliyor.
