İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ve Vali Münir Karaloğlu, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesince İslam’ın Altın Çağı döneminde dünyanın sayılı dehâlarından büyük mühendis El Cezeri’nin“Olağanüstü Makineleri Sergisi”nin açılışını yaptı.
Müslüman bilim insanı El Cezeri’nin 13’üncü yüzyılda kaleme aldığı Kitab-ülHiyel’deki makine çizimlerinin çalışır makinelere dönüştürüldüğü “Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri Sergisi”Keçi Burcu’nda açıldı.
Baykar’ın geliştirdiği Türkiye’nin ilk uçan arabası “Cezeri”nin yanı sıra ünlü İslam alimi El Cezeri’nin çizimlerinin çalışır makinelere dönüştürüldüğü 25 prototipin de yer aldığı sergiye vatandaşlar yoğun ilgi gösterdi.
Sergi açılışında konuşan Bakan Soylu, tarihin, medeniyetin ve kültürün bıraktığı miras içerisinde gerçekleşen sergide olduğu için onur duyduğunu söyledi.
Büyük bir medeniyetten geldiklerini belirten Soylu, şöyle konuştu: “Biz büyük bir medeniyetin evlatlarıyız. Bizi kendi medeniyetimizden ayırmak isteyenler ilk önce medeniyetimizi karaladılar. Birliğimizi ve beraberliğimizi ötekileştirmeye ve ötelemeye çalıştılar. Ardından özgüvenimizi almaya çalıştılar. Ama bizim hamurumuz, karakterimiz bu medeniyete güçlü bir şekilde yoğrulmuştur. Piri Reis’ten Harezmi’ye kadar İbni Sina’dan Cezeri’ye kadar hem fennin hem ilmin hem tekniğin hem maneviyatın bütün anlayışını bu medeniyette yoğuran bir güçlü karakterin evlatlarıyız. O gün dünyanın ihtiyacı olduğu için dünyaya verebileceklerini ifade eden bu anlayışı, o gün dünyanın kabul ettiği bu anlayışa bugün de ihtiyaç olduğunu, burada sevgili genç kardeşlerime ifade etmek istiyorum.”
“Barış ve huzurda bilginin peşinden gidebilirsiniz”
İnsanlığa, geleceğe ve geçmişin bıraktığı miraslara sahip çıkabileceğini bilen bir anlayıştan geldiklerini ifade eden Soylu, şunları dile getirdi:
“Ancak barış ve huzurda bilginin peşinden gidebilirsiniz. Ancak barışta insanlığa doğru üretimde bulunabilirsiniz. Aksi takdirde bunu gerçekleştiremezsiniz. Kargaşanın içerisinde öğretemezsiniz. Sabah kalktığınızda endişe içerisinde olursanız bilimden koparsınız, tarihinizden de koparsınız, size bırakılanlardan da koparsınız. Ve size emanet edilenlerden de koparsınız. Biz gençlerimizi de çocuklarımızı da doğruya sevk etmek için elimizden gelen her şeyi yapmayı, kendimize ait sadece bu coğrafyanın bir talimatı değil, insanlığın bir talimatı olarak görüyoruz. Yapacak çok işimiz var.”
Dünyada bir nefret ve düşmanlık oluşturulduğunu kaydeden Soylu, şunları aktardı: “Bizim yolumuz belli. Yıllar önce bu coğrafyada çizilmiş, bugün kötülük yapmış bir kişi için burada değiliz, tam tersi Artuklu Sarayı’nın Başmühendisi için buradayız. Tarihimize kadar gelmiş ve hepimizi hayran bırakan icatları ortaya koyan bilimin peşinde nelerin olabileceğini yüzyıllar önce gerçekleştirmiş bir ilim insanı için buradayız. Onu anıyoruz. Ona şükranlarımızı ve minnetlerimizi iletiyoruz. Örnek gösteriyoruz. Onun gibi ve ondan daha iyi olmak lazım diye kendi kendimize salık veriyoruz. Ama kötülüğü örnek göstermiyoruz. Yakanları yıkanları örnek göstermiyoruz. Tarihte şehirleri ortadan kaldıranları, kütüphaneleri ortadan kaldıranları, insanları birbirine nefret iklimine ittirenleri örnek göstermiyoruz.”
“Cezeri’ye bakıp bir ölçü ortaya koymalıyız”
Cezeri’nin yaptıklarından bütün dünyanın istifade ettiğini vurgulayan Soylu konuşmasını şöyle tamamladı:
“Sadece Cezeri’nin değil, bu coğrafyada yaşayan bizim bütün büyüklerimizin, Yunus Emre’den, Mevlana’ya, İdrisi Bitlis’ten Ahmedi Hani’ye Ahmet Yesevi’ye kadar coğrafyamızın büyüklerini kendimize bir nefes alanı olarak bakabiliyoruz. Onun için. Yapacak çok işimiz var. Cezeri’ye bakıp yapacak işlerimiz konusunda kendimize ölçü biçmeliyiz. Cezeri’ye bakıp sadece kendi coğrafyamızda değil etrafımızdaki coğrafyaya dünyaya bir ölçü ortaya koymalıyız. Sayfalar dolusu, kitaplar dolusu anlatmayacaklarını gençlerimiz gelip burada görecekler. Görmek mi? Gezmek mi? okumak mı? Her birinin kendi ayrı üstünlüğü var ve her birinin kendi ayrı üstünlüğünün lezzetini burada tadacaklar.”
“Başımıza icat çıkarın”
Ardından konuşan Vali Karaloğlu, Cezeri’nin Diyarbakır İçkale’deArtukluSarayı’nda 26 yıl başmühendislik yaptığını ve bütün icatlarını, deneylerini Diyarbakır’da gerçekleştirdiğini söyledi.
Karaloğlu şunları kaydetti: “800 yıl sonra onun, o gün icat ettiğimakinaların burada sergileniyor olması aslında coğrafyaya, medeniyetimizin kodlarına bir mesaj, gençlerimize,UyanışGençliğe bir mesaj.Biz diyoruz ki sevgili yavrularımız, sevgili gençlerimiz eğer merak ederseniz, eğer denemekten bıkmazsanız sizde yeni Cezerilerolabilirsiniz. Ne olur merak edin,başımıza icat çıkarın. Biz sizin başımıza icat çıkarmanızı istiyoruz.Sayın Bakanım bugün yoğun programınıza rağmen bu güzel sergimizin açılışında şehrimizi, bizleri şereflendirdiniz. İnşallah sergimiz Diyarbakır’da başlayan yeni dirilişe yeni uyanışa bilimsel açıdan katkı versin diye temenni ediyoruz.”
İstanbul Cezeri Müzesi Genel Müdür Yardımcısı Nisanur Çalışkan ise İstanbul’daki müzede yer alan en önemli parçaları Diyarbakırlılarla buluşturmak istediklerini söyledi.
Çalışkan, şöyle konuştu: “Rahmetli babam Durmuş Çalışkan, 20 yıl kadar Cezeri’nin kitabından makine ve otomatlarını bir mühendislik yaklaşımıyla yola çıkarak projelendirdi. Bu çalışmaları yaparken İstanbul Cezeri Müzesini kurduk. Ardından onu kaybettik ve vefa borcumuzu yerine getirmemiz gerekiyordu. Tüm projeleri üretilmeye yönelik yeniden ele aldık. Cezeri’nin makine ve otomatlarının yanı sıra Cezeri’nin mekanik prensiplerini çocukların ve yetişkinlerin de anlamasına yönelik tüm temel prensipleri yeniden farklı cihazlarla ürettik. Özellikle çocuklara ilham kaynağı olmasını umuyoruz.”
Konuşmaların ardından Bakan Soylu, Karaloğlu ve katılımcılar serginin açılış kurdelesini kesti. Soylu ve Karaloğlu, sergiyi gezerek makineler hakkında bilgi aldı.
Açılışa, AK Parti Diyarbakır Milletvekilleri Oya Eronat, Ebubekir Bal, AK Parti İl Başkanı Muhammed Şerif Aydın, kurumların temsilcileri ve gençler katıldı.
“Cezeri’nin Olağanüstü Makineleri Sergisi”
18 Mayıs’a kadar ziyaretçileri ağırlayacak Sergi, Durmuş Çalışkan’ın 15 yılı aşkın çalışmalarının meyvesi olarak dünyada bir ilkin gerçekleştirildiği Cezeri’nin makinelerinin eş ölçekte, aynı malzeme ve teknik ile üretilmesi ile ortaya Cezeri’nin yol göstericiliğinden yola çıkarak yapılmış 25 olağanüstü makineden oluşuyor.
Sergide, Filli Su Saati, Yılan Mekanizması,Kayıkçılı Su Saati Çalgıcı Figürü, Çocuklu Otomatik Lavabo, Tavus Kuşlu Otomatik Lavabo, İçecek Sunan Çocuk Otomatı, Kan Ölçme Otomatı, Dört Sürgülü Kapı Kilidi, Geometrik Çizim Aleti ve Küresi ile Çok Amaçlı Kefe Uygulaması’nın arasında bulunduğu 25 eser ve Türkiye’de yapılıp Cezeri adı verilen ilk uçan araba sergileniyor.
