14 Aralık, Miladi takvime göre yılın 348. (artık yıllarda 349.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 17.
Demiryolu
- 14 Aralık 1925 İsmet Paşa kabinesinde Nafia Vekili Süleyman Sırrı Bey Samsun ve Edirne demiryollarını incelemek için yaptığı seyahat sonrası zatürreden vefat etti. “Ülkeyi demir ağlarla örmek” sözünün sahibi olduğu söylenir.
Olaylar
- 557 – Konstantinopolis’te büyük bir deprem meydana geldi.
- 1819 – Alabama, ABD’nin 22. eyaleti oldu.
- 1900 – Bilim adamı Max Planck, kuantum teorisini Berlin Fizik Birliği’ne sundu.
- 1911 – Norveçli Roald Amundsen, Güney Kutbu’na ulaştı.
- 1927 – Çin’de Çan Kay-Şek Kuvvetleri, Kanton’daki komünist ayaklanmayı bastırdı.
- 1936 – İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi kuruldu.
- 1939 – Sovyetler Birliği, Milletler Cemiyeti üyeliğinden çıkarıldı.
- 1954 – Kıbrıs sorunu Birleşmiş Milletler’de görüşüldü. Türk delegesi Selim Sarper, “Kıbrıs, Türk sahillerinden 40 mil ötededir. Yunanistan’a 600 mil mesafede olan bu ada Yunanistan’ın olamaz” dedi.
- 1955 – Arnavutluk, Avusturya, Bulgaristan, Kamboçya, Seylan (şimdiki Sri Lanka), Finlandiya, Macaristan, İrlanda, İtalya, Ürdün, Laos, Libya, Nepal, Portekiz, Romanya ve İspanya Birleşmiş Milletler’ne dahil edildiler.
- 1960 – Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) kuruldu. 9 Ortak Pazar üyesi ile Avrupa Serbest Ticaret Birliği EFTA’ya üye 7 ülke, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada tarafından kuruldu. Türkiye de anlaşmayı imzaladı.
- 1960 – İstanbul Boğazı’nda Yunan World Harmony ve Yugoslav Peter Verovitz tankerleri çarpıştı. İskeledeki Tarsus yolcu gemisinin de yanmasına neden olan kazada 20 kişi öldü, tonlarca petrol denize döküldü.
- 1962 – NASA’nın Mariner-2 adlı uzay aracı, Venüs gezegeninin yakınından geçti. Mariner-2 dünyaya Venüs hakkında bilgi yolladı.
- 1977 – CHP’li Aytekin Kotil, İstanbul Belediye Başkanı oldu.
- 1977 – Tunç Okan’ın yönettiği “Otobüs” filmi gösterime girdi.
- 1981 – İsrail, Suriye kontrolündeki Golan Tepeleri’ni ilhak etti.
- 1983 – İstanbul Vaniköy’deki 100 yıllık Hasan Birinci Yalısı, çıkan yangında tamamen yandı.
- 1989 – Şili’de ilk demokratik seçimler yapıldı.
- 1990 – Polonyalı futbolcu Roman Kosecki, 2 milyon dolara Galatasaray’a transfer oldu; bu rakam Türkiye’de o güne kadar ödenen en yüksek transfer ücretiydi.
- 1994 – Demokrasi Partisi (DEP) avukatlarından Av. Faik Candan öldürülmüş olarak bulundu.
- 1994 – Aksiyon dergisi yayın hayatına başladı.
- 1995 – Savaşın tarafları Alia İzzetbegoviç (Bosna), Slobodan Milošević (Sırbistan), ve Franjo Tuđman (Hırvatistan) arasında Dayton Antlaşması, Dayton-Ohio’da (ABD) imzalandı. Eski Yugoslavya’da son üç yıldır süren savaş sona erdi.
- 1996 – Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu’nun (KESK) Ankara’da düzenlediği “Demokratik devlet, halk için bütçe” mitingine 100.000 kişi katıldı.
- 1999 – Fransa’dan Türkiye’ye iadesi kararlaştırılan organize suç örgütü lideri Alaattin Çakıcı Türkiye’ye getirildi.
- 2000 – 18 cezaevinde, 865 tutuklu ve hükümlünün başlattığı ve 20 Kasım’da ölüm orucuna dönüştürülen açlık grevini sona erdirmek üzere harekete geçen ara bulucu heyet grevin sona ermesi için girişimlerde bulundu. Heyetin tutuklu temsilcileriyle yürüttüğü görüşmeler sonuç alınamadan sona erdi.
- 2002 – Irak’taki BM silah denetçileri şefi Hans Blix, Irak’tan geçmişte ve şu anda kimyasal, biyolojik ve balistik füze programlarıyla ilgili çalışan bilim adamlarının listesini istedi.
- 2002 – DYP 7. Olağan Büyük Kongresi’nde, Elâzığ milletvekili Mehmet Ağar, Genel Başkan seçildi.
Doğumlar
- 1009 – Go-Suzaku, Japonya’nın geleneksel veraset düzenine göre 69. imparatorudur (ö. 1045)
- 1503 – Nostradamus, Fransız astrolog ve fizikçi (ö. 1566)
- 1546 – Tycho Brahe, Danimarkalı astrolog (ö. 1601)
- 1631 – Anne Conway, İngiliz filozoftu (ö. 1679)
- 1640 – Aphra Behn, İngiliz oyun yazarı, şair, çevirmen (ö. 1689)
- 1853 – Errico Malatesta, İtalyan anarşist yazar (ö. 1932)
- 1864 – Frank Campeau, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1943)
- 1870 – Karl Renner, Avusturya Devlet Başkanı (ö. 1950)
- 1883 – Morihei Ueshiba, Japon dövüş sanatı üstadı ve Aikidonun kurucusu (ö. 1969)
- 1887 – Xul Solar, Arjantinli ressam ve heykeltıraş (ö. 1963)
- 1895 – VI. George, Birleşik Krallık Hükümdarı (ö. 1952)
- 1895 – Paul Eluard, Fransız şair (ö. 1952)
- 1897 – Kurt Schuschnigg, Avusturyalı siyasetçi (ö. 1977)
- 1901 – Paulos, Yunanistan kralı (1947-1964) (ö. 1964)
- 1908 – Morey Amsterdam, Amerikalı oyuncu ve komedyen (ö. 1996)
- 1909 – Edward Lawrie Tatum, Amerikan genetikçi ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1975)
- 1911 – Spike Jones, Amerikan şarkıcısı (ö. 1965)
- 1911 – Hans von Ohain, jet motorunun mucitlerinden birisiydi (ö. 1998)
- 1914 – Karl Carstens, 1979-1984 yılları arasında görev yapmış Batı Almanya cumhurbaşkanı (ö. 1992)
- 1915 – Raşid Behbudov, Azeri oyuncu ve şarkıcı (ö. 1988)
- 1915 – Dan Dailey, Amerikalı bir dansçı ve oyuncuydu (ö. 1978)
- 1920 – Clark Terry, Amerikalı Swing, bebop döneminden gelen efsanevi trompetçisi (ö. 2015)
- 1922 – Nikolay Basov, Sovyet fizikçi ve eğitmendir (ö. 2001)
- 1924 – Gohar Gasparyan, Ermeni-Mısırlı opera şarkıcısı (ö. 2007)
- 1924 – Raj Kapoor, Hint oyuncu ve yönetmen (ö. 1988)
- 1932 – Abbe Lane, Amerikalı şarkıcı ve oyuncudur
- 1932 – Étienne Tshisekedi, Demokratik Kongolu siyasetçi (ö. 2017)
- 1934 – Shyam Benegal, Hint film yönetmeni
- 1935 – Lee Remick, Amerikalı aktris (ö. 1991)
- 1946 – Jane Birkin, İngiliz şarkıcı, oyuncu ve yönetmen
- 1946 – Oral Çalışlar, Türk gazeteci ve köşe yazarı
- 1946 – Patty Duke, Amerikalı oyuncu ve yazardır (ö. 2016)
- 1947 – Dilma Rousseff, Bulgar asıllı Brezilyalı ekonomist, siyasetçi ve Brezilya’nın ilk kadın Devlet Başkan
- 1948 – Selda Bağcan, Türk müzisyen
- 1948 – Lester Bangs, Amerikalı müzik eleştirmeni, yazar ve müzisyen (ö. 1982)
- 1949 – Bill Buckner, Amerikalı profesyonel beyzbol oyuncusu (ö. 2019)
- 1949 – Cliff Williams, Avustralyalı hard rock grubu AC/DC’nin İngiliz basçısıdır
- 1951 – Nükhet Ruacan, Türk caz sanatçısı (ö. 2007)
- 1954 – Steve MacLean, Kanadalı astronot
- 1960 – Chris Waddle, İngiliz millî futbolcu ve teknik direktördür
- 1966 – Helle Thorning-Schmidt, Danimarkalı kadın politikacı
- 1966 – Tim Skold, İsveçli müzisyen
- 1969 – Natascha McElhone, İngiliz oyuncu
- 1969 – Arthur Numan, Hollandalı millî futbolcu ve teknik direktör
- 1970 – Anna Maria Jopek, Polonyalı şarkıcı
- 1976 – Santiago Ezquerro, İspanyol futbolcu
- 1978 – Zdeněk Pospěch, Çek millî futbolcudur
- 1978 – Patty Schnyder, İsviçreli tenis oyuncusu
- 1979 – Jean-Alain Boumsong, Fransız milli defans oyuncusu
- 1979 – Michael Owen, İngiliz futbolcu
- 1980 – Didier Zokora, Fildişi Sahilli futbolcu
- 1982 – Steve Sidwell, İngiliz futbolcu
- 1983 – Stéphanie Frappart, Fransız futbol hakemi
- 1984 – Jackson Rathbone, Amerikalı oyuncu
- 1985 – Gaye Aksu, Türk şarkıcı
- 1985 – Jakub Błaszczykowski, Polonyalı futbolcudur
- 1988 – Nicolas Batum, Fransız profesyonel basketbolcudur
- 1988 – Vanessa Hudgens, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu
- 1989 – Lee Jinki, Güney Koreli şarkıcı, sunucu ve oyuncudur
- 1991 – Stefflon Don, İngiliz rapçi
- 1991 – Offset, Amerikalı rapçi ve söz yazarı
- 1992 – Ryo Miyaichi, Japon futbolcudur
- 1993 – Antonio Giovinazzi, İtalyan Formula 1 pilotu
Ölümler
- 872 – II. Hadrianus, 14 Aralık 867 tarihinden 14 Aralık 872 tarihine kadar Papa (d. 792)
- 1293 – Halil, Türk sultanıdır (d. ?)
- 1476 – III. Vlad Kazıklı Voyvoda, Eflak Beyliği Prensi (d. 1431)
- 1542 – V. James, 9 Eylül 1513’ten ölümüne kadar İskoçya kralıdır (d. 1512)
- 1591 – Haçlı Yuhanna, İspanyol Karmelit rahibi, mistik (d. 1542)
- 1788 – III. Carlos, İspanya Kralı (d. 1716)
- 1788 – Carl Philipp Emanuel Bach, Alman besteci (d. 1714)
- 1799 – George Washington, ABD’nin kurucusu ve ilk başkanı (d. 1732)
- 1873 – Louis Agassiz, Amerikalı zoolog, glasiyolog ve jeolog (d. 1807)
- 1883 – Henri Martin, Fransız tarihçi ve siyasetçi (d. 1810)
- 1963 – Dinah Washington, Amerikalı blues ve caz şarkıcısı (d. 1924)
- 1978 – Edmundo Suárez, İspanyol futbolcu ve teknik direktör (d. 1916)
- 1980 – Semih Sezerli, Türk sinema oyuncusu (d. 1930)
- 1984 – Vicente Aleixandre, İspanyol yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1898)
- 1989 – Andrey Saharov, Rus fizikçi ve Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1921)
- 1990 – Friedrich Dürrenmatt, İsviçreli yazar, oyun yazarı ve ressam (d. 1921)
- 1993 – Myrna Loy, Amerikalı oyuncu (d. 1905)
- 1995 – Gülay Uğurata, Türk piyanist ve müzisyen (d. 1940)
- 1997 – Stubby Kaye, Amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçıs (d. 1918)
- 2001 – W. G. Sebald, Alman yazar ve edebiyatçı (d. 1944)
- 2003 – İrfan Özbakır, Türk bestekâr ve udi (d. 1926)
- 2005 – Rodney William Whitaker (Trevanian müstear adlı), Amerikalı yazar (d. 1931)
- 2006 – Ahmet Ertegün, Türk söz yazarı ve iş adamı, Atlantic Records kurucusu (d. 1923)
- 2013 – Peter O’Toole, “Arabistanlı Lawrence” filmiyle üne kavuşan İrlandalı aktör (d. 1932)
- 2013 – Teoman Koman, Türk asker (d. 1936)
- 2015 – Sian Blake, İngiliz oyuncu (d. 1972)
- 2016 – Bernard Fox, Galli oyuncu ve dublaj sanatçısı (d. 1927)
- 2016 – Päivi Paunu, Fin şarkıcıydı (d. 1946)
- 2016 – Ahmed Rateb, Mısırlı aktördür (d. 1949)
- 2017 – Bob Givens, Amerikalı animatör, karakter tasarımcısı ve çizgi film yapımcısı (d. 1918)
- 2017 – Tamio Ōki, Japon aktör, seslendirme sanatçısı ve öykü anlatıcısı (d. 1928)
- 2017 – Neeraj Vora, Hint film yapımcısı, yönetmen, senarist ve oyuncu (d. 1963)
- 2018 – Jean-Pierre Van Rossem, Belçikalı ekonomist, suç bilimi uzmanı, yazar ve siyasetçi (d. 1945)
- 2019 – Anna Karina, Danimarkalı oyuncu, senarist, şarkıcı ve yönetmen (d. 1940)
- 2019 – Bernard Lavalette, Fransız tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1926)
- 2019 – Panamarenko, Belçikalı heykeltıraş ve tasarımcı (d. 1940)
- 2020 – Gérard Houllier, Fransız eski futbolcu, teknik direktör (d. 1947)
- 2020 – Piotr Machalica, Polonyalı aktör (d. 1955)
- 2020 – Paulo César dos Santos, Brezilyalı şarkıcı ve perküsyonist (d. 1952)
- 2020 – Hanna Stankówna, Polonyalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusuydu (d. 1938)
- 2020 – Erkut Taçkın, Türk müzisyen (d. 1942)
- 2020 – Huang Zongying, Çinli aktris ve yazar (d. 1925)
Tatiller ve özel günler
- Dünya Maymunlar Günü
